T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/560
Karar No:2023/5824
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/560
MÜDAHALE İSTEMİ HAKKINDA KARAR
..., ..., ... ve ... vekili Av. ... tarafından, İzmir İline bağlı taksi sayısının 111 adet artırılmasına ve ihale yapılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kararının Torbalı ilçesi için taksi sayısının 9 adet artırılmasına ve ihale yapılmasına ilişkin kısmının iptali istemiyle İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na karşı açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı davalı tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine, … vekili Av. … tarafından verilen davalı idare yanında davaya müdahale istemini içeren dilekçe incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, üçüncü kişilerin davaya katılması konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 66. maddesinde ise üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukukî yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, fer'î müdahil olarak davada yer alabileceği kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, müdahale isteminde bulunan …'nın davaya müdahalede hukukî yararının bulunduğu anlaşıldığından, davalı idare yanında MÜDAHALE İSTEMİNİN KABULÜNE, 14/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı (E- Tebligat)
VEKİLİ : Av. …
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir iline bağlı ticari taksi sayısının 111 adet artırılmasına ve ihale yapılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararının Torbalı ilçesi için taksi sayısının 9 adet artırılmasına ve ihale yapılmasına ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; Büyükşehir belediyesi sınırları içinde toplu taşıma araçlarının çalışmasına izin vermek, sayılarını ve güzergahlarını belirlemek konusunda Ulaşım Koordinasyon Merkezinin yetkisinin bulunduğu, bu yetkiye istinaden Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde doğan taşıma ihtiyacının UKOME tarafından düzenlenecek bir raporla İçişleri Bakanlığı'na bildirilerek onay alındıktan sonra Belediye Meclisi tarafından ihale yapılması ile ihale usulünün belirlenmesine dair bir karar alındıktan sonra Büyükşehir Belediye Encümeni tarafından ihaleye ilişkin işlemlerin yürütülebileceği hususu dikkate alındığında; davalı idarece tahdit uygulamasının devam etmesi nedeniyle İçişleri Bakanlığı'ndan gerekli izin alınmaksızın ve bununla birlikte ihale yapılmasına ve ihalenin usulüne ilişkin Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından herhangi bir karar alınmaksızın; ticari taksi plakalarının arttırılmasına ve bu hususta ihale yapılmasına UKOME Genel Kurulu'nca karar verildiği anlaşıldığından; dava konusu … tarih ve … sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı UKOME Genel Kurul kararının Torbalı ilçesine ilişkin (9 adet arttırılması) kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, İzmir kentinde artan nüfus hareketliliğinin yalnızca toplu ulaşım ile sağlanmasının zorlaştığı, ticari taksi ihtiyacının karşılanabilmesi için artırılacak ticari plaka sayıları ile bu plakaların verilmesine ilişkin usul, esas ve devir ücretlerinin UKOME tarafından tespit edileceğinin ilgili mevzuatta düzenlendiği, dava konusu işlemin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre tesis edildiği ve tüm unsurlarıyla hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
Müdahil tarafından, dava konusu işlemin tüm unsurlarıyla hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü ve Sekizinci Daireleri'nce, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca birlikte yapılan toplantıda, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 6545 sayılı Kanun’la değişik 45. maddesinin birinci fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği; son fıkrasında, ivedi yargılama usulüne tâbi olan davalarda istinaf yoluna başvurulamayacağı kurala bağlanmıştır.
2577 sayılı Kanun'a 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda söz konusu yargılama usulünün uygulanacağı; ikinci fıkrasının (g) bendinde, verilen nihaî kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği kuralı yer almıştır.
Aktarılan düzenlemelere göre ivedi yargılama usulüne tâbi olan uyuşmazlıklarla ilgili olarak ilk derece mahkemelerince verilen kararlara karşı temyiz kanun yoluna başvurulabileceği, bunlar dışında kalan uyuşmazlıklarla ilgili olarak verilen kararlara karşı kural olarak istinaf kanun yoluna başvurulabileceği açıktır.
Bu noktada mahkeme kararına karşı istinaf kanun yoluna mı, yoksa temyiz kanun yoluna mı başvurulabileceğinin belirlenmesi için öncelikle uyuşmazlığın ivedi yargılama usulüne tâbi olup olmadığının tespiti zorunludur. 2577 sayılı Kanun'a 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda ivedi yargılama usulünün uygulanacağı kurala bağlandığından, ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklardan ne anlaşılması gerektiğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
İhale işlemlerine ilişkin idarî usulü düzenleyen temel kanunlardan olan 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 4. maddesinde, ihalenin, "Bu Kanun'da yazılı usul ve şartlarla işin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve yetkili mercilerin onayı ile tamamlanan sözleşmeden önceki işlemleri"; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 4. maddesinde ise, "Bu Kanun'da yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemleri" ifade ettiği belirtilmiş olup, bu kanunî tanımlamalar ve istikrar kazanan içtihatlar dikkate alınarak ihale ilanı ile başlayıp sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan süreçte idarece tesis edilen işlemlerin ivedi yargılama usulüne tâbi ihale işlemleri olduğunun kabulü gerekir.
6545 sayılı Kanun'un 18. maddesinin gerekçesinde, "İdarî yargıda davaların tümü aynı usul takip edilmek suretiyle sonuçlandırılmaktadır. Ancak idarî davaların bazıları, niteliği itibarıyla diğerlerinden farklıdır. Bu tür davaların geciktirilmeksizin karara bağlanması gerekmektedir. Bu bakımdan, gecikerek karar verilmesinde hem idare hem de davacılar bakımından katlanılması zor ya da imkânsız sonuçlar doğuracak sınırlı sayıdaki dava türünün, diğerlerine göre daha ivedi bir şekilde sonuçlandırılması gerekmektedir. Yargısal sürecin, süratle sonuçlandırılması özel önem taşıyan ihale, özelleştirme, acele kamulaştırma uyuşmazlıklarından kaynaklanan bazı davaların ivedilikle sonuçlandırılmaması hâlinde, hukukî belirsizlik doğmasına neden olunmaktadır. Madde ile Avrupa örneklerinde olduğu gibi idarî yargılamaya ivedi yargılama usulü kurumu kazandırılmaktadır." açıklamalarına yer verilmiştir. Kanun'un gerekçesinde de ifade edildiği üzere, sınırlı sayıdaki dava türü ivedi yargılama usulüne tâbidir. Nitekim gerekçede ihaleyle bağlantılı tüm işlemlerin değil, yargısal sürecin süratle sonuçlandırılması özel önem taşıyan ihale uyuşmazlıklarının bu yargılama usulüne tâbi kılındığı vurgulanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı UKOME Genel Kurulu'nun … tarih, … sayılı kararı ile 'İzmir İli 19 Çevre İlçe Sınırları İçerisinde Taksi Ulaşımının Mevcut Durumunun Değerlendirilmesi ve Talep Kestirim Raporu' doğrultusunda, İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırlarına dahil edilen ilçelerde ortaya çıkan taksi ihtiyacının karşılanması amacıyla İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı UKOME Genel Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile ''..taksi sayısının ilk etapta toplam 111 adet artırılması ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında ihale yapılmasına" karar
verildiği, bu karara istinaden yine UKOME Genel Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile her bir plaka için muhammen bedelin ve ihaleye katılacaklardan istenilecek belgelerin neler olduğuna karar verildiği, … tarih ve … sayılı Büyüşehir Belediye Encümeni kararı ile UKOME kararındaki muhammen bedelin kabul edilerek ihalenin kapalı teklif usulü ile yapılmasına ve ihale komisyonu oluşturulmasına karar verilmesi üzerine Torbalı
ilçesinde ticari taksicilik faaliyeti ile iştigal eden davacılar tarafından İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırlarına dahil edilen ilçelerde ortaya çıkan taksi ihtiyacının karşılanması amacıyla İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı UKOME Genel Kurulunun … sayılı kararı ile ''..taksi sayısının ilk etapta toplam 111 adet artırılması ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında ihale yapılmasına ilişkin kararın Torbalı ilçesine ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İdare Mahkemesi'nce; İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde ticarî taksi taşımacılığında kullanılan "T" plakalı araç sayısının arttırılmasının "belediyenin taşıma işi" niteliğinde olduğu ve haliyle bu işe dair ihalenin 2886 sayılı Kanun hükümlerine tâbi olduğu, T plakalı araç sayısının artırılması yönünde ihale yapılmasının, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 4. maddesindeki tanıma göre bir "ihale işlemi" olduğu gerekçesiyle işbu davada 2577 sayılı Kanunun 20/A maddesi ile öngörülen ivedi yargılama usûlünün uygulanması gerektiği sonucuna varılmış ise de, dava konusu UKOME kararı ile taksi durak ve araç sayısına yönelik ihtiyacın belirlenmesine ilişkin irade ortaya konulduktan sonra UKOME'nin ulaşım, toplu taşıma ve trafik mevzuatının büyükşehir belediyesine verdiği yetki doğrultusunda uygulamaya yönelik yönlendirici karar almak görev ve yetkisi çerçevesinde
sonraki sürece ilişkin prosedürün belirtilmesi amacıyla "ihale yapılması" ifadesinin kullanıldığı, bir ihale kararı alınmadığı, ihale ile ilgili herhangi bir kuralın belirlenmediği göz önüne alındığında, davaya konu uyuşmazlığın "ihale işlemi" olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, ivedi yargılama usulü kapsamında yer almayan dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak, Mahkemece genel yargılama usûlü yerine ivedi yargılama usûlü uygulanarak verilen kararda usûl hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 14/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı UKOME Genel Kurulu'nun … tarih, … sayılı UKOME Genel Kurul Kararı ile 'İzmir İli 19 Çevre İlçe Sınırları İçerisinde Taksi Ulaşımının Mevcut Durumunun Değerlendirilmesi ve Talep Kestirim Raporu' doğrultusunda, İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırlarına dahil edilen ilçelerde ortaya çıkan taksi ihtiyacının karşılanması amacıyla İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı UKOME Genel Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile ''..taksi sayısının ilk etapta toplam 111 adet artırılması ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında ihale yapılmasına" karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun “Ulaşım hizmetleri” başlıklı 9. maddesinde, bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dâhilinde il trafik komisyonunun yetkilerinin ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılacağı, ulaşım koordinasyon merkezi kararlarının, büyükşehir belediye başkanının onayı ile yürürlüğe gireceği, ulaşım koordinasyon merkezi tarafından toplu taşıma ile ilgili alınan kararların, belediyeler ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için bağlayıcı olduğu, koordinasyon merkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullara katılacak kamu kurum ve kuruluş temsilcilerinin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı tarafından müştereken çıkarılan yönetmelikle belirleneceği, büyükşehir belediyelerine bu Kanun ile verilen görev ve yetkilerin uygulanmasında, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun bu Kanuna aykırı hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir.
15/06/2006 tarih ve 26199 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği'nin 18. maddesinde, kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları ile bu taşıtların teknik özelliklerini tespit etmek, çalıştırılabileceği yerler ile güzergâhlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek, bunlara izin ve çalışma ruhsatı vermek UKOME'nin görev ve yetkileri arasında sayılmış ve 28. maddesinde taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarının tahsis süreleri, ticari plaka sayıları ile bu plakaların verilmesine ilişkin usul, esas ve devir ücretlerinin UKOME’ce tespit edileceği düzenlenmiştir.
Aktarılan hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik düzeni ve güvenliği yönünden büyükşehir belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları ile bu taşıtların teknik özelliklerini, çalıştırılabileceği yerler ile güzergâhlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek, bunlara izin ve çalışma ruhsatı verme konusunda karar verme
yetkisinin Büyükşehir Ulaşım Koordinasyon Merkezine ait olduğu anlaşılmaktadır.
Diğer yandan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 12/(b) maddesinde il ve ilçe trafik komisyonlarının görevleri sayılmıştır. Bu kapsamda, 02/04/1986 tarih ve 86/10553 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulmuş olan Ticari Plakaların Verilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Karar ile, tahdit kapsamında bulunan taksi, dolmuş, minibüs ve (S) serisinden ticari servis araçlarına verilecek plakaların verilme usul ve esasları belirlenmiştir. Anılan Karar'ın ticari plakaların verilme usul ve esaslarını düzenleyen 5. maddesinde ise, “Ticari plaka, kapalı teklif usulü ile aşağıdaki şartlar dikkate alınarak, trafik komisyonunun tespit edeceği esaslara göre verilir.
a) İlin ihtiyacı dikkate alınarak dağıtılacak ticari plaka sayısı trafik komisyonunca tespit edilecek ticari plakanın serbest piyasadaki tahmini bedelinin %80’ine tekabül eden muhammen bedeli, müracaat şekli, süresi, ihale zamanı ve diğer hususlar mahalli vasıta ve/veya en az iki gazete ile kamuoyuna duyurulur.
b) Tespit edilen ticari plakalar ikişer aylık dönemlerde bir yılda altı defa verilebilir.
c) Kapalı teklif zarfları trafik komisyonları huzurunda açılır ve en yüksek bedeli teklif edenlerden başlamak üzere o dönem için tespit edilen miktarda ticari plaka verilir. Eşit ücret teklif edenler arasında trafik komisyonu huzurunda kura çekilir.
d) Müracaat edenlerden, trafik komisyonunun tespit edeceği muhammen bedelin 1/5’i teminat olarak peşin alınır. Plaka bedelinin kalan kısmı ödenmedikçe plaka almaya hak kazananlara ticari plaka verilmez, kazanamayanların teminatları iade edilir.” kuralı yer almıştır.
23/07/2004 tarihinde yürürlüğe giren 5216 sayılı Kanun’un 9. maddesinde, büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkilerinin Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) tarafından kullanılması öngörüldüğünden, 02/04/1986 tarih ve 86/10553 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulmuş olan Ticari Plakaların Verilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Karar'ın 5. maddesiyle, tahdit kapsamında bulunan taksi, dolmuş, minibüs ve (S) serisinden ticari servis araçların plakalarının verilmesinde il trafik komisyonuna ait bulunan yetkilerin UKOME tarafından kullanılması kanunun amir hükmü gereğidir. 5216 sayılı Kanun ile belirlenen kurallar ile çelişmeyen 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili mevzuatın uygulanacağı açık olup, anılan Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen Usul ve Esasların ve öngördüğü temel ilkelerin 5216 sayılı Kanun ve yukarıda anılan Yönetmelik ile çelişmediği anlaşılmaktadır. Ayrıca 02/04/1986 tarih ve 86/10553 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 17/12/2020 tarih ve E:2018/37, K:2020/5771 sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.
Bu itibarla, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun yürürlüğe girmesiyle büyükşehir sınırları içerisinde il trafik komisyonu yetkileri Büyükşehir Ulaşım Koordinasyon Merkezi’ne geçmiş bulunduğundan, uyuşmazlığa konu tahditli olan servis plakalarının ihtiyaca göre sayısının belirlenmesi ve ihale edilmesi hususunda öncesinde il trafik komisyonları tarafından kullanılan yetkilerin UKOME tarafından kullanılmasında 5216 sayılı Kanuna aykırılık
teşkil eden bir yön bulunmamaktadır.
Bu noktada, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 13. maddesinin beşinci fıkrasında, belediyelere ait taşıma işlerinin bu Kanun kapsamında olduğu ve belediyelere ait ihalelerin belediye encümenince yapılacağı kuralı yer aldığından, ihalenin belediye encümeni tarafından yapılacağı hususunda bir tartışma bulunmamaktadır.
Bu durumda, İzmir İline bağlı taksi sayısının 111 adet artırılmasına ilişkin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı UKOME Genel Kurulu'nun … tarih ve …. sayılı kararının ihale işlemlerinin başlatılmasına ilişkin bir işlem olduğu, taksi ihtiyacının karşılanması için ivedi olarak ihaleye çıkılmasının zorunlu olduğu, aksi halde taksi ihtiyacının güncelliğini kaybedeceği, bu haliyle UKOME kararının "ihaleye çıkma oluru" niteliği taşıdığı, ayrıca encümen tarafından yapılan ihale işlemleri ile ilgili uyuşmazlıklar ivedi yargılama usulü ile görüşülüp hukuki süreç kesinleştikten ve hak sahipleri belirlendikten sonra, taksi sayısının belirlenmesi ve bu sayı üzerinden ihaleye çıkılmasına ilişkin UKOME kararının genel yargılama usulü ile görüşülmesinin farklı yargı kararları ortaya çıktığında yeni hukuki sorunlara neden olacağı, bu sebeple yargılamanın ivedi yargılama usulü kurallarına göre yürütülmesinde usul hükümlerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, İdare Mahkemesi kararına yönelik temyiz isteminin esasının incelenmesi gerektiği oyuyla karara katılmıyoruz.
(XX) KARŞI OY :
Mahkemece, ivedi yargılama usulüne tâbi olduğu değerlendirilerek verilen kararın temyiz edilmesi hâlinde, 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin (g) bendi uyarınca temyiz isteminin incelenip incelenemeyeceğine ilişkin olarak öncelikle uyuşmazlığın ivedi yargılama usulü kapsamında olup olmadığına bakılması ve bu konuda bir karar verilmesi gerekmektedir.
İvedi yargılama usulüne tâbi olan işlemlerden doğan uyuşmazlıklarla ilgili olarak ilk derece mahkemelerince verilen kararlara karşı hangi tarihte verildiğine bakılmaksızın temyiz kanun yoluna başvurulabileceği, bunlar dışında kalan uyuşmazlıklarla ilgili olarak 20/07/2016 tarihinden sonra verilen kararlara karşı kural olarak istinaf kanun yoluna başvurulabileceği, ancak 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde tahdidî olarak sayılan uyuşmazlıklarla ilgili kararlara karşı istinaf kanun yolundan sonra temyiz kanun yoluna da başvurulabileceği açıktır.
Bu durumda, Danıştay tarafından bir kararın istinaf incelemesinden geçmeden doğrudan temyizen incelenerek karar verilebilmesi için öncelikle ortada ivedi yargılama usulü kapsamında bir uyuşmazlık bulunması gerekmektedir.
İvedi yargılama usulü kapsamında yer almayan bir uyuşmazlığa ilişkin kararın istinaf aşaması (uyuşmazlığın Mahkemece ivedi yargılama usulü kapsamında bir uyuşmazlık olarak değerlendirilmesi nedeniyle) atlanmak suretiyle temyiz incelemesinin yapılması İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda düzenlenen iki ve/veya üç aşamalı yargılama sistemine aykırılık oluşturur.
Danıştay tarafından, Mahkemece doğrudan temyiz incelemesine tâbi olduğu değerlendirilen uyuşmazlığın ivedi yargılama usulü kapsamında yer almadığına karar verilmesi hâlinde, Mahkemece yapılan değerlendirmeyle bağlı olunmaksızın, olması gerekenden hareketle istinaf incelemesi yapılmak üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir.
Dava konusu uyuşmazlığın, ivedi yargılama usulüne tâbi olmadığı kabul edilmiş bulunmaktadır.
Bu itibarla, temyiz isteminin görev yönünden reddine karar verilerek dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi'ne gönderilmek üzere kararı veren ... İdare Mahkemesi'ne iadesine karar verilmesi gerektiği oyuyla, bozma yönünde verilen karara katılmıyorum.