Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2023/572 E. , 2024/1553 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/572
Karar No : 2024/1553
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir Bakırçay Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik bölümünde öğrenci olan davacının, fakülteden kaydının silinmesine ilişkin tesis edilen işleme yapmış olduğu itirazın reddine ilişkin Üniversite Yönetim Kurulu'nun … tarih ve "Toplantı No: …" sayılı işleminin iptali ile eğitim hakkının engellenmesi sonucu kendisinde meydana gelen elem ve ızdıraba karşılık olmak üzere ... (on bin) TL manevi tazminatın dava konusu idari işlem tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; "… tarih ve "Toplantı No: …" sayılı işlem" bakımından; olayda, davacının üniversiteden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemin, Yükseköğretim Kurulu'nun … tarih ve E… sayılı yazısı doğrultusunda İzmir Bakırçay Üniversitesi Rektörlüğü Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … toplantı, … karar sayılı kararıyla kaldırılmasına karar verildiği görüldüğünden, iptali istenilen işlem bakımından davanın konusuz kaldığının anlaşıldığı, davacının "manevi tazminat istemi" yönünden; uyuşmazlık konusu olayda, davacının 2020 YKS ek yerleştirmesi sonucunda yerleştiği üniversitece, öğrencilik dönemi öncesine ilişkin eylemlerinin disiplin soruşturmasına konu edilmesi sonucunda öğrencilikle ilişiğinin kesilmesine karar verildiği, söz konusu durumun öğrencilik statüsüne girmeye engel durum olması halinde bunun kayıt esnasında üniversitece değerlendirilmesi gerektiği, öte yandan henüz öğrenci statüsüne girmeden işlenen suçların Yükseköğretim Kurumları Disiplin Yönetmeliği kapsamında cezaya konu edilmesinin mümkün bulunmadığı, kaldı ki bu durumun Yükseköğretim Kurulu'nun … tarih ve E… sayılı yazısı ile de kabul edilmesi sonucunda davalı idarece davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin tesis edilen cezanın kaldırılmasına karar verildiği, hukuka aykırı işlem nedeniyle davacının Anayasal bir hak olan eğitim hakkının sekteye uğradığı sonucuna varılmakla, davacının yukarıda bahsedilen türden bir manevi zarara uğradığı kuşkusuz olup, ...-TL'lik manevi tazminat isteminin, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabın kısmen de olsa hafifletilmesi yönünden makul ve kabul edilebilir bir miktar olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptali istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davacının manevi tazminat talepleri yönünden davanın kabulüne, ...-TL manevi tazminatın dava tarihinden (07.10.2021) itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, idarece tesis edilen iş ve işlemlerin hukuka uygun olduğu, işlemin sonradan geri alındığı hususu dikkate alındığında hukuki hata ya da yorum hatası olarak nitelendirilebilecek işlemden dolayı manevi tazminat ödenmesinin mümkün olamayacağı, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :Davacı tarafından, anayasal bir hak olan eğitim hakkının haksız bir şekilde engellendiği, yaşadığı tüm bu sürecin kendisini yıprattığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; İzmir Bakırçay Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik bölümünde öğrenci olan davacının, fakülteden kaydının silinmesine ilişkin tesis edilen işleme yapmış olduğu itirazın reddine ilişkin Üniversite Yönetim Kurulu işleminin iptali ile ... (on bin) TL manevi tazminatın dava konusu idari işlem tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
T.C. Anayasası'nın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmış, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b maddesinde ise, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemine konu İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi kararının; dava konusu işlemin iptali istemi yönünden "karar verilmesine yer olmadığına" yönelik kısmının incelenmesi;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyiz istemine konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının; davacının manevi tazminat talepleri yönünden "...-TL manevi tazminatın dava tarihinden (07.10.2021) itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı idare tarafından davacıya ödenmesine "yönelik kısmının incelenmesi;
İdarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu genel kural olmakla birlikte, her hukuka aykırı işlem nedeniyle idarenin tazmin yükümlülüğünün söz konusu olmayacağı, ayrıca dava konusu olayda Yükseköğretim Kurulu'nun … tarih ve E… sayılı yazısına istinaden davalı idarece davacının okul ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin tesis edilen cezanın kaldırılmasına da karar verildiği, bu durumda davacının manevi tazminat talebinin kabulüne ilişkin ... İdare Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu .. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca, temyiz isteminin kısmen kabulüne kısmen reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının;
a) Dava konusu işlemin iptali istemi yönünden "karar verilmesine yer olmadığına" yönelik kısmının ONANMASINA,
a) Davacının manevi tazminat talepleri yönünden "...-TL manevi tazminatın dava tarihinden (07.10.2021) itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı idare tarafından davacıya ödenmesine "yönelik kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 19/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.