T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/5723
Karar No : 2024/2612
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği (E-Tebligat)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir ili, Çeşme ilçesi, … Mahallesi, … Plajında bulunan, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki kıyı ile doğal sit alanında kalan taşınmazın, (2017-2018 yılları arasındaki dönemde 3.644,68 m²'sinin, 2019 yılında ise 6.374,67 m²'sinin) kumsal şemsiye-şezlong, ahşap loca, metal ahşap platform yapılmak suretiyle fuzulen işgalinden dolayı 21/07/2017-30/09/2019 tarihleri arasındaki dönem için 593.954,00 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … tarih ve E…. sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen .. tarih ve E:.., K… sayılı kararda; yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 259.433,51 TL'lik kısmının iptaline, 334.520,49 TL'lik kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, bilirkişilerin emsal olarak belirlediği taşınmazın dava konusu taşınmazla aynı bölgede bulunmadığı, emsaline göre dava konusu taşınmazın çok daha kıymetli olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Yasanın 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenileceği; ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı, hükmüne yer verilmiştir.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 2. fıkrasında; "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." hükmü yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden, İzmir ili, Çeşme ilçesi, … Mahallesi, … Plajında bulunan, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki kıyı ile doğal sit alanında kalan taşınmazın, (2017-2018 yılları arasındaki dönemde 3.644,68 m²'sinin, 2019 yılında ise 6.374,67 m²'sinin) kumsal şemsiye-şezlong, ahşap loca, metal ahşap platform yapılmak suretiyle fuzulen işgalinden dolayı 21/07/2017-30/09/2019 tarihleri arasındaki dönem için 593.954,00 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ihbarnamenin iptali istenilmektedir.
Uyuşmazlığın çözümü için mahkemece yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda; emsal olarak Türkiye İş Bankasına ait İzmir ili, Çeşme ilçesi, Ilıca mevkiinde bulunan sosyal tesislere ait 207 ada 25 molu parselin deniz tarafında kıyı kenar çizgisinin içinde bulunan 2.036.00 m² yüzölçümlü taşınmazın iskele ve plaj (şemsiye-şezlong) alanı olarak kullanımına ilişkin ilk yıl kullanma izin bedeli 94.793,23 TL olarak belirlenen ve 49 yıl süreli olarak imzalanan 28/05/2013 tarihinde kullanma izni sözleşmesi dikkate alınmış, bu sözleşme uyarınca ilk yıl metrekare birim kira bedeli olan 91,69 TL/m² olan emsale göre dava konusu taşınmazın %95'i değerinde olabileceği görüş ve kanaatine varılarak metrekare birim bedeli 2019 yılı için 87,10 TL/m² üzerinden dava konusu döneme uyarlanmak suretiyle ecrimisil bedeli belirlendiği görülmüştür.
Yukarıda incelenen mevzuat uyarınca, emsal olarak değerlendirilmesi gereken taşınmazların, dava konusu alanla benzer nitelikleri haiz olması yanında kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile benzerlik göstermesi gerekmektedir.
Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden, dava konusu taşınmazın da içinde yer aldığı 4.000,00 m² yüzölçümlü taşınmaz ihaleyle ilk yıl kira bedeli 980.000,00 TL (KDV hariç) olmak üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürülüğü tarafından 25/04/2016 tarihli kira sözleşmesiyle davacıya kiralandığı, ancak davacının sözleşme hükümlerine uymaması nedeniyle 21/07/2017 tarihinde kira sözleşmesinin feshedildiği, ancak davacının söz konusu taşınmazı ve çevresini kullanmaya devam etmesi üzerine dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin düzenlendiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, bilirkişiler tarafından dava konusu taşınmazla farklı konumda yer alan ve davacı ile yapılan kira sözleşmesiyle belirlenen bedele göre daha az kira getirisi olan emsale göre tespit edilen söz konusu raporun hükme esas alınabilecek yeterlilikte olmadığı görülmüştür.
Bu durumda, dava konusu taşınmaz için emsal nitelikte olan kira sözleşmesi üzerinden ecrimisilin hesaplanması gerektiği açık olup, mahkemece gerekirse bilirkişilerden bu hususta ek rapor alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, belirtilen hususlar dikkate alınmadan verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin .. tarih ve E:…, K:…. sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 29/04/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.