T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/5788
Karar No : 2023/7691
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Bakanlığı-ANKARA
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Trabzon ili, Akçaabat ilçesi, ... Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Akçaabat Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen ve Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan Akçaabat ilçesi Merkez ve Mahalleleri 1/1000 ölçekli Revizyon İlave Uygulama İmar Planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ile dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu planının üst ölçekli planlar doğrultusunda yapıldığı ve planların kademeli birlikteliği ilkesine uygun olduğu, dava konusu parselin plan onama sınırları içinde kalan kısmı içinde belirlenen 10 metrelik yolun servis yolu mahiyetinde olduğu, bu tür yolların konumlandırılması ile geometri ve yönlerinin 1/1000 ölçekli uygulama imar planına bırakılmasının doğru bir yaklaşım olduğu, söz konusu 10 metrelik yolun doğu -batı bağlantısını sağladığı ve park alanı ile ticaret kullanımlarını ayırdığı, 1/5000 ölçekli nazım imar planındaki park alanı kurgusunun zedelemediği, dava konusu imar planı ile davaya konu taşınmazın kıyı kenar çizgisinin deniz yönünde kalan kısmının plan onama sınırı dışında tutulması, plan onama sınırında kalan kısmının ise park alanı ve 10 metrelik yol alanı olarak planlanmasında şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına, aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Uyuşmazlık konusu taşınmazın eski kullanımına uygun olarak planlanması gerektiği, dava konusu plan ile kabul edilen kullanım kararı ile hazine hak ve menfaatinin ihlal edildiği belirtilerek temyiz isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :
1-… Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, savunma verilmemiştir.
2-… Belediye Başkanlığı tarafından, temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın, park alanına ilişkin kısmının onanmasına, 10 metre yol alanına yönelik kısmının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Uyuşmazlık konusu taşınmaz, 1995 tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planında yol alanı, ticaret+konut ve plaj alanı olarak, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında 10 metre yol alanı, Taks:0,30, Kaks:1,35 yapılaşma koşullu konut+ticaret alanı ve kumsal olarak planlanmıştır.
Dava konusu edilen ve Akçaabat Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen ve Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile uyuşmazlık konusu taşınmazın kıyıda kalan kısmı plan dışı bırakılmış, plan onama sınırı içinde kalan kısmı ise park ve 10 metre yol alanı olarak planlanmış, dayanağı 20.11.2019 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planında ise parselin bir kısmı plan onama sınırı dışında bırakılmış, geri kalan kısmı ise park alanı olarak planlanmıştır.
Davacı tarafından, dava konusu edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile parselin kullanım alanının azaltıldığı, önceki kullanımına uygun planlanması gerektiği ileri sürülerek yapılan itirazın reddi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu işlemle taşınmaza getirilen park alanı kullanımı yönünden;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile belirlenen park alanı fonksiyonuna ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Dava konusu işlemle taşınmaza getirilen 10 metre en kesitli imar yolu yönünden;
Yukarıda yer verilen hüküm uyarınca, planlar arasındaki hiyerarşi kapsamında nazım imar planından sonra yapılacak olan uygulama imar planının, nazım imar planına uygun yapılması gerekmektedir.
10 metre ve üzerindeki genişlikte olan taşıt yollarının genişliği ve niteliği itibarıyla ulaşım sistemlerinin ve ulaşım problemlerinin çözümünün belirlenmesi açısından 1/5000 ölçekli nazım imar planlarında öngörülmesi gerekmektedir. Danıştay Altıncı Dairesinin yerleşmiş içtihadı da bu yöndedir.
Uyuşmazlık incelendiğinde, davaya konu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında davacının taşınmazından geçirilen 10 metrelik yolun, dayanağı olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmediği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dayanak 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmeyen uyuşmazlığa konu 10 metre genişliğindeki yolun planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olacak şekilde 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilmesinin, uygulama imar planını dayanağı nazım imar planına aykırı hale getirdiği, bu nedenle dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının buna ilişkin kısmına yönelik davanın reddine karar verilmesinde isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne kısmen reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın park alanı kullanımına ilişkin kısmının ONANMASINA, 10 metre en kesitli imar yoluna ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/10/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.