T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/579
Karar No : 2023/453
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Odaları Birliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kamu İhale Kurumu bünyesinde uzman yardımcısı olarak görev yapmakta iken, 689 sayılı KHK kapsamında kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, SMMM Staja Giriş Sınavına başvurması sırasında "Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameler ile kamu görevinden çıkarılmadığına" yönelik taahhütname verilmesinin istenilmesi üzerine bu taahhütnamenin şahsı için kaldırılması istemiyle Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Temel Eğitim ve Staj Merkezi Başkanlığı'na yaptığı 13.08.2021 tarihli başvurunun, 3568 sayılı Kanunun "Genel şartlar" başlıklı 4'üncü maddesinin (c) bendinde "Kamu haklarından mahrum bulunmamak" ve (e) bendinde yer alan, "ceza veya disiplin soruşturması sonucunda memuriyetten çıkarılmış olmamak" hükümleri uyarınca, SMMM Staja Giriş Sınavına katılmasına izin verilmemesine ilişkin … tarih ve E… sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; uyuşmazlığın çözümü için, serbest muhasebeci mali müşavirlik mesleğinin bir kamu hizmeti olup olmadığı ve serbest muhasebeci mali müşavirlerin de kamu görevlisi sayılıp sayılamayacakları hususunun irdelenmesi gerektiği, devletin namına ve hesabına çalışmayan, mesleklerini serbest şekilde icra eden, idari hiyerarşiye dâhil olmayan ve devletten herhangi bir maaş almayan serbest muhasebeci mali müşavirlerin istihdam boyutu itibariyle kamu görevlisi sayılamayacaklarını, ayrıca serbest muhasebeci mali müşavirlik mesleğinin de bir kamu hizmeti olarak değerlendirilemeyeceğini kabul etmek gerektiği, Anayasa Mahkemesinin 23.07.2020 tarih ve 2017/38953 sayılı … başvurusu kararının da aynı yönde olduğu, öte yandan, davacının sınavlara katılma isteminin reddine ilişkin husus incelendiğinde, doğrudan sınavlara katılmanın da kamu hizmeti olarak nitelendirilemeyeceği, bu durumda; 689 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmış olan davacının, kamu hizmeti niteliğinde olmayan serbest muhasebeci mali müşavirliğe ve bu müşavirlik sınavlarına katılabileceği sonucuna varıldığından, davacının sınav başvurusu engelinin kaldırılması istemiyle yaptığı 13.08.2021 tarihli başvurunun davalı idarenin … tarih ve E… sayılı işlemi ile reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz.
3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.
6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmü yer almış; aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde ise; "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: (...) c) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları, ı) Ülke çapında uygulanan öğrenim ya da bir meslek veya sanatın icrası veyahut kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar", (...) hükmüne yer verilmiştir.
3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun "Serbest muhasebeci mali müşavir olabilmenin özel şartları" başlıklı 5. maddesinin (A) fıkrasında, "Serbest muhasebeci mali müşavir olabilmek için aşağıdaki özel şartlar aranır. (...) b) En az üç yıl staj yapmış olmak."; "Staj ve staj süresinden sayılan hizmetler" başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasında, "Serbest muhasebeci mali müşavirlik stajı, bağımsız çalışan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir yanında veya şirketlerinde yapılır. Staja başlayabilmek için staja giriş sınavını kazanmak ve Birlik tarafından kurulan Temel Eğitim ve Staj Merkezinin eğitim programını tamamlayıp başarılı olmak şarttır. (...)" hükmü yer almıştır.
23.08.1997 tarih ve 23089 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Staj Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, Staja Giriş Sınavı, staj öncesinde, TÜRMOB tarafından yapılacak ya da Üniversite veya ÖSYM gibi kurumlara TÜRMOB tarafından yaptırılacak olan, mesleğe giriş için gerekli temel bilgi ve formasyonun mevcudiyetinin ölçüleceği, değerlendirme esasları TÜRMOB (TESMER) tarafından belirlenen sınavı ifade ettiği belirtilmiş, "Aday meslek mensubu olma şartları" başlıklı 7. maddesinde, "Serbest muhasebeci mali müşavirlik stajına başlamak için Kanunun 4 üncü maddesindeki genel şartlar ile 5/A-a maddesindeki öğrenim şartlarını haiz, staja giriş sınavından en az 60 puan almış ve Birlik tarafından belirlenen staj giderlerini yatırmış olmak gerekir. Staja giriş sınavında başarılı olanlar, sınav sonucunun açıklandığı tarihten sonraki staja başlama döneminden itibaren 3 yıl içerisinde staja başlayabilirler. Bu süre içerisinde staja başlamayanların sınav sonucu geçersiz sayılır ve dosyaları işlemden kaldırılır." hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.
Öte yandan serbest muhasebeci mali müşavirlik stajına başlayabilmek için adayın Kanunun 4 üncü maddesindeki genel şartlar ile 5/A-a maddesindeki öğrenim şartlarını haiz olması, staja giriş sınavından başarılı olması ve Birlik tarafından kurulan Temel Eğitim ve Staj Merkezinin eğitim programını başarıyla tamamlaması gerektiği, bu aşamanın sonunda Kanunda belirtilen 3 yıllık staj sürecinin başlayacağı ve staj süresinin tamamlanmasının ardından 3568 sayılı Kanunun 7. maddesinde belirtilen mesleki yeterlilik sınavına katılan adaylardan başarılı olanların diğer şartları da sağlamak koşuluyla serbest muhasebeci mali müşavirlik ruhsatını almaya hak kazanacakları anlaşılmaktadır.
Buna göre, Kamu İhale Kurumu bünyesinde uzman yardımcısı olarak görev yapmakta iken, 689 sayılı KHK kapsamında kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, SMMM Staja Giriş Sınavına başvurmasına engel teşkil eden "Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameler ile kamu görevinden çıkarılmadığına" yönelik taahhütname verilmesinin istenilmesi uygulamasının şahsı için kaldırılması istemiyle TESMER'e yaptığı başvurunun, 3568 sayılı Kanunun 4. maddesinin (c) ve (e) bentlerinde yer alan hükümler gerekçe gösterilmek suretiyle reddedilmesi ve davacının SMMM Staja Giriş Sınavına katılmasına izin verilmemesine ilişkin işleme karşı açtığı davanın, 2577 sayılı Kanunun 46/1-ı bendi kapsamında kalmadığı, nitekim staja giriş sınavının yukarıda da belirtildiği üzere kişinin aday meslek mensubu statüsü kazanabilmesi ve staja başlayabilmesi için bir ön şart niteliğinde olduğu, staja giriş sınavından başarılı olanların bu aşamada bir meslek veya sanatı icra etme hakkı elde etmediği, bu yönüyle staja giriş sınavının 3568 sayılı Kanunun 7. maddesinde belirtilen mesleki yeterlilik sınavından ayrıştığı; öte yandan davaya konu edilen işlemin, ilgilinin meslekten çıkarılması sonucunu doğuran bir yönü de bulunmadığı, bu nedenle bakılan davanın 2577 sayılı Kanunun 46/1-c bendi kapsamında da değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla; temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2- Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
Kesin olarak, 08/02/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.