Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2023/596 E. , 2025/2495 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/596
Karar No : 2025/2495
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) :... Başkanlığı
VEKİLİ : Av....
DAVALI YANINDA MÜDAHİL: ... Belediye Başkanlığı/...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:......, K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Başakşehir ilçesi, ... Mahallesi, ..., ..., ... ve ... sayılı parselleri kapsayan alanda Toplu Konut İdaresi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanıp Başakşehir Tapu Müdürlüğünce ... tarih ve ... yevmiye numarası ile tescil edilen parselasyon işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgelerin yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelenmesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, davacıya ait ilk kadastral parsellerden gelen ve net tahsis miktarlarından adına konut parsellerinde tahsis ve tescil edilen hisselerinin yine ... ada ... ve ... ada ... sayılı parselde hisseli olarak değerlendirildiği, kamu ortaklık payı (KOP) parsellerindeki hisselerinin de ... ve ... sayılı parsellerde hisse olarak değerlendirildiği, davaya konu uygulamada yasal sınırlar içinde % 35.198022 oranında düzenleme ortaklık payı (DOP) kesildiği, ..., ..., ... ve ... sayılı parsellerden 08.02.2016 tarihli parselasyon işleminden % 35,19 oranında DOP kesintisi yapıldığı, % 20,81 oranında ise KOP payı ayrılarak, ... ada ... sayılı parsel ve ... ada ... sayılı parselde davacı adına KOP payı olarak tescil edildiği, 17.02.2020 tarihli parselasyon işleminde davacı adına yüzölçümünde değişikliği yapılmaksızın ... ada... sayılı parsel ve ... ada ... sayılı parselde davacı adına KOP payı tescil edildiği, davacının 4 adet kadastral parselde hissedar konumunda olduğu, ağaçlandırılacak alan fonksiyonunda olan ... ada ... sayılı parselde ve rekreasyon alanı fonksiyonunda kalan...... ada ... sayılı parselde hisseli olarak davacı adına tescil edildiği, davacının kadastral parsellerden gelen hisselerinin dava konusu parselasyonda ticaret konut fonksiyonunda olan ... ada ... sayılı parselde ve ... ada ... sayılı parselde hisseli olarak değerlendirilmesinin mevzuata uyun olduğu, fazla DOP kesintisi yapılmadığı, eşdeğerlilik konusunda tüm taşınmazların bir birine yakın, önceki fonksiyonları ile aynı olup mevcut verilere göre eşdeğerlilik ilkesine uyulduğu, parselasyonun davacı parselleri yönünden 3194 sayılı İmar Kanunun 18. maddesi ve Arsa ve Arazi Düzenlemeleri Hakkında Yönetmeliğine, kamu yararına uygun gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
Davalı yanında müdahil tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: İstanbul ili, Başakşehir ilçesi, ... Mahallesi, ..., ..., ... ve ... sayılı parselleri kapsayan alanda Toplu Konut İdaresi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanıp Başakşehir Tapu Müdürlüğünce ... tarih ve ... yevmiye numarası ile tescil edilen parselasyon işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Arazi ve arsa düzenlemesi" başlıklı, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki 18. maddesinde; "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır. Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında "düzenleme ortaklık payı" olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırkını geçemez. Düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tâbi tutulan yerlerin ihtiyacı olan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilk ve ortaöğretim kurumları, yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol gibi umumî hizmetlerden ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarla kullanılamaz. Düzenleme ortaklık paylarının toplamı, yukarıdaki fıkrada sözü geçen umumi hizmetler için, yeniden ayrılması gereken yerlerin alanları toplamından az olduğu takdirde, eksik kalan miktar belediye veya valilikçe kamulaştırma yolu ile tamamlanır. Herhangi bir parselden bir miktar sahanın kamulaştırılmasının gerekmesi halinde düzenleme ortaklık payı, kamulaştırmadan arta kalan saha üzerinden ayrılır. Bu fıkra hükümlerine göre, herhangi bir parselden bir defadan fazla düzenleme ortaklık payı alınmaz. Ancak, bu hüküm o parselde imar planı ile yeniden bir düzenleme yapılmasına mani teşkil etmez." hükümlerine yer verilmiştir.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan İmar Kanununun 18 inci maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "İmar Parsellerinin Oluşturulması ve Dağıtımındaki Esaslar" başlıklı 10. maddesinde; "İmar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımında aşağıdaki esaslar dikkate alınır: a) Düzenlemeyle oluşacak imar parsellerinin mümkün mertebe aynı yerdeki veya yakınındaki eski parsellere tahsisi sağlanır, b) Plân ve mevzuata göre korunması mümkün olan yapıların tam ve hissesiz bir imar parseline intibak ettirilmesi sağlanır, c) Mal sahibine tahsis edilen miktarın bir imar parselinden küçük olması veya diğer teknik ve hukuki nedenlerle müstakil imar parseli verilmemesi halinde, İmar parselasyon plânları ve imar durumu belirlenmiş düzenleme alanlarında yapılacak binaların toplam inşaat alanı veya bağımsız bölüm adetleri belirtilen imar adaları veya parselleri, kat mülkiyetine esas olmak üzere hisselendirilebilir."düzenlemelerine; "Kamu Tesisleri Arsalarına Tahsis" başlıklı 12. maddesinde ise, "Düzenleme sahasında bulunan okul, hastane, kreş, belediye hizmet veya diğer resmi tesis alanı gibi umumi tesislere ayrılan alanların parselleri, düzenlemeye giren parsellerin alanları oranında pay verilmek suretiyle hisselendirilir." düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İstanbul ili, Başakşehir ilçesi, ... (...) Mahallesi, ... sayılı parselin hisseli maliki olan davacı tarafından, Toplu Konut İdaresi Başkanlığının ...tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen parselasyon işleminin geri alınması istemiyle yapılan 08.06.2023 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile anılan parselasyon işleminin iptali istemiyle açılan davada, "yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden; davaya konu sahada 2017 tarihinde tescil edilmiş bir imar uygulaması bulunduğu ve düzenlemenin ikinci imar uygulaması niteliğinde olduğu, bununla birlikte imar uygulamaları için sebep koşulu olan "yeniden imar uygulaması gerektirecek" bir imar plan değişikliğine rastlanmadığı, dolayısıyla sebep ve amaç yönlerinden yeterlik şartını sağlamadığı, parselasyon açıklama raporunun hazırlanmamış olduğu anlaşılmış olup; İstanbul ili, Başakşehir ilçesi, ... (...) Mahallesi, ... Çiftliği mevkii eski ... parselin ifrazından oluşmuş çok sayıda parsele ilişkin 3194 sayılı İmar kanunu'nun 18. maddesi kapsamında planlama sahasına yönelik arsa ve arazı düzenlemesine (imar uygulamasına) tabi tutulmasına ilişkin işlemin geri alınmasına yönelik başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan imar uygulamasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır." gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı Danıştay Altıncı Dairesinin 05/05/2025 tarih ve E:2024/5221, K:2025/2491 sayılı kararı ile onanmıştır.
Dava konusu parsellerin bulunduğu alanda Toplu Konut İdaresi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı ile parselasyon işleminin onaylandığı, dava konusu davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan parselasyonun ikinci kez aynı alanda yapılan parselasyon işlemi olduğu, aynı alanda ikinci kez parselasyon yapılması için sebep koşulu olan mevcut parselasyonun iptali ya da alanda 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yapılması koşullarının bulunmadığı, ayrıca parselasyon açıklama raporunun hazırlanmadığından dava konu işlemde davacının parselleri yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 05/05/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
karar