T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/6038
Karar No : 2024/2683
TEMYİZ EDEN TARAFLAR:
1- (DAVACI): … Turizm İnşaat Akaryakıt Pazarlama Nakliye ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Marmaris İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde bulunan akaryakıt istasyonu bünyesinde davacı tarafından kullanılan, mülkiyeti Marmaris Belediyesine ait taşınmazın, 156,97 m²'lik kısmının, ticari amaçlı kullanmak suretiyle 07/05/2009-07/05/2014 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle 110.262,52-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen söz konusu bilirkişi raporu teknik ve bilimsel açıdan yeterli görülerek dosyada yer alan diğer bilgi ve belgelerlerin birlikte değerlendirilmesinden, mülkiyeti Marmaris Belediyesine ait taşınmazı işgal ettiği hususu tartışmasız olan davacı adına, 110.262,52-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin dava konusu işlemin 78.914,73-TL'lik kısmında hukuka uyarlık, 31.347,79-TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : İşgal alanının fazla hesaplandığı, ecrimisil bedelinin fahiş olduğu ve eksik inceleme neticesinde karar verildiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davacının kamusal alanda işgalinin olduğu, ecrimisil bedeli belirlenirken ilgili kurumlardan görüş alındığı ve işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin reddi, davalı idarenin temyiz isteminin ise kısmen reddi, kısmen kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır.
2886 sayılı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir" hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir" düzenlemesine yer verilmiştir.
Davacının temyiz istemi yönünden;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın, davanın reddine ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin temyiz istemi yönünden;
Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen ve Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, ecrimisil bedeli belirlenirken herhangi bir emsal araştırması yapılmaksızın işgal türlerine göre sadece taşınmazın emlak vergi değeri ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 2014 yılı için Yapı Yaklaşık birim Maliyetleri Hakkında Tebliği'nde belirlenen tutarlardan amortisman bedeli düşüldükten sonra taşınmazın, 2014 yılına esas kira kabiliyetinin 7.594,15-TL olabileceği kanaatiyle, kiraya konu birim fiyatı 48,38-TL/m² olarak hesaplanmış, 2009 ila 2014 yıllarına ait ecrimisil birim fiyatı ise, söz konusu 2014 yılına ait kira birim değerinin, yeniden değerleme oranlarından yararlanılarak geriye yönelik hesabıyla tespit edilerek hesaplama yapılmış ise de; dava konusu taşınmazın sonraki dönemi olan 21/05/2014- 21/05/2017 tarihleri arasında işgali sebebiyle düzenlenen ecrimisil ihbarnamesine karşı açılan davada 2014 yılı için m² birim bedelinin 68,15-TL/m² olarak belirlendiği ve buna göre verilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun ise … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla kesin olarak reddedildiği görülmüştür.
Anılan yer ile ilgili 21/05/2014-21/05/2017 dönemi tahakkuk ettirilen ecrimisil ihbarnamesine karşı açılan davada taşınmazın 2014 yılı için m² birim bedelinin 68,15-TL/m² olarak ortaya konulduğu, dolayısıyla işgal dönemlerinin aynı yıla rastlayan kısımlarında m² birim bedelleri arasında çelişki bulunduğu anlaşılmakta olup, dava konusu taşınmazın yargı kararıyla belirlenen ve kesinleşen sonraki dönem m² birim bedeli dikkate alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden, 2014 yılı m² birim bedeli 68,15-TL/m² esas alınarak ve yıllara göre yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle yapılan hesaplama neticesinde, dava konusu işlemin 44.105,00-TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 66.157,52-TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu itibarla; İdare Mahkemesince verilen kararın, dava konusu işlemin 78.914,73-TL'lik kısmının iptaline dair kısmının 66.157,52-TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 12.757,21-TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
4. Mahkeme kararının işlemin iptaline ilişkin bölümünün …--TL'lik kısmının ONANMASINA, …-TL'lik kısmının BOZULMASINA,
5. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 30/04/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.