T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/6055
Karar No : 2023/8459
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Belediye Başkanlığı / …
VEKİLİ : Av. …
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği / …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMLERİN_KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından; Tekirdağ ili, Süleymanpaşa ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parselde bulunan 1.153,40 m² yüz ölçümlü taşınmazın 355 m²'si ile … ada, .. parselde bulunan 7.915,43 m² taşınmazın 755 m²'sinin Belediyelerine tahsis edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; Danıştay Onuncu Dairesinin 12/06/2019 tarih ve E:2016/2185, K:2019/4733 sayılı bozma kararına uyularak, davaya konu taşınmazlardan … ada, … parsel (imar uygulaması sonrası … parsel) numaralı taşınmazın meyve ve sebze toptancı hali olarak kullanılmak üzere Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığına kesin tahsisinin yapıldığı, … ada, … parsel sayılı taşınmazın ise davacı Süleymanpaşa Belediye Başkanlığına 'belediye hizmet alanı' olarak kullanılmak üzere ön tahsisinin yapıldığı ve halen taşınmazın davacı idare tarafından personel araçlarının park yeri ve gerekli olduğu durumlarda idare tarafından temin edilen ekipmanlar için geçici depolama alanı olarak kullanılmakta olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin … ada, … parsel (imar uygulaması sonrası … parsel) numaralı taşınmaza ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, … ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; temyize konu kararın davanın reddine ilişkin kısmının hukuka uygun olmadığı ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından; … ada, … parsel sayılı taşınmazın iki yıl süre ile davacı belediyeye ön tahsisinin yapıldığı, bu sürenin sona erdiği, yeniden tahsis talep edilmediğinden anılan taşınmazın halihazırda davacı Belediyeye tahsisli olmadığı ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Tekirdağ ili, Süleymanpaşa ilçesi, … Mahallesi'nde bulunan … ada, … parselde yer alan 1.153,40 m² yüz ölçümlü taşınmazın 355 m²'si üzerinde bina ve bahçe yapılmak suretiyle; … ada, … parselde yer alan 7.915,43 m² yüzölçümlü taşınmazın ise 755 m²'si üzerinde bina ve çöp konteynırı yapılmak suretiyle 17/03/2011-11/03/2015 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle Tekirdağ Valiliği Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğünce ecrimisil ihbarnamelerinin düzenlenmesi üzerine, bahse konu taşınmazların işgal konusu kısımlarının taraflarına tahsis edilmesi istemiyle davacı Belediye tarafından yapılan 09/04/2015 tarihli başvurunun … tarih ve … sayılı işlemle reddi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 13. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden kamu hizmeti için kullanılması gerekli olanları; genel, katma ve özel bütçeli idarelere tahsis etmek ve tahsis amacının ortadan kalkması veya amaç dışı kullanılması halinde tahsisi kaldırmak Milli Emlak Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmeliğin 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı; kamu idarelerinin mülkiyetlerindeki taşınmazların birbirlerine bedelsiz olarak tahsis ve devri ile; Hazineye ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kamu idarelerine tahsis ve devir işlemlerinin usul ve esaslarını belirlemektir." hükmüne; "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendinde, "Tahsis: Mülkiyeti kendilerinde kalması koşuluyla kamu idarelerince, kanunlarında belirtilen kamu hizmetlerinin yerine getirilebilmesi amacıyla mülkiyetlerindeki taşınmazların, birbirlerine veya köy tüzel kişiliklerine; Hazineye ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin ise, Maliye Bakanlığınca hizmetin devamı süresince kamu idarelerinin veya köy tüzel kişiliklerinin bedelsiz olarak kullanımına bırakılmasını ifade eder." hükmüne; "Tahsis Yetkisi" başlıklı 4. maddesinin 4. fıkrasında, "Hazineye ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin tahsis yetkisi özel bir hüküm olmadıkça Bakanlık ve taşra birimlerine aittir." hükmüne; "Ön ve kesin tahsis ile süresi" başlıklı 6. maddesinde ise, " Kamu idareleri, üzerinde tesis yapılması plânlanan ve tahsis talebinde bulunulan taşınmazları, talepte bulunan kamu idarelerine, tahsis amacına yönelik olarak yatırım projesinin hazırlanması, yatırım programına alınması ve tesis/bina inşaatına başlanması amacıyla iki yıla kadar ön tahsis yapabilirler." hükmüne yer verilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, ''Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır...'' hükmü ile, belediyelerin bir takım görev ve sorumlulukları düzenlenmiş olup; 15. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinde yer alan düzenleme ile de "Katı atıkların toplanması, taşınması, ayrıştırılması, geri kazanımı, ortadan kaldırılması ve depolanması ile ilgili bütün hizmetleri yapmanın ve yaptırmanın" Belediyelerin yetki ve imtiyazları arasında olduğu hükme bağlanmıştır.
20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin Genel Esaslar ile ilgili bölümünde yer alan 5. maddesinin (6) numaralı bendinde, "Kamu kurum ve kuruluşları tarafından; kuruluş kanunlarıyla verilen ve yapmakla yükümlü oldukları kamu hizmetleri doğrultusunda Hazine taşınmazları üzerinde izinsiz olarak yapılan sosyal, kültürel, sportif ve benzeri amaçlı tesislerin ticari amaca konu edilmemesi ve tahsis veya devir talebinde bulunulması ve bu talebin Yetkili İdarece uygun görülmesi halinde ecrimisil takibatı yapılmaz. Tahsis veya devir işlemlerinin gerçekleşmesi durumunda, tahakkuk etmiş ecrimisiller tahsil edilmez, tahsil edilmiş olanlar ise iade edilmez." düzenlemeleri bulunmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
A-) Temyize Konu Kararın Davanın Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, … ada, … parsel numaralı taşınmaz yönünden davanın reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, davacının temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B-) Temyize Konu Kararın İptale İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Uyuşmazlıkta; davacı tarafından 09/04/2015 tarihinde tahsisi istenen … ada, … parsel sayılı taşınmazın Milli Emlak Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile belediye hizmet alanı olarak kullanılmak üzere iki yıl süre ile davacı Belediyeye tahsisinin uygun görüldüğü, davalı idarece … tarih ve … sayılı işlem ile tahsisin davacıya bildirildiği ve 09/03/2016 tarihinde imzalanan "tahsisli taşınmaz teslim ve tesellüm tutanağı" ile taşınmazın teslim edildiği görüldüğünden, dava açıldıktan sonra dava konusu olan tahsis işleminin gerçekleştiği dikkate alındığında konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin … ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin REDDİNE, davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen davanın reddine ilişkin … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının redde ilişkin kısmının ONANMASINA, iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18/12/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.