T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/611
Karar No : 2023/1950
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1-…
2-…Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin 19/10/2022 tarih ve E:2018/377, K:2022/4559 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 21/01/2017 tarih ve 29955 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, Türkiye genelindeki 141 ovanın "büyük ova koruma alanı" olarak belirlenmesine ilişkin 12/12/2016 tarih ve 2016/9620 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın "Uşak Ovası" yönünden iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 19/10/2022 tarih ve E:2018/377, K:2022/4559 sayılı kararıyla;
Anayasa'nın 44. maddesinin 1. fıkrası, 45. maddesinin 1. fıkrası; 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun 1., dava konusu işlemin yürürlüğe girdiği tarihteki haliyle "Tarımsal potansiyeli yüksek büyük ovaların belirlenmesi ve korunması" başlıklı 14. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 8. maddesinin 1. fıkrasının, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle (c) bendine yer verilerek,
Yer verilen Anayasa ve Kanun hükümleri uyarınca, toprağın verimli olarak işletilmesini korumak ve geliştirmek, erozyonla kaybedilmesini önlemek amacıyla gerekli tedbirleri almak ve tarım arazilerinin amaç dışı kullanılmasını ve tahribini önlemek Devletin görevi olup; tarımsal üretim potansiyeli yüksek, erozyon, kirlenme, amaç dışı veya yanlış kullanımlar gibi çeşitli nedenlerle toprak kaybı ve arazi bozulmalarının hızlı geliştiği ovaların, anayasal görevin gereği olarak, verimliliklerini yitirmeden tarımsal amaç doğrultusunda kullanılmalarını teminen büyük ova koruma alanı olarak belirlendiği,
Uyuşmazlıkta, davalı idarelerce savunma dilekçesinin ekiyle dosyaya ibraz edilen krokinin incelenmesinden, mücavir alanda yer alan ve büyük ova koruma alanına dahil edilen kısmın, arazi toplulaştırması yapılacak alan olarak belirlendiği, anılan Kanun'un amacının gerçekleştirilebilmesi ve bu alanda yapılaşmanın engellenmesi amacıyla büyük ova koruma alanına dahil edildiğinin anlaşıldığı,
Bu durumda, tarımsal potansiyeli yüksek olan ve ülke ile bölge tarımı bakımından önem arz eden, ancak çevredeki yapılaşma baskısı nedeniyle amaç dışı kullanım ile nitelik yitirme ve/veya bozulma riski taşıyan uyuşmazlığa konu bölgedeki tarım arazilerinin korunması amacıyla mevzuat hükümlerine uygun olarak, Uşak Ovasının davalı Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca büyük ova koruma alanı olarak belirlenmesine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve kamu yararına aykırılık bulunmadığı,
Öte yandan, davacı idare tarafından, Uşak ilinin mücavir alan sınırları içerisinde yer alan bazı bölgelerinin Uşak Ovası olarak büyük ova koruma alanına dahil edildiği, bu alanda çok sayıda ve şehir için önem arz eden imar planı kararları alındığı, dava konusu işlemin bu imar planlarının uygulamaya geçirilmesi hususunda sıkıntılar oluşturacağı, bu nedenle mücavir alanın büyük ova sınırı dışına çıkarılması gerektiği ileri sürülmüş ise de; 3194 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, uyuşmazlık konusu alanlardaki tarım arazilerinin 5403 sayılı Kanun'a göre gerekli izinler alınmadan tarımsal amaç dışında kullanılmak üzere planlanması mümkün olmadığından ve dava konusu Bakanlar Kurulu Kararı'nda, ovaların sınırları içerisinde yer alan onaylı planlı alanlar ile bu kararın yayımı tarihi itibarıyla ilgili mevzuatı uyarınca tarım dışı kullanma izni verilmiş olan alanların kapsam dışında tutulduğu açıkça belirtilmiş olduğundan, bahsi geçen iddiaların yerinde görülmediği gerekçesiyle,
davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Uşak ilinin mücavir alan sınırına dahil olan bazı bölgelerinin de Uşak Ovası olarak büyük ova koruma alanına dahil edildiği, bu alanın toprak, iklim, topoğrafya ve ekolojik özelliklerinin dikkate alınmadığı, tarımsal üretim potansiyeliyle ilgili kriterlere uygun bir belirleme yapılmadığı, Uşak ilinde hızlı bir nüfus artışı yaşandığı, bu alanda çok sayıda ve şehir için önem arz eden imar planı kararları alındığı, dava konusu işlemin bu imar planlarının uygulamaya geçirilmesi hususunda sıkıntılar oluşturacağı, bu nedenle mücavir alanın büyük ova sınırı dışına çıkarılması gerektiği, Dairesince keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmaksızın karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine;
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 19/10/2022 tarih ve E:2018/377, K:2022/4559 sayılı kararının ONANMASINA,
3.Kesin olarak, 19/10/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.