T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/6144
Karar No : 2023/5599
DAVACI : … adına vasisi …
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : … Bakanlığı
DAVANIN KONUSU : Ankara eski 61. ve yeni 35. Noteri ... hakkında disiplin cezası verilmesine yer olmadığına ilişkin Türkiye Noterler Birliği Disiplin Kurulunun … tarih … Esas ve … Karar sayılı kararının onaylanmasına dair Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı Olur işleminin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu uyuşmazlık, 2575 sayılı Yasanın 24. maddesi kapsamında Danıştay'ın ilk derece Mahkemesi sıfatı ile bakacağı uyuşmazlıklar arasında bulunmadığından, davanın görev yönünden reddi ile dosyanın davaya bakmakla görevli ve yetkili Ankara İdare Mahkemesine gönderilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 5. maddesinde; idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla, ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki davalara bakacağı hükme bağlanmış ve 2575 sayılı Danıştay Kanununun 4575 sayılı Kanunla değişik 24. maddesinin (c) bendinde bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılacak davaların ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda çözümleneceği belirtilmiştir.
2577 sayılı Kanunun 32. maddesinde ise; göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu belirtilmiştir.
05.02.1972 tarih ve 14090 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun "İtirazı inceleme mercii ve kararların onayı" başlıklı 141. maddesinde, "Türkiye Noterler Birliği Disiplin Kurulu, itiraz süresi sonunda, dosyanın tamamını Adalet Bakanlığına yollar; Kurul kararına itiraz edilmiş ise, itiraz dilekçesi de Bakanlığa gönderilir. Karar
Adalet Bakanlığının onayı ile kesinleşir. Bakanlık, yukarıki fıkralara göre vereceği kararları, ilgilisine ve Türkiye Noterler Birliğine tebliğ eder ve dosyayı derhal Türkiye Noterler Birliğine gönderir. Bakanlık kararlarına karşı ilgili veya Türkiye Noterler Birliği Danıştaya başvurabilirler. Kurul, Bakanlığın bozma kararına uymak zorundadır. Bozma üzerine verilecek karardan sonra da birinci ve ikinci fıkralar hükümleri uygulanır. Kurulun Bakanlığın bozması üzerine eski kararında ısrar niteliğinde bir karar vermesi halinde, Bakanlık gerekli disiplin kararını resen verir. Bu karar kesindir. Şu kadar ki, dördüncü fıkrada gösterilenler karara karşı Danıştaya başvurabilirler. 164 üncü madde hükmü saklıdır. Bakanlık gerekli gördüğü hallerde disiplin dosyalarını Türkiye Noterler Birliğinden getirterek inceleyebilir." hükmüne yer verilmiştir.
Davanın 1512 sayılı Kanunun 141. maddesinin dördüncü fıkrasındaki düzenleme nedeniyle ilk derece olarak Danıştay'a açıldığı görülmekte ise de; 1512 sayılı Kanunun 05.02.1972 tarih ve 14090 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe yürürlüğe girdiği, bu tarihte ilk derece davalarda genel yetkili idare mahkemelerinin mevcut olmaması nedeniyle anılan Kanunda Danıştay'a dava açma yolunun öngörüldüğü; ancak 20.01.1982 tarihli 17580 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun ile idare mahkemelerinin kurulduğu, anılan Kanunun 'İdare Mahkemelerinin Görevleri' başlıklı 5. maddesinde, İdare mahkemeleri, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki, iptal davalarını, tam yargı davalarını, tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan idarî sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davaları, diğer kanunlarla verilen işleri, özel kanunlarda Danıştayın görevli olduğu belirtilen ve İdari Yargılama Usulü Kanunu ile idare mahkemelerinin görevli kılınmış bulunduğu davaları çözümleyeceğinin düzenlendiği, 2575 sayılı Danıştay Kanununda Danıştay'ın ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakacağı dava türlerinin ise tahdidi olarak sayıldığı, bakılan davanın da bu türlerin içinde yer almadığı dikkate alındığında, 2575 ve 2576 sayılı Kanundaki yetki kuralları uygulanarak, dosyanın davalı Adalet Bakanlığının bulunduğu yer idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi'ne gönderilmesi gerekmektedir.
Bu durumda, dava konusu işleme ilişkin uyuşmazlığın görüm ve çözümü görevi, işlemi tesis eden Adalet Bakanlığının bulunduğu yer idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesine ait bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 1/a bendi uyarınca görev yönünden reddine ve dosyanın görevli ve yetkili olan Ankara İdare Mahkemesine gönderilmesine, 09/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.