DANIŞTAY VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2023/616 E. , 2025/359 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/616
Karar No : 2025/359
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı - ...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Aralarında davacının da bulunduğu kişiler tarafından adi ortaklık şeklinde ... Nakliye Ticaret Limited Şirketi üzerinden gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan fatura düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde edildiğinden bahisle tanzim olunan vergi tekniği raporuna istinaden sevk edildiği takdir komisyonunca tespit edilen matrahlar üzerinden davacı adına re'sen tarh edilen 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ait gelir vergileri, 2013 ve 2014 yıllarının Ekim-Aralık dönemlerine ait geçici vergiler ve 2015 yılının Nisan-Haziran dönemine ait geçici vergi ile vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.
... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:
I. Resen tarh nedeni yönünden yapılan inceleme:
... Nakliye Ticaret Limited Şirketi hakkında, ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu düzenlenmiştir. Bu raporda, mükellefin 11/09/2013 tarihinden itibaren gerçek bir ticari faaliyette bulunmadığı belirtilmiştir. Aynı tarihten itibaren düzenlenen faturaların sahte belge niteliğinde olduğu tespit edilmiştir. Mükellef kurum adına sahte belge düzenleyen ..., ..., ..., ..., ... ve ... arasında adi ortaklık tesis edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Elde edilen komisyon gelirine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ayrı bir Vergi Tekniği Raporu düzenlenmiştir. Bu raporlardaki tespitlere dayanarak davacı takdire sevk edilmiştir. Takdir komisyonu kararına istinaden dava konusu cezalı tarhiyatlar yapılmıştır.
... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda şu tespitlere yer verilmiştir:
i. Adi ortaklıkta her bir ortağa %16,67 oranında ortaklık payı verilmiştir.
ii. Karşıt firmaların alış bildirimleri esas alınarak aşağıdaki dönem ve tutarlarda KDV dahil tutarların komisyon gelirinin hesaplanmasında dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir:
-2013 yılının Eylül ila Aralık döneminde: 8.376.352,81 TL,
-2014 yılının Ocak ila Aralık döneminde: 37.557.624,10 TL,
-2015 yılının Ocak ila Mayıs döneminde: 486.254,40 TL.
Takdir komisyonunca, bu matrahların %2'sinin, davacının %16,67'lik ortaklık payına isabet eden kısmı matrah olarak belirlenmiş ve buna göre dava konusu tarhiyatlar yapılmıştır.
Vergi Tekniği Raporlarının değerlendirilmesinden, ... Nakliye Ticaret Limited Şirketinin beyan ettiği ticari hacmi elde edebilecek iş yeri, işçi, araç ve ticari organizasyona sahip olmaması, şirketin alışlarının büyük kısmının, hakkında sahte belge düzenleme yönünden olumsuz tespitler bulunan mükelleflerden yapılmış olması, şirketin tek ortağı ve müdürü olan şahsın, şirketle bir ilgisi olmadığı yönündeki beyanının şirketin ticari faaliyetinin gerçek olmadığını ortaya koyması karşısında, anılan şirketin gerçek bir ticari faaliyeti bulunmadığı ve münhasıran sahte fatura ticareti ile iştigal ettiği kanaatine varılmıştır.
Davacı, şirketle herhangi bir ilgisi bulunmadığını beyan etmiş ve şirkette iş akdi ya da başka bir iş ilişkisi bulunmadığını ifade etmiştir. Ancak, karşıt tespit yapılan ... İnşaat Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi temsilcisi, alışları şirket adına davacıdan yaptığını beyan etmiştir.
Ayrıca, şirket adına keşide edilen çeklerin davacı tarafından tahsil edilmesi ve şirket hesabından davacı hesabına para gönderilmesi karşısında davacının incelenen şirket adına sahte fatura düzenleme organizasyonuna dahil olduğu ve komisyon gelirine ilişkin olarak davacı adına tarhiyat yapılmasında hukuka aykırlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
II. Takdir edilen matrahlar yönünden yapılan inceleme:
Takdir komisyonu tarafından, ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu'ndaki komisyon gelirine esas tutarlar dikkate alınarak matrah takdir edilmiştir. Rapor'da, incelenen şirketin satış bildirimlerinin değil, karşı firmaların alış bildirimlerinin komisyon geliri hesabına esas alındığı görülmektedir. Ancak, vergi tekniği raporlarında karşı firmaların Ba formu ile beyan ettikleri tutarlara ilişkin fatura düzenlenip düzenlenmediği konusunda herhangi bir araştırma ya da inceleme yapılmamıştır. Ayrıca, nezdinde karşıt tespit tutanağı düzenlenen ... isimli mükellefe, tutanağın 12. maddesinde, 2015 yılında 300.000 TL tutarında alış yaptığı yönünde Ba bildiriminde bulunduğu ancak yasal defter ve belgelerinde böyle bir alış kaydının bulunmadığı, bunun sebebinin ne olduğu sorulmuştur. Anılan kişi cevaben 2015 yılında ... Parçaları ve Nakliye Ticaret Limited Şirketinden alışının bulunmadığını sehven Ba bildiriminde bulunduğunu beyan etmiştir. Bu durumda, ... Parçaları ve Nakliye Ticaret Limited Şirketi adına fiilen düzenlenmiş faturaların bulunduğu saptanmadan, doğrudan karşı firmaların beyanları esas alınarak matrah belirlenmesi hukuka uygun değildir. Tarhiyatın, incelenen şirketin satış bildirimleri esas alınarak belirlenecek matraha göre hesaplanacak gelir vergisi tarhiyatını aşan kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bu durumda, 2015 yılında incelenen şirketin herhangi bir satış bildiriminin olmaması sebebiyle bu yıla ilişkin cezalı gelir vergisi ve cezalı gelir geçici vergisi tarhiyatlarında hukuka uygunluk bulunmadığı, 2013 ve 2014 yıllarına ilişkin ... Parçaları ve Nakliye Ticaret Limited Şirketinin Bs bildirimlerine (2013 yılı için toplam 5.836.914,00 TL, 2014 yılı için toplam 10.744.727,00 TL) %18 KDV eklenmek suretiyle bulunacak tutarın %2'sinin, davacının ortaklık payı olan %16,67'sine isabet eden matrah (2013 yılı için 22.963,12 TL, 2014 yılı için 42.271,04 TL) üzerinden hesaplanacak gelir vergisi tarhiyatında ve bu tutara göre hesaplanacak üç kat vergi ziyaı cezalarında hukuka aykırılık, bu tutarları aşan gelir vergisi tarhiyatıyla cezada hukuka uygunluk görülmemiştir.
III. 2013 ve 2014 yılı geçici vergi aslı yönünden yapılan inceleme:
Dava konusu gelir geçici vergilerinin, mahsup dönemi geçmiş olması sebebiyle geçici vergi aslı aranmaması gerektiğinden her halükarda geçici vergi aslı tarhiyatlarında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
IV. 2013 ve 2014 yılı geçici vergi aslı üzerinden üç kat kesilen vergi ziyaı cezası yönünden yapılan inceleme:
2013 ve 2014 yılları geçici vergilerine uygulanan cezaların ise, yukarıda gelir vergisine ilişkin açıklamalara göre ... Parçaları ve Nakliye Ticaret Limited Şirketinin satış bildirimlerine göre hesaplanacak kısmında hukuka aykırlık, bu tutarı aşan kısmında hukuka uygunluk görülmemiştir.
V. Karar sonucu:
Mahkeme bu gerekçeyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar vermiş; 2013 yılı gelir vergisinin 22.363,12 TL, 2014 yılı gelir vergisinin 42.271,04 TL matraha isabet eden kısımları ile bu tutarların üç katına isabet eden vergi ziyaı cezaları ve 2013 ve 2014 yıllarının Ekim-Aralık dönemlerine ait geçici vergiler üzerinden hesaplanan vergi ziyaı cezalarının yukarıda anılan tutarlara isabet eden gelir vergilerine göre hesaplanacak geçici vergi tutarlarının üç katına isabet eden kısımları yönünden davayı reddetmiş; vergi ve ceza fazlasını kaldırmıştır.
Tarafların istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:
I. Vergi Mahkemesi kararının, 2013 ve 2014 yılının Ekim-Aralık dönemi geçici vergilerinin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının, gelir vergisi tarhiyatlarına göre belirlenecek geçici vergi tutarları üzerinden hesaplanacak tutarlara isabet eden kısımlarının bir katını aşan bölümleri yönünden davacının istinaf isteminin incelenmesi:
Yıllık vergiye mahsuben peşin alınan geçici vergi nedeniyle yol açılan vergi kaybından dolayı bir kat ceza kesilmesi gerektiğinden, istinaf istemine konu kararın anılan hüküm fıkrasının, vergi ziyaı cezasının geçici vergi aslı tutarının bir katını aşan kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
II. Diğer hüküm fıkralarına taraflarca yöneltilen istinaf istemlerinin incelenmesi:
İstinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların kararın anılan hüküm fıkralarının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte olmadığı sonucuna varıldığından istinaf istemlerinin reddi gerekmektedir.
Vergi Dava Dairesi, bu gerekçeyle davacının istinaf istemini kısmen kabul etmiş, Vergi Mahkemesi kararının, 2013 ve 2014 yılının Ekim-Aralık dönemi geçici vergilerinin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının, gelir vergisi tarhiyatlarına göre belirlenecek geçici vergi tutarları üzerinden hesaplanacak tutarlara isabet eden kısımlarının bir katı aşan bölümlerini kaldırmış; tarafların diğer istemlerini reddetmiştir.
Tarafların temyiz istemlerini inceleyen Danıştay Üçüncü Dairesinin 26/04/2022 tarih ve E:2019/7027, K:2022/2062 sayılı kararı:
Matrah hesaplanırken şirketin beyan ettiği katma değer vergisi, şirketin Bs formu ve şirketten alım yaptığını bildiren mükelleflerin Ba formundaki miktarlar karşılaştırılıp yüksek olan tutarın matrahın hesaplanmasında esas alındığı anlaşılmıştır.
Temyiz istemlerine konu Vergi Dava Dairesi kararının, şirketin satış bildirimleri üzerinden hesaplanan; geçici vergi aslının bir katı tutarındaki vergi ziyaı cezası, üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrası ile geçici vergi aslı ve geçici verginin bir katı tutarını aşan vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle uygun görülmüştür.
Faturaların tamamının komisyon karşılığı düzenlendiği dolayısıyla gerçek bir emtia teslimi ve hizmet ifası içermeksizin sahte fatura düzenlemek amacıyla mükellefiyet tesis ettirdiği sonucuna ulaşılan şirket tüzel kişiliğinin var olmayan faaliyetine gerçeklik görüntüsü kazandırılmak amaçlı kayıtlarına itibar edilmesi iktisadi ve ticari icaplara uygun düşmeyeceğinden aksi gerekçeyle geçici verginin bir katı tutarındaki vergi ziyaı cezasının ve üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisinin şirketin bildirimlerini aşan kısmının kaldırılmasında hukuka uygunluk bulunmamıştır.
Daire bu gerekçeyle davacının temyiz talebini reddetmiş, davalının temyiz talebini kısmen kabul etmiş; geçici verginin bir katı tutarındaki vergi ziyaı cezasının ve üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisinin şirketin bildirimlerini aşan kısmının kaldırılmasına dair hüküm fıkrasını bozmuştur.
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı:
Vergi Dava Dairesi, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle bozulan kısım yönünden ilk kararında ısrar etmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu cezalı tarhiyatlarda hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyizen incelenen ısrar kararının, Danıştay Üçüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Danıştay Üçüncü Dairesinin yukarıda yer verilen kararının dayandığı aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar kararının bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1- Davalının temyiz isteminin KABULÜNE,
2- ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3- Yeniden verilecek kararda karşılanacağından, yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına gerek bulunmadığına,
30/04/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
karar