Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2023/622 E. , 2024/2218 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/622
Karar No : 2024/2218
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinde rehber öğretmen olarak çalışmak üzere davacıya verilen çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... - sayılı İl Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesinde özel öğretim kurumlarının personeli için, affa uğramış olsa bile dolandırıcılık, sahtecilik suçlarından ceza almamış olması veya hakkında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması şartı arandığı gerekçesiyle davacının işlem tarihi itibariyle hakkında anılan suçlardan yürütülen ceza kovuşturması bulunmasından dolayı tesis edilen dava konusu işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 5580 sayılı Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması" ibaresi, anılan fıkrada yer alan "...personelinde.." ve "...dolandıcılık, sahtecilik..." ibareleri yönünden Anayasaya aykırı bulunarak iptal edildiğinden davacının dolandırıcılık ve resmi evrakta sahtecilik suçlarından devam eden kovuşturması bulunduğundan bahisle çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, anılan Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinde rehber öğretmen olarak çalışmak üzere davacıya ... tarih ve ... sayılı İl Milli Eğitim Müdürlüğü işlemiyle çalışma izni verilmiştir.
Davalı idarece; davacının ... Ağır Ceza Ceza Mahkemesi’nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık ve resmi evrakta sahtecilik suçlarından kovuşturmasının bulunduğunun tespit edilmesi üzerine davacının çalışma izni iptal edilmiş ve anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun "Kurucu/kurucu temsilcisinin nitelikleri ve kurum binaları" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasında; "Özel öğretim kurumlarının gerçek kişi kurucularında, tüzel kişi kurucularının yönetim organlarında, kurucu temsilcilerinde ve personelinde; 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası ya da affa uğramış olsa bile Devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlar, Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında işlenen suçlardan ceza almamış olması veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması, terör örgütlerine ya da Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ya da iltisakı yahut bunlarla irtibatı olmaması şartı aranır." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Anayasa'nın "Anayasa Mahkemesinin kararları" başlıklı 153. maddesinde; Anayasa Mahkemesi'nin kararlarının kesin olduğu, iptal kararlarının gerekçesi yazılmadan açıklanamayacağı, Anayasa Mahkemesi'nin bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemeyeceği, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümlerinin, iptal kararlarının Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkacağı, gereken hallerde Anayasa Mahkemesi'nin iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabileceği, bu tarihin, kararın Resmi Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemeyeceği, iptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda Türkiye Büyük Millet Meclisinin, iptal kararının ortaya çıkardığı hukuki boşluğu dolduracak kanun teklifini öncelikle görüşüp karara bağlayacağı, iptal kararlarının geriye yürümeyeceği, Anayasa Mahkemesi kararlarının Resmi Gazetede hemen yayımlanacağı ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlayacağı hükmüne yer verilmiştir.
Anayasa Mahkemesi'nin 12/12/1989 tarih ve E:1989/11, K:1989/48 sayılı kararında, "Türk Anayasa sisteminde Devlete güven ilkesini sarsmamak ve ayrıca Devlet yaşamında bir karmaşaya neden olmamak için iptal kararlarının geriye yürümezliği kuralı kabul edilmiştir. Böylece, hukuksal ve nesnel alanda sonuçlarını doğurmuş bulunan durumların iptal kararlarının yürürlüğe gireceği güne kadarki dönem için geçerli sayılması sağlanmasına" ilişkin hususlar belirlenmiştir.
UYAP üzerinden yapılan sorgulamada; dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle davacının, yargılandığı ceza davasında, ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ver E:... , K:... sayılı kararı ile kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçundan ve resmi evrakta sahtecilik suçlarından ayrı ayrı 1 yıl 8 ay hapis cezası ile 379 gün adli para cezasının karşılığı 7.580,00-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, istinaf incelemesinde mahkeme kararı kaldırılarak ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçundan 1 yıl 15 gün hapis cezası ile 315 gün adli para cezasının karşılığı 6.300,00-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün 5271 sayılı Kanunun 231/5.maddesi uyarınca açıklanmasının geri bırakılmasına, resmi evrakta sahtecilik suçundan ötürü ise 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına kesin olmak üzere karar verildiği, mahkumiyet hükmünün 16/12/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; davacı hakkında kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık ve resmi evrakta sahtecilik suçlarından dolayı yürütülen kovuşturma bulunması nedeniyle dava konusu işlemin tesis edildiği ve Anayasa Mahkemesi'nin 26/01/2022 tarih ve E:2021/117, K:2022/10 sayılı kararıyla, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "...veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması..." ibaresinin, anılan fıkrada yer alan "...personelinde..." ve "...dolandırıcılık, sahtecilik..." ibareleri yönünden Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümezliği ilkesi uyarınca, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "...veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması..." ibaresinin, anılan fıkrada yer alan "...personelinde..." ve "...dolandırıcılık, sahtecilik..." ibareleri yönünden dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olduğu anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiş olup, dava konusu işlemin iptali yönündeki temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 19/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.