T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/6262
Karar No : 2023/5951
DAVACI : …
DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri Yrd. V. …
DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından, 01/04/2020 günlü, 31086 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Kıyafet Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin iptali istenilmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkimi …'ın açıklamaları dinlenildikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/6. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, 01/04/2020 günlü, 31086 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Kıyafet Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin iptali istemiyle adli yardım talepli olarak bakılmakta olan davanın açıldığı, davacının adli yardım talebinin Dairemizin 17/12/2020 günlü, E:2020/1814 sayılı kararıyla reddedildiği, söz konusu karara karşı yapılan itirazın Danıştay Beşinci Dairesince verilen 14/04/2021 günlü, 2021/432 Muh. sayılı kararla reddedildiği, Dairemizin 08/06/2021 günlü, E:2020/1814 sayılı yazısıyla 286,40-TL harç ve 250,00-TL posta ücreti eksikliğinin giderilmesinin istenildiği, bu yazının 22/06/2021 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, eksikliğin giderilmemesi üzerine Dairemizin 14/09/2021 günlü, E:2020/1814 sayılı yazısıyla eksikliğin giderilmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin belirtildiği, bu yazının 27/09/2021 tarihinde davacıya tebliğ edilmesine rağmen, eksikliğin tamamlanmadığı gerekçesiyle Dairemizin 09/12/2021 günlü, E:2020/1814, K:2021/4834 sayılı kararı ile davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, anılan kararın davacı tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 19/09/2022 günlü, E:2022/2780 sayılı kararıyla adli yardım isteminin kabulüne karar verildiği, akabinde aynı Kurulun 05/07/2023 günlü, E:2022/2780, K:2023/1597 sayılı kararı ile Dairemizin 09/12/2021 günlü, E:2020/1814, K:2021/4834 sayılı kararının bozulduğu görülmektedir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1/a bendinde, iptal davaları; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacak davalar olarak tanımlanmış; 3. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde, dilekçelerde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği; 14. maddesinin 3/g bendinde, dilekçeler üzerinde bu Kanun'un 3 ve 5. maddelerine uygun olup olmadığı yönünden inceleme yapılacağı; 15. maddesinin 1/d bendinde de, 14. maddenin 3/g bendinde yazılı halde otuzgün içinde 3 ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği kuralları yer almış; aynı maddenin 5. bendinde ise, 1. fıkranın (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine, yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda metnine yer verilen 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2/b bendi uyarınca; davacı tarafından, davanın konusu ve sebeplerinin, dayanaklarıyla birlikte, belirgin bir biçimde ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulması zorunlu olup, uyuşmazlığın, ancak bu şekilde yargı yerlerince hukuki irdelemesinin yapılmasından sonra hükme bağlanabileceği tartışmasızdır.
Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idarî işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.
Öte yandan, bir düzenleyici işleme karşı açılan iptal davasında, idari işlemde hukuka aykırılık bulunduğu ileri sürülerek düzenleyici işlemin tamamının iptali istenebileceği gibi, belirli kısmının iptalinin istenebilmesi de mümkündür. Ancak her durumda, düzenleyici işlemin iptali istenilen madde ya da kısımlarının, davacının menfaatini nasıl etkilediğinin ve hukuka aykırılık sebeplerinin, her madde bakımından ayrı ayrı açıklanmak suretiyle ortaya konulması gerekmektedir.
Davaya konu uyuşmazlıkta ise; davacı tarafından, 01/04/2020 günlü, 31086 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Kıyafet Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin iptalinin istenildiği, ancak Yönetmelik hükmünün tamamının mı yoksa bazı maddelerinin mi iptalinin istenildiğinin açık olmadığı, iptali istenilen düzenlemeye yönelik hukuka aykırılık sebeplerinin açık bir şekilde belirtilmediği, genel ifadeler kullanılarak düzenlemenin iptalinin istenildiği görülmekte olup, dava dilekçesi bu haliyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, Yönetmeliğin sadece belirli hükümlerinin iptali isteniyorsa iptali istenen bu hükümlerin hem konu, hem açıklamalar, hem de sonuç kısmında ve her üç kısım birbirleri ile tutarlı olacak şekilde açık ve anlaşılır bir biçimde belirtilmesi, Yönetmeliğin iptali istenen maddeleri (fıkra ve bentlerine de yer verilerek) yazılmak suretiyle istemin açıkça ortaya konulması, iptali istenilen Yönetmelik maddelerinin menfaatini nasıl etkilediği ve hukuka aykırılık sebeplerinin de belirtilmesi, Yönetmeliğin tamamının iptalinin istenmesi durumunda da, dilekçenin konu, açıklamalar ve sonuç kısmında bu talebin hukuka aykırılık sebepleriyle birlikte açıklığa kavuşturulması suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış dilekçeyle dava açılması gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-d maddesi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren otuz (30) gün içinde, aynı Kanun'un 3. maddesine uygun şekilde düzenlenerek, noksanları tamamlandıktan sonra, dilekçe ret kararını veren yargı yeri sıfatıyla Danıştayda yeniden dava açmakta serbest olmak üzere DİLEKÇENİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı Kanun'un 15/5. maddesi hükmüne göre, dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçede aynı yanlışlık yapıldığı takdirde, davanın reddedileceğinin davacıya tebliğine,
3. Davanın yenilenmesi hâlinde 2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinin göndermede bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca davacının adli yardım istemi kabul edildiğinden harç alınmamasına,
4. Davanın yenilenmemesi durumunda, davacının adli yardım istemi kabul edildiğinden yargılama giderinin davacıdan tahsili için ilgili Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılmasına, 12/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.