T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/6458
Karar No : 2024/2457
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kars ili, Merkez ilçesi, ... Köyü, ... yolu ile ... Mevkisinde, ... ada ... parsel sayılı tamamı Hazineye ait taşınmaz üzerinde bulunan Harakani Devlet Hastanesinin 135,70 m²'sinin kantin ve çay ocağı önüne masa ve sandalye konularak yiyecek ve içecek satılı yapılmak suretiyle suretiyle 29/11/2017-16/07/2018 tarihleri arası işgal edildiğinden bahisle 918.481,10 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin Kars Valiliği Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğünce tesis edilen ... tarih, Taşınmaz No/Taksim ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; dava konusu taşınmazın 375 metrekaresinin kantin ve çay ocağı olarak işletilmek üzere 12/02/2019 tarihli kira sözleşmesi ile 3 yıllığına davacıya kiralandığı ve söz konusu kira sözleşmesinde ilk yıl kira bedelinin 656.100,00 TL olarak belirlendiği, anılan taşınmazın 135,70 metrekaresinde aynı kullanım için davaya konu 29/11/2017-16/07/2018 tarihleri arasındaki 7 ay 18 günlük dönemde belirlenen ecrimisil miktarının ise 918.481,10 TL olduğu, bu durumda, davaya konu taşınmaza ilişkin 2019 yılında imzalanan sözleşmedeki kira bedeli, kullanım alanı ve dönem dikkate alındığında, davaya konu ecrimisil dönemi için fahiş miktarda belirlendiği açık olan ecrimisil bedeline ilişkin dava konusu ihbarnamede hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, işgalin davacı tarafından kabul edildiği, tespit tutanağının mevzuata uygun olarak tesis edildiği, işgalin belirli olduğu kira bedeline göre ecrimisil bedelinin tespit edildiği tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin 1. fıkrasında, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, 13. maddesinde gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde Taşınmaz Tespit Tutanağına dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir." hükmüne; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Harakani Devlet Hastanesi hizmet binası olarak kullanılan Hazineye ait taşınmazın 120,00 m²'lik kısmının kantin ve çay ocağı olarak kullanılmak üzere 17/02/2015 tarihli sözleşme ile 3 yıllığına davacıya kiraya verildiği, Hastanenin rutin teftiş üzerine düzenlenen ... tarih ve ... denetim raporunun 70. maddesinde prefabrik yapı kurduğu, ayrıca hastaneye ait bahçeyi de kullandığı ve bu alanlar için ecrimisil alınması gerektiğinin belirtilmesi üzerine anılan taşınmazda 10/09/2018 tarihinde yapılan tespitte, davacı tarafından 135,70 m²'lik kısmın 29/11/2017 tarihinden itibaren sözleşmeye aykırı olarakkantin ve çay ocağı önüne masa ve sandalye konulmak suretiyle kullanıldığının tespit edildiği, 12/02/2019 tarihli kira sözleşmesi ile de 375,00 m² lik kısımdaki kantin ve çay ocağı için yıllık 656.100,00 TL tutar üzerinden üç yıllık dava dışı şirket ile sözleşme imzalandığı, dava konusu 918.481,10 TL tutarındaki ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenerek davacıya tebliğ edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İşgal nedeniyle alınan bir tazminat olan ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu dikkate alındığında, ecrimisil bedelinin emsal taşınmazların güncel ve rayiç kira bedellerine göre değerlendirilmesi ve bu emsalin taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan nitelikte olması gerekmektedir.
Dava konusu işleme dayanak teşkil eden ... tarih ve ... sayılı Ecrimisil Kıymet Takdir Kararıyla davacı ile imzalanan 2015 tarihli kira sözleşmesi emsal alınarak ecrimisil bedelinin belirlendiği görülmektedir.
Bu durumda, davalı idare tarafından, kantin ve çay ocağı olarak kullanılan taşınmaza ilişkin olarak belirlenen kira bedeli emsal alınmak suretiyle uygun şekilde ecrimisil bedeli tespit edildiği dikkate alındığında, gerekirse bilirkişi incelemesi yapılarak davacıdan istenebilecek ecrimisil bedelinin hesaplanarak karar verilmesi gerekmekte iken; davacıdan istenen ecrimisil bedelinin 2019 yılında imzalanan kira sözleşmesine göre fahiş olduğu gerekçesi ile dava konusu işlemin iptali yolunda verilen mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 16/04/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.