T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/6493
Karar No : 2024/2158
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ….. Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ….
DİĞER DAVALI : … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) :
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Radyoloji uzmanı olarak Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesinde doktor öğretim üyesi unvanıyla görev yapmakta iken 30/12/2019 tarihinde doçent doktor unvanına atanan ve 2016 yılında katıldığı sınav sonucunda başladığı çocuk radyolojisi alanında yan dal uzmanlığını yürüten davacının, kadro değişikliği nedeniyle Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin 11'inci maddesinde belirtilen şartları yitirdiğinden bahisle yan dal eğitimine son verilmesinin istenilmesine ilişkin Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün bilâ tarih ve … sayılı işleminin ve anılan işlem doğrultusunda gereğinin yapılmasına yönelik Atatürk Üniversitesi Rektörlüğünün ...0 tarih ve ...sayılı işlemi ile bu kapsamda ilişiğinin kesilmesine ilişkin Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölüm Başkanlığının ... tarih ve ...sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:.., K:… sayılı kararda; davacı tarafından, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünce Atatürk Üniversitesi Rektörlüğüne yazılan ve gerekli iş ve işlemlerin yapılması yönündeki bila tarih ve ... sayılı işlemin mi, anılan yazı doğrultusunda Atatürk Üniversitesi Rektörlüğünce Tıp Fakültesi Dekanlığına yazılan ...0 tarih ve ...E-...sayılı işlemin mi, (şayet var ise, tarih ve sayısı belirtilmek ve bir örneği dava dilekçesine eklenmek suretiyle) davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin olarak tesis edilen ayrı bir işlemin mi yahut anılan işlemlerin tümünün mü dava konusu edildiği hususunda, davacı istemini tam ve açık bir şekilde ortaya koyamayan dava dilekçesi nedeniyle Mahkememiz nezdinde tereddüt oluşmuş olup, davacı istemini, tam ve açık olarak ortaya koyan, iptali istenilen işlemin veya işlemlerin dava dilekçesinin başında ve sonunda tarih ve sayılarıyla birlikte açıkça belirtildiği bir dava dilekçesi ile dava açılması gerektiğinden, dava dilekçesinin bu haliyle yukarıda anılan Kanun'un 3. maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Uzmanlık öğrencisi statüsüne yönelik uyuşmazlık kapsamında davacının kamu personeli statüsü uyarınca yetki yönünden belirleme yapılamayacağı ve davanın görüm ve çözümünün genel yetki kuralı uyarınca Ankara İdare Mahkemesinin yetkisinde kaldığı belirtilerek usûl yönünden; ilgili mevzuat uyarınca eğiticinin tanımının yapıldığı, davacının araştırma görevlisi olarak başladığı uzmanlık eğitimine hâlen doçent unvanında devam ettiği ve mevzuat gereği eğitici ve öğrenci statüsünün aynı kişide birleşmesinin mümkün olmayacağı, fiilen ve hukuken yapılmayan eğitime dayalı olarak yan dal uzmanlığın istenildiği, hukuken korunmaması gereken bir durumun korunamayacağı, dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, bakılmakta olan davada verilen kararın öğrencilik statüsünden çıkarılma işlemine ilişkin olduğu anlaşıldığından, 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca davada temyiz yolunun açık olduğu sonucuna varıldığından, Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 25/05/2023 gün ve E:2021/2334, K:2023/591, T:2023/566 sayılı temyiz isteminin reddine dair kararı kaldırılarak, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi ... yan dal uzmanlık öğrencisi olan davacı tarafından, Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliğinin 11/3 maddesi uyarınca uzmanlık eğitimi ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin Sağlık Bakanlığı'nın görüş yazısı üzerine Atatürk Üniversitesi tarafından tesis edilen ilişik kesme işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
26/04/2014 tarih ve 28983 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin 'Uzmanlık öğrencisi' başlıklı 11. maddesinin 3. fıkrasında; "Uzmanlık öğrencisi muayenehane açamaz, uzmanlık eğitiminin gerektirdiği durumlar dışında aylıklı veya aylıksız hiçbir işte çalışamaz, bu şekilde çalıştığı tespit edilen uzmanlık öğrencisinin ilgili eğitim kurumunca ilişiği kesilir." hükmü düzenlenmiştir.
Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin 11. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "...bu şekilde çalıştığı tespit edilen uzmanlık öğrencisinin ilgili eğitim kurumunca ilişiği kesilir." ibaresinin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Danıştay Sekizinci Dairesi'nin E:2020/5291 esaslı dosyasında açılan davada yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin 23/10/2020 tarihli karara itiraz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 01/03/2021 tarih ve E:2021/40 sayılı kararı ile "Uzun bir eğitim ve öğretim sürecini içeren tıp veya diş hekimliği fakültelerinden mezun olduktan ve bu alanlardaki uzmanlık sınavlarında başarılı olduktan sonra, uzman olabilmek için Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği kapsamında eğitim gören uzmanlık öğrencilerinin, eğitim ve öğretim süreçlerinin aksamaması amacıyla bu eğitimleri boyunca uymaları gereken kuralların belirlenmesi işin doğası gereği olmakla birlikte, davalı idarece, dava konusu Yönetmelik'te sayılan kuralların ihlali halinde öngörülen idari yaptırımın ölçülü olması hukuk devleti ilkesinin gereğidir. Bu itibarla, davalı idare tarafından uzmanlık eğitiminin aksamaması ve nitelikli yürütülmesi amaçlanmakla birlikte uzmanlık öğrencisinin muayenehane açması veya aylıklı/aylıksız bir işte çalışması halinde dava konusu Yönetmeliğin 11. maddesinin 3. fıkrasında öngörülen, eğitim kurumu ile ilişiğin kesilmesinin bu öğrenciler için ağır bir yaptırım olduğu ve uzmanlık eğitiminin tamamen sona ermesi sonucunu doğurduğu görüldüğünden, ulaşılmak istenen amaç ile yaptırım arasında makul bir dengenin bulunmadığı, bu durumun ölçülülük ilkesine aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmaktadır." gerekçesiyle itirazın kabulü ile ilgili ibare yönünden yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne karar verilmiştir.
03/09/2022 tarih ve 31942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin "Uzmanlık öğrencisi" başlıklı 11. maddesinin 3. fıkrasında "Uzmanlık öğrencisi muayenehane açamaz, uzmanlık eğitiminin gerektirdiği durumlar dışında aylıklı veya aylıksız hiçbir işte çalışamaz, bu şekilde çalıştığı tespit edilen uzmanlık öğrencisi kurumunca yazılı olarak uyarılır, durumun devamı ya da tekrarı halinde ilgili eğitim kurumunca ilişiği kesilir." düzenlemesi yer almış; 28. maddesi ile dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 26/4/2014 tarihli ve 28983 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının radyoloji uzmanı olarak Kars Devlet Hastanesinde görev yapmakta iken 2015 yılında Yan Dal Tıpta Uzmanlık Sınavına katılarak çocuk radyolojisi alanında yan dal uzmanlık eğitimine hak kazandığı ve bu kapsamda 02/09/2016 tarihinde Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesine araştırma görevlisi olarak eğitime başladığı, Atatürk Üniversitesi Rektörlüğünce 06/12/2017 tarihinde yardımcı doçent (doktor öğretim üyesi) unvanına atandığı, anılan eğitimine yönelik bitirme sınavı yapılmaksızın Atatürk Üniversitesince 30/12/2019 tarihinde doçent doktor unvanına atamasının yapıldığı, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün bilâ tarih ve ... sayılı işlemi ile davacının unvan değişikliği nedeniyle Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin 11'inci maddesi uyarınca aranan şartları yitirdiğinden yan dal uzmanlık eğitiminden ilişiğinin kesilmesi gerektiğinin belirtildiği, anılan işlem doğrultusunda gereğinin yapılması için Atatürk Üniversitesi Rektörlüğünün ...0 tarih ve ...sayılı dava konusu işlemi ile konunun Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığına gönderildiği, bu bağlamda Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölüm Başkanlığının ... tarih ve ...sayılı dava konusu işlemi ile de davacının yan dal uzmanlık eğitimi ile ilişiğinin kesildiği, bunun üzerine 05/08/2020 tarihinde açılan davada Mahkememizin 07/10/2020 tarih ve E:2020/805, K:2020/723 sayılı kararıyla dava dilekçesinin 2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 3'üncü maddesine aykırılığı nedeniyle reddi sonrasında yenilenen dilekçe ile esasa alınarak bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Tıp fakültelerinden mezun olan hekimlerin belli bir alanda uzmanlaşabilmesi için, almaları gereken uzmanlık eğitimi, yarışma esasına dayanan mesleki bilgi sınavı olan uzmanlık eğitimine giriş sınavında başarılı olunması sonrası başlamakta ve uzman hekim olabilmenin önemli bir basamağını oluşturmaktadır.
Tıpta uzmanlık mevzuatı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, uzmanlık öğrencilerinin, uzmanlık eğitim sürecinde araştırma ve eğitim çalışmalarında bulunmaları ve uzmanlık eğitiminin niteliği gereği eğitim sorumlusunun gözetim ve denetiminde, sağlık hizmeti sunumunda da görev almaları gerektiği anlaşılmıştır. Eğitim ve sağlık hizmet sunumu faaliyetlerinin birbirinden ayrılmaması, bir uyum içerisinde eğitim sorumlusu gözetiminde yürütülmesi, uzmanlık eğitiminin amacına ulaşması için zorunlu olmakla birlikte, eğitici statüsünün bu kapsamda olmadığı anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla, eğitim sorumlusunun gözetiminde alınan uzmanlık eğitimi ile eğitici statüsünün uyuşmayacağı, uzmanlık öğrencilerinin eğitim süreci boyunca istisnalar dışında uzmanlık eğitimi uygulamasından sayılmayan işlerde çalışmamaları, eğitim gören niteliklerini kaybetmemeleri gerektiği, eğitici unvanının uzmanlık eğitiminin gerektirdiği durumlar kapsamında olmadığı, kendi iradesiyle uzmanlık eğitimi süresini tamamlamadan ana aldaki uzmanlığında uzmanlık eğitimi görme nosyonu ile bağdaşmayan eğitici kadroya atanan davacının, uzmanlık eğitiminin sonlandırılması gerektiği açıktır.
Öte yandan, her ne kadar idari yargı yerlerinde dava konusu edilen işlemlerin, 2577 sayılı Kanun maddesinde sayılan hususlar yönünden hukuki denetime tabi tutulması ve bu denetim yapılırken, dava konusu edilen idari işlemlerin tesis edildikleri tarihteki duruma göre hukuka uygun olup olmadıklarının incelenmesi gerektiği açık ise de; idarî yaptırım niteliğinde bulunan uzmanlık eğitimi ile ilişiğin kesilmesine ilişkin işlemin dayanağı kuralın yürürlükten kaldırılması veya lehe düzenleme yapılması halinde uyuşmazlığın ortaya çıkan yeni hukukî durum dikkate alınarak sonuçlandırılacağı kuşkusuzdur.
Davacının uzmanlık eğitiminin sonlandırılması işlemine dayanak olan 26/4/2014 tarihli ve 28983 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin 11/3 maddesinde, uzmanlık öğrencisinin muayenehane açamayacağı, uzmanlık eğitiminin gerektirdiği durumlar dışında aylıklı veya aylıksız hiçbir işte çalışamayacağı, bu şekilde çalıştığı tespit edilen uzmanlık öğrencisinin ilgili eğitim kurumunca ilişiğinin kesileceği belirtilmişken; anılan düzenlemenin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nca ölçülülük ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle yürütmesinin durdurulması üzerine; dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Yönetmeliğin 03/09/2022 tarih ve 31942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırıldığı ve anılan durumda bulunan uzmanlık öğrencilerinin önce uyarılması, durumun tekrarı halinde ilişiğin kesilmesi şeklinde kademeli bir yaptırım düzenlendiği görülmektedir.
Bu durumda; davacının uzmanlık eğitiminin sonlandırılmasına ilişkin işlem henüz kesinleşmeden, yargılama safhası devam ederken dayanak düzenlemenin ölçülülük ilkesine aykırı bulunarak düzenleme hakkında yürütmenin durdurulmasına karar verildiği, daha sonra yürürlüğe giren Yönetmelik ile de bu kapsamda olanların önce yazılı olarak uyarılacağı, eylemin tekrarı halinde ilişiğin kesileceğinin düzenlendiği görülmekle, davacının yürürlüğe giren lehe olan düzenlemeden yararlanması gerektiği sonucuna ulaşıldığından, anılan düzenleme uyarınca davacının doğrudan ilişiğinin kesilmesine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararının gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 04/04/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi ... yan dal uzmanlık öğrencisi olan davacı tarafından, Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliğinin 11/3 maddesi uyarınca uzmanlık eğitimi ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin Sağlık Bakanlığı'nın görüş yazısı üzerine Atatürk Üniversitesi tarafından tesis edilen ilişik kesme işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 26/04/2014 tarih ve 28983 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin 'Uzmanlık öğrencisi' başlıklı 11. maddesinin 3. fıkrasında; "Uzmanlık öğrencisi muayenehane açamaz, uzmanlık eğitiminin gerektirdiği durumlar dışında aylıklı veya aylıksız hiçbir işte çalışamaz, bu şekilde çalıştığı tespit edilen uzmanlık öğrencisinin ilgili eğitim kurumunca ilişiği kesilir." hükmü düzenlenmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının radyoloji uzmanı olarak Kars Devlet Hastanesinde görev yapmakta iken 2015 yılında Yan Dal Tıpta Uzmanlık Sınavına katılarak çocuk radyolojisi alanında yan dal uzmanlık eğitimine hak kazandığı ve bu kapsamda 02/09/2016 tarihinde Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesine araştırma görevlisi olarak eğitime başladığı, Atatürk Üniversitesi Rektörlüğünce 06/12/2017 tarihinde yardımcı doçent (doktor öğretim üyesi) unvanına atandığı, anılan eğitimine yönelik bitirme sınavı yapılmaksızın Atatürk Üniversitesince 30/12/2019 tarihinde doçent doktor unvanına atamasının yapıldığı, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün bilâ tarih ve ... sayılı işlemi ile davacının unvan değişikliği nedeniyle Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin 11'inci maddesi uyarınca aranan şartları yitirdiğinden yan dal uzmanlık eğitiminden ilişiğinin kesilmesi gerektiğinin belirtildiği, anılan işlem doğrultusunda gereğinin yapılması için Atatürk Üniversitesi Rektörlüğünün ...0 tarih ve ...sayılı dava konusu işlemi ile konunun Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığına gönderildiği, bu bağlamda Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölüm Başkanlığının ... tarih ve ...sayılı dava konusu işlemi ile de davacının yan dal uzmanlık eğitimi ile ilişiğinin kesildiği, bunun üzerine 05/08/2020 tarihinde açılan davada Mahkememizin 07/10/2020 tarih ve E:2020/805, K:2020/723 sayılı kararıyla dava dilekçesinin 2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 3'üncü maddesine aykırılığı nedeniyle reddi sonrasında yenilenen dilekçe ile esasa alınarak bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Tıpta uzmanlık mevzuatı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, uzmanlık öğrencilerinin, uzmanlık eğitim sürecinde araştırma ve eğitim çalışmalarında bulunmaları ve uzmanlık eğitiminin niteliği gereği eğitim sorumlusunun gözetim ve denetiminde, sağlık hizmeti sunumunda da görev almaları gerektiği anlaşılmıştır. Eğitim ve sağlık hizmet sunumu faaliyetlerinin birbirinden ayrılmaması, bir uyum içerisinde eğitim sorumlusu gözetiminde yürütülmesi, uzmanlık eğitiminin amacına ulaşması için zorunludur.
Eğitim sorumlusunun gözetiminde alınan uzmanlık eğitimi ile eğitici statüsünün uyuşmayacağı, uzmanlık öğrencilerinin eğitim süreci boyunca istisnalar dışında uzmanlık eğitimi uygulamasından sayılmayan işlerde çalışmamaları, eğitim gören niteliklerini kaybetmemeleri gerektiği, eğitici unvanının uzmanlık eğitiminin gerektirdiği durumlar kapsamında olmadığı, kendi iradesiyle uzmanlık eğitimi süresini tamamlamadan anadaldaki uzmanlığında bir kadroya atanan davacının, uzmanlık eğitiminin sonlandırılması gerektiği açık olduğundan, dava konusu işlemin iptaline ilişkin istinaf başvurusunun reddine karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçeyle bozulması gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.