T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/6553
Karar No : 2024/124
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Davacı ... vekili Av. ... tarafından, müvekkilinin eşi ...'in, Manisa ilinde konuşlanan 1. Piyade Eğitim Tugayı 8. Piyade Eğitim Alayı 1. Avcı Eğitim Tabur Komutanlığı emrinde uzman çavuş olarak görev yapmaktayken 15/02/2007 tarihinde icra edilen denetleme faaliyeti kapsamında yapılan koşu esnasında rahatsızlanmasının ardından 21/02/2007 tarihinde vefat etmesi nedeniyle şehit sayılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel Başkanlığı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle Milli Savunma Bakanlığına karşı açılan davada, Ankara 7. İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptali yolunda verilen 26/12/2022 tarih ve E:2022/1636, K:2022/2831 sayılı karara karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun incelenmesi neticesinde Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesinin 04/04/2023 tarih ve E:2023/1900, K:2023/1953 sayılı kararı ile 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesi uyarınca ilgilinin görev yaptığı Manisa ilinin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu Bölge İdare Mahkemesinin bulunduğu yerdeki İdare Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dosyanın Mahkemesine iadesine karar verilmesi sonrasında Ankara 7. İdare Mahkemesince verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde İzmir İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 28/04/2023 tarih ve E:2023/712, K:2023/848 sayılı karar ile İzmir 3. İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 29/11/2023 tarih ve E:2023/919, K:2023/1905 sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:
30/06/2021 tarih ve 31527 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7329 sayılı Kanun'un 16. maddesi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na eklenen "Askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklara dair hükümler" başlıklı 20/C maddesinin 1. fıkrasında, "Bu madde; Millî Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile 25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır." hükmüne yer verilmiş; 13/07/2022 tarih ve 31892 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7415 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile de anılan fıkraya, "Bu uyuşmazlıkların çözümünde ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi yetkilidir." hükmü eklenmiştir.
Bakılan davada ortaya çıkan yetki uyuşmazlığının çözüme kavuşturulabilmesi için 13/07/2022 tarih ve 31892 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7415 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin 1. fıkrasına eklenen özel yetki kuralının bu davada uygulanıp uygulanamayacağının ortaya konulması gerekmektedir.
Bilindiği üzere, usul hukuku alanında geçerli olan temel ilke, yargılamaya ilişkin kanun hükümlerinin derhal yürürlüğe girmesidir. Bu ilkenin benimsenmesinin nedeni ise usul hükümlerinin kamu düzeni ile yakından ilgili olmasıdır.
Usul kurallarının zaman bakımından uygulanmasında derhal uygulanırlık kuralı ile birlikte dikkate alınması gereken diğer bir husus da yeni usul kuralı yürürlüğe girdiğinde, ilgili usul işleminin tamamlanıp tamamlanmadığıdır. Çünkü bir usul işlemi tamamlandıktan sonra yeni kural yürürlüğe girerse tamamlanmış işlem geçerli olarak kalır. Buna karşılık bir usul işlemi henüz tamamlanmamış ise yeni kanun, kural olarak hemen yürürlüğe girecektir.
Bakılan davada, Ankara 7. İdare Mahkemesince,13/07/2022 tarih ve 31892 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7415 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin 1. fıkrasına eklenen özel yetki kuralı yürürlüğe girmesinden sonra 26/12/2022 tarihinde uyuşmazlığın esası hakkında karar verildiği görülmüş olup karar tarihinde yürürlükte olan yetki kurallarına göre yetkisiz bir mahkeme tarafından esas hakkında karar verildiğinden usule ilişkin işlemlerin tamamlanmış olduğundan bahsedilemeyeceği, dolayısıyla, yürürlüğe giren özel yetki kuralının iş bu davada uygulanması gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Buna göre, 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin 1. fıkrasına eklenen düzenleme ile Millî Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile 25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların çözümünde ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinin yetkili kılındığı anlaşılmış olup, bu durumda davacı tarafından eşi ...'in, Manisa ilinde konuşlanan 1. Piyade Eğitim Tugayı 8. Piyade Eğitim Alayı 1. Avcı Eğitim Tabur Komutanlığı emrinde uzman çavuş olarak görev yapmaktayken 15/02/2007 tarihinde icra edilen denetleme faaliyeti kapsamında yapılan koşu esnasında rahatsızlanmasının ardından 21/02/2007 tarihinde vefat etmesi nedeniyle şehit sayılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel Başkanlığı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan iş bu davanın görüm ve çözümünde davacının eşinin olay tarihinde fiili olarak görev yaptığı ve olayın meydana geldiği Manisa ilinin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu İzmir Bölge İdare Mahkemesinin bulunduğu yerdeki İdare Mahkemesi olan İzmir İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde İzmir İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dosyanın İzmir 3. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 7. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 13/02/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.