T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/6669
Karar No : 2023/6188
TEMYİZ EDEN (DAVACI): …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA): … Tarım Taşımacılık Gıda Temizlik Dağıtım Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, ikamet ettiği Mersin ili, Silifke ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, … Sitesi, … Apartmanının alt katında bulunan kafeterya faaliyet konulu işyeri için verilen … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği bağımsız bölümün tapu kayıtlarında işyeri olarak belirtildiği, söz konusu ruhsatın sıhhi müessese için düzenlendiği, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri göz önünde bulundurulduğunda dava konusu işyeri için, kafeterya faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenebilmesi için kat maliklerinin oy çokluğuyla veya oy birliğiyle karar almalarına gerek bulunmadığı, ayrıca davalı idarece işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmeden önce Silifke Kaymakamlığı Toplum Sağlığı Merkezinden dava konusu işyerinin çevre sağlığı ve sıhhi yönden sakınca bulunmadığının bildirildiği görüldüğünden, dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğe uygun olarak verildiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, dava konusu işyerinin bacasının mevzuata uygun yapılmadığı, çevreye koku yaydığı, kendi dairesi işyerinin üzerinde olduğu için bu kokudan en çok kendisinin etkilendiği, işyerinin ayrıca belediyeye ait parktaki çiçek ve ağaçları kestiği, apartmanın ortak alanlarını işgal ettiği, idarenin bu türden şikayetleri dikkate almadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
MÜDAHİL SAVUNMASI: İşyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenebilmesi için kat maliklerinin oy çokluğu ya da oy birliği ile karar almalarına gerek bulunmadığı, ancak yine de kat maliklerinin oy çokluğu ile alınmış bir muvafakatname bulunduğu ve bunun ruhsat alım aşamasında Silifke Belediyesine sunulduğu öne sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması istenilmektedir.
TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun’un 4. maddesinde; işyeri açma ve çalıştırma ruhsatını vermeye yetkili mercilerin izin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde; a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak; şeklindeki genel kriterlere göre düzenlenecek Yönetmeliği esas alacakları ifade edilmiştir.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun "Kararlar" başlıklı 32. maddesinde, anagayrimenkulün kat malikleri kurulu tarafından, sözleşme, yönetim planı ve kanun hükümleri uyarınca verilecek kararlara göre yönetileceği, bütün kat malikleriyle külli ve cüzi haleflerinin, yönetici ve denetçilerin, kat malikleri kurulunun kararlarına uymakla yükümlü oldukları, "Toplu Yapılara İlişkin Özel Hükümler" başlıklı dokuzuncu bölümün altında yer alan "Yönetim" başlıklı 69. maddesinde, toplu yapı kapsamında bulunan parsel ve parsellerdeki birden çok bağımsız bölümü kapsayan ana yapıda ortak yerleri bulunan blok yapıların her biri, kendi sorunlarına ve yalnız o bloğa ait ortak yerlere ilişkin olarak, o blokta bulunan bağımsız bölüm maliklerinden oluşan blok kat malikleri kurulunca yönetilir. Bir parselde blok niteliğinde olmayan yapılar varsa veya bu nitelikteki yapılarla blok yapılar aynı parselde yer alıyorsa, kendi sorunlarına ve o parsele ait ortak yerlere ilişkin olarak, o parselde bulunan bağımsız bölüm maliklerinden oluşan kat malikleri kurulunca yönetilir. Yönetim plânında blokların ve blok niteliğinde olmayan yapıların idare tarzı ayrıca belirtilir. Bir adada birden çok parsel yer alıyorsa, adayı oluşturan parsellere ait ortak yerler, o adada bulunan bağımsız bölüm maliklerinden oluşan ada kat malikleri kurulunca yönetilir ve yönetim tarzı, kanunların emredici hükümleri saklı kalmak şartıyla, bu kurul tarafından kararlaştırılacağı düzenlenmiştir.
16/08/2008 tarih ve 26969 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Toplu Yapılarda Kat Mülkiyeti ve Kat İrtifakı Tesisine Dair Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. Maddesinde; toplu yapı, bir veya uygulama imar plânında belirlenen birden çok imar parseli üzerinde, onaylı yerleşim plânına göre yapılmış veya yapılacak, alt yapı tesisleri, ortak kullanım yerleri ve sosyal tesisler ve hizmetler ile bunların yönetimi bakımından birbirleriyle bağlantılı birden çok yapıyı; yönetim plânı ise, toplu yapı kapsamındaki yapı ve yerler için tamamını kapsayan, yönetim tarzını, kullanma maksat ve şeklini, yönetici ve denetçilerin alacakları ücret ve yönetime ait diğer hususları düzenleyen bir tek yönetim plânını, ifade ettiği belirtilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (g) bendinde; Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin, Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerleri ifade ettiği belirtilmiş, aynı Yönetmeliğin 5. maddesinin (b) bendinin ikinci fıkrasında, tapuda iş yeri olarak görünen yerlerde, umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması durumunda yönetim planında aksine bir hüküm yoksa, kat maliklerinin oyçokluğu ile aldığı kararın bulunması gerektiği, "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 9. maddesinde de, bu Yönetmelik kapsamına girmesine rağmen adı ve nitelikleri belirtilmeyen sıhhî bir işyerinin açılması halinde, benzeri işyerleri için öngörülen esaslara göre işlem yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, Mersin ili, Silifke ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi … Sitesi, … Apartmanı, … Blok, No:… adresinde ikamet eden davacı tarafından idareye yapılan başvuruda, oturduğu apartmanın alt katındaki dükkanın kat maliklerince kiraya verildiği ve bu dükkanda işyeri açılabilmesi için apartmanda bulunan kat maliklerinden imza toplandığı, bu iş yerini işletenlerin (müdahil şirketin) ortak kullanım alanlarını işgal ettiği, apartmanın önündeki çimleri ve çiçekleri söktüğü, muvafakat verenlerin iyi niyetlerini kötüye kullandıkları, apartmanda 11 kişinin oturduğu, iki dairenin dükkan sahipleri olduğu, sekiz ailenin ve site yönetiminin ise müsaade etmediğinin ileri sürüldüğü, sonrasında davacının müdahil şirket adına söz konusu işyeri için işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiğini öğrenmesi üzerine; müdahil şirket adına düzenlenen kafeterya faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, tapuda işyeri olarak görünen yerlerde açılacak işyerleri bakımından kat maliklerinin onayının yalnızca söz konusu işyerinin umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması halinde arandığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın çüzülebilmesi için öncelikle kafeterya faaliyet konulu işyerinin anılan yönetmelik kapsamında hangi nitelikte olduğunun ortaya konulması gerekmektedir.
Türk Dil Kurumu Türkçe Sözlükte "kafeterya"; "1. Çay, kahve vb. içeceklerle bazı yiyeceklerin satıldığı yer, 2. Müşterilerin kendi kendilerine servis yaptıkları lokanta" olarak tanımlanmakta olup yukarıda yer verilen İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 4/g maddesinde sayılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri arasında ismen belirtilmemekle birlikte, anılan maddede sayılan kahvehane ile benzer nitelikte işyeri olduğu sonucuna varılmaktadır. Nitekim Türkçe Sözlükte "kahvehane"; yukarıda yer verilen kafeterya tanımı ile koşut olacak şekilde "Kahve, çay, ıhlamur, nargile vb. içilen, tavla, domino, bilardo, kâğıt vb. oynanan yer; kahve, kıraathane, tahmishane" olarak tanımlanmaktadır.
Bu durumda, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4/g maddesinde tanımlanan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri arasında ismen sayılmasa da aynı yönetmeliğin 9. maddesi uyarınca benzeri işyeri için öngörülen esaslara göre işlem yapılması gerektiği, kafeterya faaliyet konulu işyerinin 4. maddede sayılan kahvehane-kıraathane işyerleri ile benzer nitelikler taşıdığı sonucuna varılmış olduğundan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri kapsamında bulunduğu ve dolayısıyla Yönetmeliğin 5. maddesi uyarınca kafeterya faaliyet konulu işyeri açılmak istenen yer tapuda işyeri olarak görünüyorsa, yönetim planında aksine bir hüküm olmadığı takdirde, işyerinin açılması hususunda kat maliklerinin oyçokluğu ile aldığı kararın bulunması gerektiği açıktır.
Bu nedenle söz konusu işyerinin tapuda depolu dükkan niteliğinde olduğu, umuma açık istirahat ve eğlence yeri niteliğinde olan kafeteryanın açılabilmesi için yönetim planında aksine bir hüküm yoksa, kat maliklerinin oyçokluğu ile aldığı kararın bulunması gerektiği, bu bağlamda, her ne kadar müdahil şirket tarafından ruhsat alınmadan önce kat maliklerinin çoğunluğu tarafından imzalanmış muvafakatname alınmış olsa da, dava konusu işyerinin … Sitesi isimli toplu yapıda yer aldığı ve müdahilin sitenin ortak alanlarını kullandığı yolunda iddialar bulunduğu, site yönetiminin anılan işyerinin açılmasına onay verdiği yolunda dava dosyasına sunulan belge olmadığı dolayısıyla yalnız bir bloku ilgilendirmeyip diğer blokları da ilgilendiren bir soruna ilişkin o sitede yer alan kat maliklerinin çoğunluğu tarafından karar alınması gerektiği açıktır.
Buna göre, dava konusu iş yerinin bulunduğu … Sitesinin üzerinde kurulduğu parsel ya da parsellerde kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulup kurulmadığı, birden fazla parselde kurulu ise 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine göre toplu yapı yönetimine geçilip geçilmediği ve işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği tarih itibariyle siteye ait toplu yapı yönetim planı olup olmadığı, toplu yapı kurulmamış ise dava konusu taşınmaza ilişkin yönetim planı örneği incelenerek bir karar verilmesi gerekirken bu yönüyle eksik incelemeye dayalı temyize konu kararda hukuka uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 13/11/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.