Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2023/6698 E. , 2023/7839 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/6698
Karar No : 2023/7839
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ
Davacı ... vekili Av. ... tarafından, Şanlıurfa ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve 27.09.2021 tarihli araç satış sözleşmesi ile davacı tarafından satın alınan ... plakalı aracın şasi numarasının değiştirildiği gerekçesiyle araca el konulması nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık şimdilik 60.000,00-TL maddi zararın tazminine karar verilmesi istemiyle İçişleri Bakanlığı'na karşı açılan davada; Adana 3. İdare Mahkemesi'nce; uyuşmazlığın araç satış işlemi sonucu oluşan zarara yönelik olduğu, satış ve tescil işleminin hukuka uygun gerçekleştirilip gerçekleştirilmemesi hususunun ancak işin esası hakkında yapılacak yargılama safhasında ortaya konulabileceği, dolayısıyla bu işlemden kaynaklı zararın tazminine matuf uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 36. maddesi uyarınca, aracın satış işleminin yapıldığı yer olan Şanlıurfa İli'nin yargı çevresi bakımından bağlı bulunduğu Şanlıurfa İdare Mahkemelerinin davayı görmeye ve çözümlemeye yetkili bulunduğu yönünde verilen 17.02.2023 tarih ve E:2023/165, K:2023/132 sayılı kararı; Şanlıurfa 1. İdare Mahkemesi'nce; aracın satış işleminden önce ve sonrasında ... plaka sayısına kayıtlı olduğu ve plaka değişim işlemi gerçekleşmediği gibi, davacının uğradığını ileri sürdüğü zararın, aracın Şanlıurfa 3. Noterliğince yapılan satış sözleşmesi esnasında da var olan motor numarasının gerçeği yansıtmaması fiilinden kaynaklandığı, bu durumda, davalı idarenin iddia edilen kusurlu fiilinin anılan motor numarası üzerinden tescil işlemi yapılması olduğu, davacı adına satış işleminin Şanlıurfa ilinde gerçekleşmiş olmasına karşın, aracın Şanlıurfa ilindeki satış işlemi öncesinde ve sonrasında tescil kayıtlarının İzmir Trafik Tescil Şube Müdürlüğü nezdinde bulunduğu, bu durumda, uyuşmazlığın aracın tescil işlemi sonucu oluşan zarardan kaynaklandığı, tescil işleminin hukuka uygun gerçekleştirilip gerçekleştirilmemesi hususunun ancak işin esası hakkında yapılacak yargılama safhasında ortaya konulabileceği, dolayısıyla bu işlemden kaynaklı zararın tazminine matuf uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 36. maddesi uyarınca, aracın tescil işleminin yapıldığı yer olan İzmir İli'nin yargı çevresi bakımından bağlı bulunduğu İzmir İdare Mahkemelerinin davayı görmeye ve çözümlemeye yetkili bulunduğu yönünde verilen 03.04.2023 tarih ve E:2023/323, K:2023/317 sayılı kararı; İzmir 3. İdare Mahkemesi'nce; davaya konu şasi numarası değiştirilmiş aracın trafik tescilinin yapıldığı yerin Milas/Muğla olduğu anlaşıldığından, tescil işleminin kusurlu olarak işletildiğinden bahisle açılan davanın görüm ve çözümünde Muğla ilinin yargı çevresi bakımından bağlı bulunduğu Muğla İdare Mahkemesinin yetkili olduğu yönünde verilen 29.05.2023 tarih ve E:2023/795, K:2023/983 sayılı kararı ile Muğla 2. İdare Mahkemesi'nce; uyuşmazlığın araç satış işlemi sonucu oluşan zarara yönelik olduğu, satış ve tescil işleminin hukuka uygun gerçekleştirilip gerçekleştirilmemesi hususunun ancak işin esası hakkında yapılacak yargılama safhasında ortaya konulabileceği, dolayısıyla bu işlemden kaynaklı zararın tazminine matuf uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 36. maddesi uyarınca, aracın satış işleminin yapıldığı yer olan Şanlıurfa İli'nin yargı çevresi bakımından bağlı bulunduğu Şanlıurfa İdare Mahkemelerinin davayı görmeye ve çözümlemeye yetkili bulunduğu yönünde verilen 01.08.2023 tarih ve E:2023/1864, K:2023/1187 sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanunun 43. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tam yargı davalarında yetki" başlığını taşıyan 36. maddesinde, "İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla:
a)Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili,
b)Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer,
c)Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer İdari mahkemesidir." hükmü yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden; uyuşmazlığa konu ... plakalı aracın ilk tescil kaydının ... plaka ile 25.12.2002 tarihinde Milas Noterliği'nce satışı üzerine yapıldığı; sonrasında çeşitli tarihlerde devir işlemlerinin gerçekleştirildiği ve son olarak davacı tarafından, Şanlıurfa 3. Noterliğinin 27.09.2021 tarihli araç satış sözleşmesi ile 60.000,00-TL bedelle satın alındığı; yapılan incelemede ... plakalı aracın şasi numarasının orijinal olmadığı, orijinal şasi numarasının 11.07.2021 tarihinde ülkeye giriş yapan başka bir araca ait olduğunun anlaşılması nedeniyle söz konusu araca el konulması üzerine, el koymaya bağlı olarak uğranıldığı ileri sürülen şimdilik 60.000,00-TL tutarındaki zararın tazminine karar verilmesi istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, uyuşmazlığın şasi numarası değiştirilmiş aracın davacı adına Şanlıurfa 3. Noterliğinin araç satış işlemi ile devir alınmasından kaynaklandığı anlaşılmakla, yukarıda aktarılan mevzuat uyarınca ... plakalı aracın davacı adına noter satış işleminin yapıldığı yer olan Şanlıurfa İdare Mahkemesinin, davayı görmeye ve çözümlemeye yetkili bulunduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle; dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Şanlıurfa İdare Mahkemesinin yetkili olduğunun belirlenmesine, dava dosyasının Şanlıurfa 1. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın birer örneğinin Adana 3. İdare Mahkemesi, İzmir 3. İdare Mahkemesi, Muğla 2. İdare Mahkemesi ve taraflara bildirilmesine, 26/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.