T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/6868
Karar No : 2023/7674
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACILAR)
1- … 2- …
3- … 4- …
5- …
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) … Bakanlığı-ANKARA
VEKİLİ : Av. …
DİĞER DAVALI İDARE : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR YANINDA MÜDAHİL: … Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLLERİ : Av. … , Av. …
KARŞI TARAF : I- (DAVALILAR)
1- … Bakanlığı
2- … Valiliği
II- (DAVACI)
1- … 2- …
3- … 4- …
5- …
III- (DAVALILAR YANINDA MÜDAHİL)
… Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
İSTEMİN KONUSU : Artvin ili, Merkez, … Köyü, … ada, … parsel ve … ada, … parsel sayılı taşınmazların, Maden Kanununun 46. maddesi uyarınca kamulaştırılmasına ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının … tarih ve … sayılı olurunun iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararına karşı davacılar tarafından esasa ilişkin, davalı tarafından vekalet ücreti yönünden yapılan istinaf başvurularının gerekçeli reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ :
Davalılar ve davalılar yanında müdahil tarafından, davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'UN DÜŞÜNCESİ: Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 46. maddesinde sayılan temyize konu kararlar arasında yer almadığı görüldüğünden, temyiz istemlerinin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 6. bendinde: "Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." kuralı yer almaktadır.
Anılan Kanunun "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde: "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:
a) Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları.
b) Konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar.
c) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları.
d) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları.
e) Müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri ile daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri hakkında açılan iptal davaları.
f) İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar.
g) Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ve Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca itiraz üzerine verilen kararlar ile 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun uygulanmasından doğan davalar.
h) Maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mev-zuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar.
ı) Ülke çapında uygulanan öğrenim ya da bir meslek veya sanatın icrası veyahut kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar.
i) Liman, kruvaziyer limanı, yat limanı, marina, iskele, rıhtım, akaryakıt ve sıvılaştırılmış petrol gazı boru hattı gibi kıyı tesislerine işletme izni verilmesine ilişkin mevzuatın uygulanmasından doğan davalar.
j) 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun uygulanmasından ve 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanunun uygulanmasından doğan davalar.
k) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun uygulanmasından doğan davalar.
l) 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun uygu-lanmasından doğan davalar.
m) Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun 48. maddesinin 6. fıkrasında; "Temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamının ödenmemiş olması halinde kararı veren; merci tarafından verilecek yedi günlük süre içerisinde tamamlanması, aksi halde temyizden vazgeçilmiş sayılacağı hususu temyiz edene yazılı olarak bildirilir. Verilen süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, ilgili merci, kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verir. Temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde de kararı veren merci, temyiz isteminin reddine karar verir. İlgili merciin bu kararları ile bu maddenin 2 nci fıkrasında belirtilen temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin kararlarına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir." hükmü; 7. fıkrasında ise, "Temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin ödenmemiş olduğu, dilekçenin 3 üncü madde esaslarına göre düzenlenmediği, temyizin kanuni süre içinde yapılmadığı veya kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hâllerde, 2 ve 6 ncı fıkralarda sözü edilen kararlar, dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca, kesin olarak verilir." hükmü yer almıştır.
04/06/1985 tarih ve 3213 sayılı Maden Kanununun 46. maddesinde "İşletme ruhsatı safhasında işletme faaliyetleri için gerekli olan özel mülkiyete konu taşınmaz, taraflarca anlaşma sağlanamaması ve işletme ruhsatı sahibinin talebi üzerine Bakanlıkça kamu yararı bulunduğuna karar verilmesi halinde kamulaştırılır.
Kamulaştırma işlemleri 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre yapılır. Bu husustaki masraflar ve kamulaştırma bedeli işletme ruhsatı sahibi tarafından ödenir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda anılan 2577 sayılı Kanunun 46. Maddesinde, bölge idare mahkemesinin temyiz incelemesine tabi tutulacak kararları sınırlı olarak sayılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; uyuşmazlık konusunun maden ruhsat sahası içinde kalan Artvin ili, Merkez, … Köyü, … ada, … parsel ve … ada, … parsel sayılı taşınmazların, madenlerin işletilmesi amacıyla kamulaştırılmasına ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemine ilişkin olduğu, maden ile ilgili mevzuatın uygulanmasından kaynaklanan bir uyuşmazlığın bulunmadığı ve kamulaştırma işleminden kaynaklanan uyuşmazlığın, 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinde tahdidi olarak belirlenen temyiz yolu açık olan davalardan olmaması nedeniyle, bu uyuşmazlıkla ilgili bölge idare mahkemesi idari dava dairesince yapılan istinaf incelemesi neticesinde verilen kararın temyiz isteminin incelenme olanağı bulunmamaktadır.
Öte yandan, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında, temyiz yolunun açık olduğunun belirtilmesinin, kanunen temyiz yolu öngörülmeyen davalarda ilgilisine temyiz hakkı vermeyeceği açıktır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı karara yönelik TEMYİZ İSTEMLERİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
2. Davacılar tarafından yatırılan temyiz harçlarının istemleri halinde davacılara iadesine,
3. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca, bu kararın tebliğini ve bir örneğinin de anılan İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 27/10/2023 tarihinde kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.