T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/6888
Karar No : 2023/6014
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …Mirasçıları;
1- … 2- …
3- … 4- …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı (E-Tebligat)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Taşınmaz maliki davacı tarafından, … Mahallesi, … Caddesi, … Apartmanı No:… adresinde bulunan aynı binanın 2 nolu dairesinde ... lehine düzenlenen muayenehane ruhsatının iptal edilmesi yönünde yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarihli … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine İdare Mahkemesince verilen kararda; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinin 2. fıkrasında, yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçelerin iptal edileceğinin kurala bağlandığı, davacı tarafından kendi muvafakatinin alınmadığı, kat maliklerinin tamamının olurunun alınmadan konut olarak kayıtlı bulunan bağımsız bölümün işyeri olarak kullanılmasının mümkün olmadığı iddialarıyla aynı binada bulunan ...'e ait dişçi muayenehanesi vasıflı iş yeri ruhsatının iptal edilmesi yönünde yaptığı başvurunun davalı idarenin … tarih ve … sayılı işlemi ile reddi üzerine dava açıldığı, davacının ise 28/07/2017 tarihinde vefat ettiği görüldüğünden, Mahkemelerinin … tarih ve E:…; K:… sayılı kararının bozulmasına ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin 24/12/2019 tarih ve E:2016/8702, K:2019/10874 sayılı kararında; dava konusu taşınmazın 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunun kapsamında ve tapuda mesken olarak kayıtlı bulunduğu hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, dava konusu iş yerinin açılması hususunda kat maliklerinin oy birliği ile karar alması gerektiği, bu kapsamda kat maliki olan davacının iradesinin önem arz ettiği, dolayısıyla yalnızca öleni ilgilendiren davada, davacının vefat etmesi nedeniyle 2577 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesinin 2. fıkrası uyarınca, dava dilekçesinin iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle bozma kararına uyularak, dava dilekçesinin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Ölen Davacı mirasçıları vekili tarafından taşınmaz üzerindeki tüm bağımsız bölümlerin konut niteliğinde olduğu, tüm kat maliklerinin onayı alınmaksızın kanuna aykırı olarak muayene ruhsatı verilen taşınmazın, müteveffaları gibi kendilerinin de onayları bulunmadığı, dahili davacı dilekçeleri vermiş olmalarının bu yönde iradeleri olduğu anlamına geldiği, mirasçılar olarak konut olarak kayıtlı taşınmaz üzerinde işyeri açılması ve faaliyet göstermesi hususunda onaylarının alınması zaruri olduğuna göre davanın yalnız öleni ilgilendiren ve müteveffaya sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davalardan olmadığı, taşınmaza ilişkin tüm hak ve borçların kendilerine geçtiği iddia edilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesinde; dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar, dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği; 2. fıkrasında; yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçelerin iptal edileceği hükmüne yer verilmiş, 31. maddesi ile atıf yapılan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1. maddesinin (d) bendinde; tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları gerektiği belirtilmiştir. Bilindiği üzere taraf ehliyeti, Medeni Hukukta düzenlenen medeni haklara sahip olma, dava ehliyeti ise medeni haklardan yararlanma anlamına gelmektedir.
Münhasıran şahsa sıkı sıkıya bağlı haklar; ancak sahibi tarafından kullanılabilecek olan yasal veya iradi temsilin, başkasına devrin, başkası tarafından kullanılabilmesinin mümkün olmadığı, miras yoluyla intikal etmeyen haklar olup, Medeni Kanunun 16. maddesinde bu hakları kullanan ayırt etme gücüne sahip küçük veya kısıtlıların kanuni temsilcisinin rızasının aranmayacağı belirtilmiştir. Gerçek kişiler yönünden geçerli bir hukuki kavram olan kişiye sıkı sıkıya bağlı hakların, söz gelimi Medeni Hukukta kişilik hakkına müdahaleden kaynaklanan hukuk yollarına başvurma, babalık davası gibi, Ceza Hukukunda cezaların şahsiliği prensibi olarak çeşitli hukuk dallarında farklı örnekleri, ilgili olduğu hukuk dalına ilişkin yansımaları olduğu açıktır. Mülkiyet hakkı, ise şahsa sıkı sıkıya bağlı bu haklardan değil, başkasına devredilebilen, miras yoluyla intikal eden ayni haklardandır. Bu itibarla Medeni Kanunun 683. maddesinin 1. fıkrasında; " Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir." kuralına yer verilmiş, aynı Kanunun 599/1.maddesinde de; mirasçıların, mirasbırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak, kanun gereğince kazanacakları ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinden de anlaşılacağı üzere miras bırakanın ölümü halinde şahsa sıkı sıkıya bağlı haklar dışında, tüm hak ve borçların mirası reddetmeyen mirasçılara geçebileceği, hatta mirasçıların miras bırakanına ait bir davayı takip etmesi durumunda da dava ve taraf ehliyetine sahip olacakları anlaşılmaktadır.
Dava konusu olayda, davacıya ait kat mülkiyetine konu bağımsız bir bölümün Medeni Kanunda düzenlenen ayni haklardan olan ve sahibine tam bir kullanma ve yararlanma başka deyişle en geniş tasarruf hakkı tanıyan ayni hak olan mülkiyet hakkının, davacı murisin ölümü ile mirasçılarına intikali söz konusudur.
Dosyanın incelenmesinden, davacının … Mahallesi, … Caddesi, … Apartmanı No:… adresinde bulunan aynı binanın 2 nolu dairesinde ... lehine düzenlenen muayenehane ruhsatının iptal edilmesi yönünde yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarihli … sayılı işlemin iptaline ilişkin olup, binadaki diğer kat maliklerinin oybirliğinin aranması nedeniyle ölen davacının bu işyerinin ruhsatlandırılması için onayının alınmadığından dolayı dava açılmıştır. Davacının bu eylemi de taşınmazın maliki olmaktan kaynaklanan tasarruf hakkına ilişkin olup, sonuçları itibariyle taşınmazın değerinin azalması, artması, kiralanmak veya bizzat kullanılmak istenilmesi durumunda oluşabilecek koşulların davacıların mülkiyet hakkını da etkileyeceği açıktır. Bu durumda, komşu taşınmazda muayenehane açılmasının, Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca ancak aynı binada bulunan tüm komşu taşınmaz maliklerinin oybirliği ile onay vermesine bağlı olduğunun Kanun hükmü gereği olduğu ve bu tasarrufun da davacının mirasçılarına intikal eden mülkiyet hakkının kullanılması anlamına geldiği, davacının mirasçılarının mülkiyet hakkını da etkilediği görüldüğünden, belirtilen gerekçe ile verilen dava dilekçesinin iptaline ilişkin kararda hukuka uygunluk bulunmadığı, bu itibarla işin esasına girilerek yeniden bir karar verilmesi ve muayene ruhsatı verilen mesken vasıflı iş yerinin kullanıcısı ... tarafından verilen fer'î müdahale talebinin de Mahkemece değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 07/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyoruz.