T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/6890
Karar No : 2024/1465
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kocaeli ili, Gebze ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No: ... adresinde Kervan Müzikhol adlı işyerine ait işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline ilişkin davalı idare işleminin Mahkeme kararı ile iptal edildiğinden bahisle, işyerinin açılışına izin verilmesi istemli davacı tarafından yapılan başvurunun reddine ilişkin Gebze Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; bakılan davada, davacının işyeri ile ilgili olarak yeni bir kira kontratı yaptığı, kiralayan kişinin yine alacaklı olarak ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında alacaklı olarak görünen ve işyerinin boş olarak teslim edildiği dava dışı S.K adlı kişi olduğu, kira kontratı ekinde yer alan kira kontratı mutabatı" (mutabakatı) başlıklı anlaşmada, 2001 yılındaki kontratın daha sonraki yıllarda "kira bedeli açısından revize edilmekle geçerli olduğu, kiralayanın işyeri ile ilgili olarak başvurduğu yasal yollardan vazgeçtiği yönünde anlaşmaya varıldığı, işyerinin ruhsatının geçerli olduğu ve iptal edilmediği, idare tarafından yönetmelik hükmü uyarınca, işyerinde yapılacak denetimlerde tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği ve bu süre içinde tespit edilen noksanlıklar giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılabileceğinden tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İşyerinin eğlence yeri amacından çıkarak suç merkezi haline geldiği, ... Mah. ... Cad. No:... Gebze adresinde bulunan işyerinin mimari projesinde (-1) bodrum katın kullanım şeklinin kömürlük, depo ve sığınak olarak görüldüğü ve yapı kullanma izin belgesinin bulunmadığı, 30/11/2017 tarihinde davacının Vergi Dairesinde bulunan mükellefiyetinin sona erdiği, 25/04/2019 tarihinde işyerinin tahliye edilerek boş olarak alacaklı S.K.’ya teslim edildiği, mülk sahibinin tapuda S.K. ve diğerleri olmasına karşın davacının idarelerine sunduğu 01/07/2019 tarihli yeni kira sözleşmesinde sadece S.K.'nın imzası (parmak basılı) imzası bulunduğundan, kira sözleşmesinin geçersiz olduğu, buna göre yeniden işyeri açma ruhsatı başvurusunda bulunulması gerektiği, ayrıca, işyeri adresinin içkili yerler bölgesinden çıkartıldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının karşı oy yazısında belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Anayasanın 138. maddesinin son fıkrasında, "Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar
ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini
geciktiremez." hükmüne; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Kararların sonuçları" başlıklı 28. maddesinin 1. fıkrasında, "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından işletilen, Kocaeli İli, Gebze İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... (23/07/2019 işe başlama tarihli vergi levhasında No:... , 01/07/2019 tarihli kira sözleşmesinde 80/C yazılı) adresinde yer alan ... isimli işyeri ile ilgili olarak ... tarihli ... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ile 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu hükümlerine uygun çalışmadığı, uygulanan idari yaptırım ve idari para cezalarına rağmen suç işlemeye devam edildiği, genel güvenlik ve asayiş yönünden tehlike oluşturduğu, ayrıca, çevre sakinlerinin de işyeri ile alakalı şikayetlerde bulunduğu gerekçesiyle, 2559 sayılı Kanun'un 8. md. uyarınca Gebze Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile içkili ... ruhsatının iptal edildiği, ruhsat iptaline ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verildiği, davacı tarafından Mahkemece verilen iptal kararının uygulanarak işyerinin kapatılmasına ilişkin mührün kaldırılması ve işyerinin açılması için 27/05/2019 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunulduğu, işyerindeki malların Gebze ... İcra Mahkemesi ... tarih ve E:... sayılı dosyasında dava işlemleri devam eden işyeri ile ilgili alacaklı (dava dışı) S.K. tarafından bildirilen, Gebze ... İcra Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında bahse konu işyerinin tahliye işlemi yapılacağından, 25/04/2019 tarihinde mührün sökülmesinin davalı idareden istenildiği, Gebze ... İcra Müdürlüğünün talebi üzerine 25/04/2019 tarihinde haciz altında bulunan malların tahliye edilerek davalı idare Zabıta Müdürlüğü ekipleri tarafından dükkanın boş bir şekilde alacaklı S.K. vekiline bırakılmak üzere kapıda bulunan mührün icra memuru gözetiminde açıldığı ve çilingir marifeti ile kapı kilitleri değiştirilerek alacaklı S.K.'nın vekiline işyerinin boş bir vaziyette teslim edildiği, ayrıca, davacıya ait Kocaeli İlyasbey Vergi Dairesinde bulunan mükellefiyetinin 30/11/2017 tarihinde sona erdiği, davacı tarafından, mülk sahibi S.K. isimli şahıs ile 01/07/2019 tarihli yeni bir kira sözleşmesi imzalanarak mahkeme kararının uygulanarak işyerinin açılışına izin verilmesi istemiyle Gebze Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğüne yapılan müracaatın reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin davalı idare işleminin iptaline dair İdare Mahkemesi kararının, davalı idare tarafından gecikmeksizin uygulanarak en geç anılan Mahkeme kararının davalı idareye tebliğinden itibaren otuz gün içerisinde, davacıya ait işyerine ait mührün kaldırılarak işyerinin açılışına izin verilmesi gerekirken, Mahkeme kararının uygulanması istemli olarak davacı tarafından yapılan başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık, işlemin iptali yolunda İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında ise sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 05/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava, Kocaeli ili, Gebze ilçesi, …Mahallesi, …Caddesi, No:…adresinde …adlı işyerine ait işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline ilişkin davalı idare işleminin, mahkeme kararı ile iptal edildiğinden bahisle, işyerinin açılışına izin verilmesi istemli davacı tarafından yapılan 03/07/2019 tarihli başvurunun reddine ilişkin Gebze Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün …tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; …İdare Mahkemesinin …tarih, E:…, K:…sayılı kararı ile, davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin davalı idare işleminin iptaline karar verilmesi üzerine, davacı tarafından mahkeme kararının uygulanarak işyerinin kapatılmasına ilişkin mührün kaldırılması ve işyerinin açılması için 27/05/2019 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunulduğu, davacıya ait işyerindeki malların … İcra Mahkemesi …tarih, E:…sayılı dosyasında dava işlemleri devam eden işyeri ile ilgili alacaklı (dava dışı) S.K. tarafından bildirilen, Gebze …İcra Müdürlüğü'nün …tarih, …sayılı yazısında bahse konu işyerinin tahliye işlemi yapılacağından, 25/04/2019 tarihinde mührün sökülmesinin davalı idareden istenildiği, Gebze ... İcra Müdürlüğünün talebi üzerine 25/04/2019 tarihinde haciz altında bulunan malların tahliye edilerek davalı idare Zabıta Müdürlüğü ekipleri tarafından dükkanın boş bir şekilde alacaklı S.K. vekiline bırakılmak üzere kapıda bulunan mührün icra memuru gözetiminde açıldığı ve çilingir marifeti ile kapı kilitleri değiştirilerek alacaklı S.K.'nın vekiline işyerinin boş bir vaziyette teslim edildiği, ayrıca, davacıya ait Kocaeli İlyasbey Vergi Dairesinde bulunan mükellefiyetinin 30/11/2017 tarihinde sona erdiği, davacı tarafından, mülk sahibi S.K. isimli şahıs ile imzalanan 01/07/2019 tarihli yeni bir kira sözleşmesi ile mahkeme kararının uygulanarak işyerinin açılışına izin verilmesi istemiyle Gebze Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'ne yapılan 03/07/2019 tarihli başvurunun anılan Müdürlüğün …tarih, …sayılı işlemiyle reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacıya ait işyerindeki malların, …İcra Mahkemesi …tarih, E:…sayılı dosyasında dava işlemleri devam eden, alacaklı (dava dışı) S.K. tarafından bildirilen, Gebze … İcra Müdürlüğü'nün …tarih, …sayılı yazısı üzerine 25/04/2019 tarihinde mührün sökülmesinin davalı idareden istenildiği, Gebze 4. İcra Müdürlüğünün talebi üzerine 25/04/2019 tarihinde haciz altında bulunan malların tahliye edilerek davalı idare Zabıta Müdürlüğü ekipleri tarafından dükkanın boş bir şekilde alacaklı S.K. vekiline bırakılmak üzere kapıda bulunan mührün icra memuru gözetiminde açıldığı ve çilingir marifeti ile kapı kilitleri değiştirilerek alacaklı S.K.'nın vekiline işyerinin tahliye edilerek boş bir vaziyette teslim edildiği görüldüğünden, idareye başvuru ve dava konusu işlem tarihi itibarıyla, davalı idare tarafından ruhsat iptaline ilişkin mahkeme kararının uygulanması açısından fiili imkansızlık halinin söz konusu olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Bu durumda, somut olayda, idareye başvuru ve dava konusu işlem tarihi itibarıyla davalı idare tarafından, ruhsat iptaline ilişkin mahkeme kararının uygulanması önünde, fiili imkansızlık halinin söz konusu olduğundan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolunda idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair İdare Dava Dairesi kararında hukuka uyarlık bulunmadığından, kararın bozulması gerektiği oyuyla çoğunluğun kararına katılmıyorum.