Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2023/692 E. , 2024/1050 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/692
Karar No : 2024/1050
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ...Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVACILAR) 1- ...(kendi adına asaleten, ..., ...ve ...'a ...ile birlikte velayeten)
2- ...(kendi adına asaleten, ..., ...ve ...'a ...ile birlikte velayeten)
3- ...
4- ...
5-...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bingöl ili ... İlk ve Ortaokulu'nda 20.09.2019 tarihinde meydana gelen cıva zehirlenmesi olayıyla ilgili olarak, davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle; davacılar ... ve ... için ayrı ayrı 100,00-TL, ..., ... ve ... için 50,00-TL olmak üzere toplam 350,00-TL maddi, ... ve ... için ayrı ayrı 75.000,00-TL, ..., ... ve ... için ayrı ayrı 60.000,00-TL olmak üzere toplam 330.000,00-TL manevi olmak üzere genel toplamda 330.350,00-TL maddi ve manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; davacıların olay nedeniyle bedensel bir zarara uğramadıkları, dolayısıyla maddi tazminat ödenebilmesi için gerekli şartlardan olan bir zararın mevcut olması şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından, davacıların maddi tazminat taleplerinin reddine; davacıların, Bingöl ili, Merkez ... İlk ve Ortaokulu'nda 20.09.2019 tarihinde davalı idarenin hizmet kusuru sonucunda meydana gelen olay nedeniyle uğramış oldukları manevi zararlara karşılık olmak üzere sebepsiz zenginleşmeye yol açmayacak ve hakkaniyet ölçülerine uygun görülen; ... için 20.000,00-TL, ... için 20.000,00-TL, ... için 25.000,00-TL, ... için 25.000,00-TL ve ... için 25.000,00-TL manevi tazminatın davalı idarece davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacıların İddiaları: Davacılar vekili tarafından, yasaklı madde olarak bilinen civanın fen dolabında hiçbir şekilde bulundurulmaması ve imha edilmesi gerekirken davalı idarece bunun yapılmadığı, yaşanan olayda açıkça idarenin hizmet kusurunun bulunduğu, yapılan idari soruşturmada da bu hususun açıkça ortaya konulduğu, civa maddesinin tüm dünyada yasaklı bir madde olduğu, biyolojik bir silah niteliğinde olduğu, idarenin kusuru sebebiyle müvekkillerinin ve müvekkillerinin çocuklarının ilerde yaşayabileceği birçok sağlık sorunlarına(hipertansiyon, görme engeli, böbrek yetmezliği vs.) sebep olduğu, dolayısıyla dünyada yasaklanan kimyasal bir madde ile temas edilmesinin ilerde pekçok hastalıkla karşı karşıya kalınabilecek düşüncesinin yeteri kadar acı ve ızdırap verdiği, oysa Mahkemece belirlenen manevi tazminat tutarının olay nedeniyle yaşanan acı ve ızdırap durumunu telafi edebilecek nitelikte olmadığı belirtilerek istinaf kararının tazminat taleplerinin reddine ilişkin kısmının bozulması istenilmiştir.
Davalının İddiaları: Okulda bulunan civa maddesinin dışarıdan öğrenciler tarafından getirildiği, olay ile ilgili adli soruşturmanın devam ettiği, Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda civanın okula nereden geldiğinin açıklığa kavuşacak olması nedeniyle bu kararın bekletici mesele yapılması gerektiği, civa maddesinin okulda mı olduğunun yoksa okula mı getirildiği hususunun açıklığa kavuşturulmadan karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, davacıların ve davacıların herhangi bir bedensel ve sağlıksal sorunları olmamasına rağmen manevi tazminata hükmedilmesinin kararda çelişki oluşturduğu belirtilerek istinaf kararının kabule ilişkin kısımları yönünden bozulması istenilmiştir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI: Davalı idarece savunma verilmemiş olup, davacılar tarafından davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Yine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde "temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı" hükme bağlanmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 332/1 maddesinde; Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedileceği hüküm altına alınmıştır. Yargılama giderlerine hükmedilmesi kamu düzeninden olduğu ve re'sen incelenmesi gerekeceğinden, bu kapsamda yapılan değerlendirmelerin aleyhe bozma yasağı kapsamı dışında olduğunun kabulü gerekmektedir.
İstinafa konu İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında davalı idarenin harçtan muaf olması sebebiyle nisbi karar harcının tahsiline yer olmadığına dair karar verilmişse de, davalı idarenin harçtan muaf olmasının davacı olduğu davalarda söz konusu olduğu, oysa davalı olduğu davalarda haksız taraf olduğu durumlarda Mahkeme kararı sonrası yargılama harçlarının davalı idarece ödenmesi gerektiği tartışmasızdır.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2 nci maddesinde, yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tâbi bulunduğu; 11 inci maddesinde, genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca konu olan işlemin yapılmasını isteyen kişilerin ödemekle mükellef olduğu; 15 nci maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı; 16 ncı maddesinde, değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin esas olduğu; 21 inci maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınması gerektiği; 28 inci maddesinde ise, (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar harcının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödeneceği kurala bağlanmıştır.
Anılan Kanunun, yargı harçlarının gösterildiği (1) sayılı tarifesinde, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda, esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden (Binde 68,31) oranında nispi karar harcı alınacağı belirtilmiştir.
Aktarılan Kanun hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; konusu belli bir miktarı içeren davalarda, yargılama gideri içinde yer alan kalemlerden nispi karar harcı dışındaki harç ve posta giderinin, haklılık oranına göre davanın taraflarına yükletilmesi; hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanacak nispi karar harcının ise tümüyle, haksız çıkan tarafa, başka bir deyişle davalı idareye yükletilmesi gerekmektedir.
Bu durumda; 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı temyize konu kararının hüküm fıkrasına, "davacılara ödenmesine karar verilen toplam 115.000-TL manevi tazminat üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 7.855,65-TL nispi karar harcının davalı idareden tahsili için 6100 sayılı Kanun'un 339. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra Veraset ve Harçlar Vergi Dairesine müzekkere yazılması'' şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen şekilde düzeltilerek ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 01/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.