T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/6928
Karar No : 2024/1059
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla ili, Bodrum ilçesi, … Mahallesi, … Bulvarı, No:… adresinde "…" ismiyle faaliyet gösteren işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunmadığından bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesi uyarınca süresiz olarak faaliyetten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Bodrum Belediye Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 3572 sayılı Kanun'un 6., İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 4., 5., 6., 12. ve 13. maddelerine değinilerek, davalı idare tarafından Muğla Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısında trafik güvenliği açısından işletmenin açılmasının uygun olmadığının belirtilmesi nedenleriyle … sayılı Bodrum Belediye Başkanlığı işlemi ile ruhsat başvurusu reddedilmiş ise de, idarenin ruhsat düzenlenmesi veya noksanlıkların gösterileceği alındı belgesi düzenlenmesi hususunda bağlı yetkiye sahip olduğu, davacı şirketin 20/02/2020 tarihli başvurusu üzerine ruhsat düzenlenmediği veya noksanlıkların gösterildiği alındı belgesinin düzenlenmediği, idarenin denetim yetkisinin ise başvurunun yapıldığı ve ruhsatın düzenlenmesi gerektiği tarihten itibaren bir ay ile sınırlı olduğunun görüldüğü, bu durumda; 20/02/2020 tarihli başvuru üzerine davacı şirket adına işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenleme veya başvuru esnasında noksanlık tespit edilmesi halinde söz konusu noksanlıkların alındı belgesinde gösterilmesi hususunda bağlı yetkiye sahip olan davalı idarenin, bahsi geçen başvuru üzerine hareketsiz kalarak ilgili Yönetmelik'ten doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle dava konusu işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmayan işyerleri kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığı, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in gerek 6. ve 32., 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesinin birinci fıkrasından bahisle, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı kuralına yer verildiği, anılan Yönetmelikte yetkili idarenin kim olduğu konusunda bir kurala yer verilmediği, diğer taraftan 1608 sayılı Kanun'da, belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince idarî para cezası verileceği ve yasaklanan faaliyetin menine karar verileceğinin belirtilmekte olduğu, bu düzenlemeden, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin de Belediye Encümeni kararı ile faaliyetten men edilebileceği sonucuna varıldığı, davacıya ait işyerinin ruhsatsız olarak faaliyette bulunduğundan bahisle, faaliyetten men etme yetkisi Bodrum Belediye Encümenine ait olduğu, anılan işyerinin ruhsatsız faaliyet gösterdiğinden bahisle dayanağı herhangi bir encümen kararı olmaksızın zabıta memurları tarafından doğrudan mühürlenerek kapatılmasına ilişkin dava konusu işlemde yetki yönünden de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesinin de ilave edilerek, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun belirtilen gerekçe eklenerek reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 3572 sayılı Kanun ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, davacının başvurusunun trafik güvenliği ve imara aykırılık nedeniyle reddedildiği, işlemin usul ve hukuka uygun olduğu, İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikin ''İşyeri Açılması'' başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında; ''(Değişik birinci fıkra: 19/3/2007 – 2007/11882 K.) Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.'' hükmüne yer verilmiştir.
11/04/2007 günlü, 26490 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin; zabıtanın görevlerini düzenleyen 10. maddesinin; (1). fıkrası, (a) bendi 3. alt bendinde; belediye karar organları tarafından alınmış kararları, emir ve yasakları uygulamak ve sonuçlarını izlemek; (19). alt bendinde; 14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak ve gereken işlemleri yapmak; Belediye zabıtasının yetkilerini düzenleyen 11. maddesi (1). fıkrası, (a) bendinde ise “Belediye zabıtası; kanun, tüzük, yönetmeliklerin ve yetkili belediye organlarının yüklediği görevleri yerine getirebilmek için belediye sınırları içinde; a) Umuma açık yerlere girer, gerekli kontrolleri yapar, sahip veya işletenlerinden kontrol konusu ile ilgili belgeler ister ve haklarında tutanak düzenlemek.” kurallarına yer verildiği görülmektedir.
Dosyasının incelenmesinden; davacı şirket tarafından Muğla ili, Bodrum ilçesi, … Mahallesi, … Bulvarı, No:… adresindeki Migros Jet isimli işyeri için 20/02/2020 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi maksadıyla Bodrum Belediye Başkanlığına başvuruda bulunulduğu, ruhsat düzenlenmemesi ve herhangi bir cevabi işlem tesis edilmemesi üzerine 06/04/2020 tarihli dilekçe ile başvurunun tekrarlandığı, ikinci başvuru üzerine de herhangi bir işlem tesis edilmemesi üzerine davacı şirket tarafından 30/04/2020 tarihinde işyerinin açılarak faaliyete başlandığı, Bodrum Belediyesi Zabıta personelleri tarafından düzenlenen 05/05/2020 tarihli tutanak ile Bodrum Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı oluruna istinaden işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığından bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesi uyarınca anılan işyerinin süresiz olarak faaliyetten men edilmesine karar verildiği belirtilerek işyerinin 06/05/2020 tarihinden itibaren kapatılacağının bildirilmesi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda anılan Yönetmelik hükümlerinin değerlendirilmesinden, usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılıp çalıştırılamayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmayan işyerlerinin ise, yetkili idareler tarafından kapatılacağı, ruhsatsız faaliyet gösteren işyerlerinin tespiti halinde zabıta tarafından kapatılabileceği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, yapılan denetimde davacıya ait işyerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesine aykırı olarak, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmaksızın faaliyet gösterdiği tespit edildiğinden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 20/02/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.