T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/6947
Karar No : 2024/530
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Mersin İli, Akdeniz İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde bulunan ''…'' unvanlı davacıya ait işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile anılan işlem uyarınca 26/12/2018 tarihinde işyerinin mühürlenmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Mersin İli, Akdeniz İlçesi, … Mahallesi, … ada, …, … ve … parsel sayılı taşınmazların Adana Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı kararı ile Akdeniz Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı onaylanan Mersin Kentsel Sit Alanı 1/1000 Ölçekli Koruma Amaçlı İmar Planı sınırları dahilinde olduğu, 25 parsel sayılı taşınmazın içerisinde ''53 Nolu Tescilli Kültür Varlığı''nın bulunduğu, anılan parselde bulunan tescilli kültür varlığının kimliği belirsiz kişilerce yıkıldığı, bu parselde rekonstrüksiyon uygulamasının yapılacağı, uygulama gerçekleşinceye kadar parsellerde her türlü inşai ve fiziki müdahalenin yasaklandığı, (otopark, fuar, sergileme vb.) yeni bir işlev ile kullanma ve aynı parselde tescilli yapı yerinde veya diğer boş alanlarda başka bir yeni yapılaşmaya izin verilmediği, korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı niteliğindeki yapılar gibi, bu yapıların korunma alanına dahil olan tescilsiz taşınmazlar açısından da her türlü fiziki ve inşai uygulama öncesinde yetkili Koruma Bölge Kurulundan izin alınması gerektiği, bu nedenle davacı adına Mersin İli, Akdeniz İlçesi, … Mahallesi, … ada, …, … ve … parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda faaliyet göstermesi için tanzim edilen açık otopark faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ile anılan işlem uyarınca 26/12/2018 tarihinde işyerinin mühürlenmesine ilişkin işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davacıya ait '…'' unvanlı iş yerinin çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Mersin Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminin davalı Mersin Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreterinin oluruyla tesis edildiği, İş yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin 6.maddesinin; "...İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz. Ruhsat, Örnek 5’te yer alan bilgileri içerecek şekilde düzenlenir..." şeklindeki hükmü ile ruhsatın nasıl düzenlenmesi gerektiğinin belirlendiği, ruhsat iptalinde de belirtilen hüküm doğrultusunda hareket edileceği, işyeri açma ve çalışma ruhsatı Belediye Başkanı imzası ile düzenlendiğinden yetki ve usulde paralellik ilkesi gereği yine Belediye Başkanı veya bu konuda görevlendirdiği yetkili tarafından iptal edilebileceği, bu konuda verilmiş bir yetkinin varlığı ortaya konulmadan genel sekreterlikçe tesis olunan, davacıya verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmış olup, bu işlem üzerine anılan işyerinin mühürlenmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk, davanın reddine dair istinafa konu kararda hukuki isabet görülmediği sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu işlemin tesis edildiği 18/12/2018 tarihinde yürürlükte bulunan Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmza Yetkileri Yönergesi'nin "Genel Sekreterin İmza Yetkileri" başlıklı 8. maddesinin (y) bendi hükmünde genel sekreterin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarını imzalamaya yetkili kılındığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği belirtilmektedir.
TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye yetkili merciler; Belediye hudutları ve mücavir alan dışında kalan işyerleri ve işletmelere il özel idareleri, Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyeler ile Belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde; 2. ve 3. sınıf gayrisıhhi müesseseler için büyükşehir belediye başkanlığı ile sıhhi ve sair işletmeler için ise büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıkları olarak belirlenmiş, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Yetki devri" başlıklı 42. maddesinde; "Belediye başkanı, görev ve yetkilerinden bir kısmını uygun gördüğü takdirde, yöneticilik sıfatı bulunan belediye görevlilerine devredebilir." hükmüne yer verilmiştir.
İdare Hukukunda yerleşmiş ilkelerden biri de usulde paralellik ilkesidir. Bu ilke ile bir işlemin tesisinde uygulanan usul ve esasların aynı işlemin geri alınmasında veya kaldırılmasında da uygulanması gerektiği kabul edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanacağı ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmasına gerek bulunmadığı belirtilmiş olup, usulde paralellik ilkesi gereği ruhsatın iptalinin de belediye başkanı veya görevlendireceği bir yetkili tarafından yapılması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı'nın … tarih … sayılı üst yazısında belirtilen Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmza Yetkileri Yönergesi'nin "Genel Sekreterin İmza Yetkileri" başlıklı 8.maddesinin (y) bendinde, genel sekretere işyeri açma ve çalışma ruhsatlarını imzalama yetkisi verildiği görüldüğünden, davacının … tarih ve … sıra nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Mersin Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminin Mersin Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreterince tesis edilmesinde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı görüldüğünden, işin esasının incelenmesi suretiyle karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 24/01/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.