T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/702
Karar No : 2023/6859
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- … Valiliği
VEKİLİ: Av. …
2- … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Aydın ili, Efeler Belediye Başkanlığı iştiraki olan … A.Ş.'de 4857 sayılı Kanun'a tabi işçi olarak görev yapan davacının, güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğu ve kamuda istihdamının uygun görülmediğinden bahisle tesis edilen … tarih ve … sayılı işlem ile bu işleme dayanılarak iş sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin olarak tesis edilen Efeler Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının, Mahalli İdarelerde Personel Çalıştırılmasına İlişkin Değerlendirme Komisyon Kararında "Babası M.Ş; OHAL Kapsamda KHK ile meslekten ihraç edilen ve Ankara İli Çankaya ilçesi … caddesi üzerinde 11/03/2017 tarihinden itibaren açlık grevi eylemi yapmakta iken gözaltına alınarak tutuklanan DHKP/C (adına faatiyet yürüren ... Mensupları S.Ö.ve N.G. isimli şahıslara destek vermek amacıyla 16/06/2017 tarihinde ... Aydın Şubesi organizesinde Aydın ili Efeler (Merkez) ilçesi Atatürk Kent Meydanında gerçekleştirilen basın açıklaması eylemine katıldığı, 23/02/2018 tarihinde Aydın ili Efeler (Merkez) ilçesinde KESK Aydın Şubesi organizesinde, yaklaşık (500) kişilik bir grubun katılımıyla düzenlenen “Eşit, Özgür, İnsanca ve Kardeşçe Yaşayacağınız Demokratik ve Laik Bir Türkiye" konulu etkinliğe katıldığı şeklinde istihbari mahiyette bilgilerinin bulunduğu" bilgisi bulunduğundan kamuda istihdamının uygun görülmediğinin davalı belediyeye bildirilmesi üzerine, … tarih ve … sayılı Efeler Belediye Başkanlığı kararıyla haklı fesih gerekçesi ile sözleşmesinin sonlandırıldığı, davacının kendisi hakkında herhangi bir adli soruşturma bulunmadığı, işleme esas bilgilerin davacının babası hakkında olduğu anlaşıldığından, ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereği davacı hakkında herhangi bir olumsuz bilgi olmaksızın kamuda istihdamının uygun olmadığına yönelik tesis edilen Aydın Valiliği Mahalli İdarelerinde Personel Çalıştırılmasına İlişkin Değerlendirme Komisyonunun bu kararı gerekçe gösterilerek davacının iş sözleşmesinin sonlandırılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVALILARIN İDDİALARI :
Aydın Valiliği tarafından; Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ve Valilik tarafından tesis edilen işlem yönünden iş mahkemelerinin görevli olmadığı ileri sürülmektedir.
Efeler Belediye Başkanlığı tarafından; Davacının … İş Mahkemesinde açtığı işe iade davası neticesinde anılan Mahkemenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile tekrar işe başlatıldığı, davanın konusuz kaldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının Aydın ili, Efeler Belediye Başkanlığı iştiraki olan ... şirketinde 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işçi olarak görev yaptığı, Efeler Belediye Başkanlığının talebi üzerine ilgili mevzuat kapsamında Belediye bünyesinde istihdam edilecek kişiler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmasının istenildiği, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 20. maddesine istinaden oluşturulan Değerlendirme Komisyonu tarafından yapılan güvenlik soruşturması sonucunda davacı hakkında herhangi bir bilgi olmadığı, babası M.Ş. hakkında; OHAL kapsamda KHK ile meslekten ihraç edilen ve Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Caddesi üzerinde 11/03/2017 tarihinden itibaren açlık grevi eylemi yapmakta iken gözaltına alınarak tutuklanan DHKP/C (adına faatiyet yürüren ... Mensupları S.Ö.ve N.G. isimli şahıslara destek vermek amacıyla 16/06/2017 tarihinde ... Aydın Şubesi organizesinde Aydın ili Efeler ilçesi Atatürk Kent Meydanında gerçekleştirilen basın açıklaması eylemine katılılığı, 23/02/2018 tarihinde Aydın ill Efeler ilçesinde KESK Aydın Şubesi organizesinde, yaklaşık (500) kişilik bir grubun katılımıyla “Eşit, Özgür, İnsanca ve Kardeşçe Yaşayacağınız Demokratik ve Laik Bir Türkiye konulu etkinliğe katıldığı şeklinde istihbari mahiyette bilgilerinin bulunduğundan bahisle, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığı ve kamuda istihdamının uygun görülmediğine ilişkin olarak Mahalli İdarelerde Personel Çalıştırılmasına İlişkin Değerlendirme Komisyonunca tesis edilen … tarih ve … sayılı işlem ile bu işleme dayanılarak davacının iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca feshedilmesine ilişkin tesis edilen Efeler Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, idari dava türleri olarak; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptali için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları, idari eylem ve işlemlerinden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davaların sayıldığı ve idari yargının, idari eylem ve işlemlerin hukuki denetimini yapmakla görevli olduğu kurala bağlanmıştır.
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesinde, bu Kanun'un amacının; iş mahkemelerinin kuruluş, görev, yetki ve yargılama usullerini düzenlemek olduğu, 5. maddesinde ise; iş mahkemelerinin; 5953 sayılı Kanun'a tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/05/2003 tarih ve 4857 sayılı İş Kanunu'na veya 11/01/2011 tarih ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına, idari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanun'un geçici 4. maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara, diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara ilişkin dava ve işlere bakmakla görevli oldukları belirtilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasında, "Bu Kanunun amacı işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda metnine yer verilen mevzuat hükümlerine göre, İş Kanunu kapsamında düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işlerin çözüm yerinin iş mahkemeleri olarak belirlendiği dikkate alındığında, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapan davacı ile davalı idare arasındaki iş sözleşmesinin, anılan Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 15/01/2021 tarihi itibarıyla haklı fesih ile sonlandırılmasına ilişkin dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu duruma göre, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarelernin temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 19/12/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.