T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/7031
Karar No : 2024/1839
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... 2- ...
...
14- ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Samsun ili, Terme İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile anılan kararın onaylanmasına ilişkin Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararına göre, 14,50 metre üzerindeki cadde ve sokakların sorumluluğunun davalı idareye verildiği, anılan yetkinin 14,50 metre üzerindeki yolları kapsayan alanlarda parselasyon yapma konusunda davalı idareye doğrudan bir izin ya da yetki vermediği, söz konusu yetkinin yalnızca 7/1-(c) maddesi kapsamında yolların yapım, bakım ve onarım işlerine ilişkin olduğu, fakat dava konusu parselasyon işleminin münhasıran 14,50 metre üzerindeki yolların düzenlenmesine ilişkin olmadığı, dolayısıyla uygulama sınırı içerisindeki bu yolların varlığının tek başına parselasyon işleminin büyükşehir belediyesince yapılmasını gerektirmeyeceği, dava konusu parselasyon işleminin münhasıran büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili olmadığı ve bu nedenle 5216 sayılı Kanunun 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi kapsamında bulunmayan dava konusu parselasyon işleminde yetki unsuru yönünden hukuka ve mevzuata uyarlık olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda, Samsun ili, Terme İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının dayanağı olan Terme Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen ve Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:.. , K:... sayılı kararı ile tümüyle iptal edildiği, bu nedenle dava konusu parselasyon işleminin dayanağı imar planının iptal edildiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmış ve bu nedenle istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun değişik gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İmar planlarının kesinleşmesinden yaklaşık 1,5 yıl sonra dava konusu parselasyon işleminin yapıldığı, 5216 sayılı Kanunun 7 maddesinin b, c ve n bendi uyarınca yetkilerinin bulunduğu, dava konusu işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Samsun ili, Terme İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile anılan kararın onaylanmasına ilişkin Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinin ilk fıkrasında, " İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır." hükmüne yer verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, çevre düzeni planına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde 1/5000 ile 1/25000 arasındaki her ölçekte nazım imar planını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plana uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını, bu planlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon plânlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak; anılan Kanunun 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde de, kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar planlarını, parselasyon planlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak, 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda belirtilen Kanun hükümlerinin değerlendirilmesinden, nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde uygulama imar planlarını yapma yetkisinin ilçe belediyelerine ait olduğu, kanunen öngörülen bir yıllık sürenin geçmediği hallerde ve kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili olmayan durumlarda ise uygulama imar plânlarının, büyükşehir belediyesince doğrudan yapılmasının mevzuata aykırılık teşkil edeceği açıktır.
Benzer biçimde parselasyon yapılmasına ilişkin yetkinin kural olarak, ilçe ve ilk kademe belediyelerinde bulunduğu, bu kapsamda, büyükşehir belediyelerinin görev ve yetkisinin parselasyon işleminin kabul edilmesine dair ilçe belediye encümeni kararının onaylanmasıyla sınırlı olduğu, ancak istisnai olarak, 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının (ilgili yetki kuralları uyarınca ilçe veya büyükşehir belediye meclisince) onaylanmasından sonraki bir yıl içerisinde yetkili ilçe belediyesince parselasyon yapılmamış olması halinde ve kanunlarla büyükşehir belediyesine verilen görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işlerine ilişkin büyükşehir belediye encümeninin doğrudan parselasyon yapmaya yetkili olduğu anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta ise, belirtilen koşulların gerçekleşmediği görüldüğünden dava konusu Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan parselasyon işleminde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, temyize konu bölge idare mahkemesi kararında sözü edilen, 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının dayanağı Terme Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen ve Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planına ilişkin davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:.... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak söz konusu uygulama imar planının tümüyle iptal edilmesine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı göz önüne alındığında, anılan parselasyon işleminin dayanağı imar planının iptal edildiği gerekçesiyle dayanaksız kaldığı belirtilmiş ise de; söz konusu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı, Danıştay Altıncı Dairesinin 29/02/2024 tarih ve E:2022/3497, K:2024/1453 sayılı kararıyla bozulmasına karar verilmiştir.
Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemlerin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun değişik gerekçe ile reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 14/03/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.