T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7112
Karar No : 2023/7012
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Bar Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Kaymakamlığı
2- … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; Kırklareli ili, Lüleburgaz ilçesi, … Mahallesi, … Yolu, …, No:… adresindeki işyerine diskotek faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan başvurusunun, genel güvenlik ve asayiş bakımından kollukça olumsuz görüş verilmesi ve izin harcı yatırılmadığından bahisle reddine ilişkin Lüleburgaz Belediye Başkanlığının … tarih … sayılı işlemi ile olumsuz kolluk görüşü verilmesine ilişkin Lüleburgaz İlçe Jandarma Komutanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirket tarafından 15/09/2020 tarihinde Kırklareli ili, Lüleburgaz ilçesi, … Mahallesi, … Yolu, … Evleri, No:… adresinde işletilmek üzere diskotek faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak için davalı belediyeye başvurulduğu, genel güvenlik ve asayişin korunması açısından uygun olmadığından bahisle başvurusunun reddedildiği, Lüleburgaz İlçe Jandarma Komutanlığı tarafından; işletmede 14/10/2015 tarihinde saat 23.30 sıralarında tehdit ve hakaret olayı, 24/07/2016 tarihinde saat 07.00 sıralarında kasten yaralama, 14/08/2016 tarihinde saat 02.30 sıralarında ateşli silahla kasten yaralama ve mala zarar verme olayı, 05/11/2016 tarihinde saat 01.30 sıralarında Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanuna muhalefet/izinsiz çalışma, 12/02/2018 tarihinde saat 22.00 sıralarında kişiyi hürriyetten yoksun kılma, 09/10/2017 tarihinde saat 10.00 sıralarında kasten yaralama, 12/10/2017 tarihinde saat 04.00 sıralarında tehdit, 23/10/2017 tarihinde saat 06.00 sıralarında yağma, 06/01/2018 tarihinde saat 01,00 sıralarında Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununa muhalefet/yasadışı bulunma, 28/10/2019 tarihinde saat 03.20 sıralarında tehdit, 01/11/2019 tarihinde saat 20.00 sıralarında banka veya kredi kartlarını kötüye kullanma, 24/01/2020 tarihinde saat 23.00 sıralarında Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanuna muhalefet/izinsiz çalışma, 24/01/2020 tarihinde saat 23.00 sıralarında Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununa muhalefet/yasadışı bulunma olaylarının vuku bulduğu, bu olaylar nedeniyle işyerinin genel kolluğun kontrol ve denetimini zorlaştıracak yer ve konumda bulunduğu, genel güvenlik ve asayişin korunması açısından uygun yerde ve konumda bulunmadığı yönünde görüş bildirildiği, bu durumda dava konusu "diskotek" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talep edilen işyerinde meydana gelen olayların bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda söz konusu işyerinin genel güvenliği tehdit ettiği sonucuna ulaşıldığı, dava dosyasında kamu yararı ve hizmet gereklerinin gözardı edilerek işlem tesis edildiğine ilişkin herhangi bir somut bilgi ve belgenin bulunmadığı, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı şirket tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı şirket tarafından; işleme dayanak gösterilen olayların kendi işletmesiyle bir ilgisinin olmadığı, işyerinde kendisinden önce faaliyet yürüten işyeri açma ve çalışma ruhsatı sahibiyle ilgili olaylar olduğu, geçmişte söz konusu olayların yaşanmasının gelecekte de yaşanacağı düşüncesinin varsayıma dayalı olduğu, kendisinin işyerinin yeni sahibi olduğu, işyerinin önceki işyeri açma ve çalışma ruhsatının söz konusu olaylar nedeniyle iptal edilmediği, işyerinin eski sahibince kapatılması nedeniyle iptal edildiği, işyeri hakkında söz konusu olaylar nedeniyle faaliyetten men kararı verilmediği, kolluk görüşünün olumsuz olmasına dayanak somut nedenlerin bulunmadığı, jandarmanın kolaylıkla denetleyebileceği bir yerde olduğu, 2011 yılında önceki işyeri sahibine işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, temyize konu istinaf kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 4. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte geçen deyimlerden umuma açık istirahat ve eğlence yeri, kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerlerini ifade eder" düzenlemesine;
"işyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde, "(1) İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri belirtilen şartları taşımak zorundadır: [...] d) Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olması, [...]" düzenlenmesine;
"umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması" başlıklı 32. maddesinde, "(1) Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler […] beyan formu ile yetkili idareye başvurur.
(2) Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir.
(3) İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır.
(4) Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir.
(5) Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Yürürlükte bulunan mevzuat düzenlemesi uyarınca umuma açık istirahat ve eğlence yeri olarak faaliyet gösterecek bir işyerinin açılmasında; genel güvenlik ve asayiş açısından kolluk kuvvetinin olumlu görüşünün alınması gerekmekte olup, olumlu görüş alınmayan, objektif somut nedenlere dayanarak genel güvenlik ve asayiş açısından sakıncalı olduğu belirtilen yerlere işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmeyeceği açıktır. Bununla birlikte, idari kolluk olarak, emniyet ve asayiş ile kamu düzenini sağlamanın, korumanın ve kollamanın polisin asli görevlerinden olduğu kuşkusuzdur. İdare, bunun gereği olarak emniyet ve asayiş ile kamu düzenini sağlamak amacıyla gerekli önlemleri almak ve gerekli teşkilatı kurmakla yükümlüdür.
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket tarafından 15/09/2020 tarihinde Kırklareli ili, Lüleburgaz ilçesi, … Mahallesi, … Yolu, … Evleri, No:… adresinde işletilmek üzere diskotek faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak için davalı belediyeye başvurulduğu, Lüleburgaz İlçe Jandarma Komutanlığının … tarih ve … sayılı yazısıyla genel güvenlik ve asayişin korunması açısından uygun olmadığından olumsuz görüş bildirildiği, bunun üzerine davacı şirket tarafından diskotek faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan başvurunun, genel güvenlik ve asayiş bakımından kollukça olumsuz görüş verilmesi ve izin harcı yatırılmadığından bahisle reddine ilişkin Lüleburgaz Belediye Başkanlığının … tarih … sayılı işlemi ile olumsuz kolluk görüşü verilmesine ilişkin Lüleburgaz İlçe Jandarma Komutanlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; davacı şirketin diskotek faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan başvurusunun reddedilmesi sebepleri genel güvenlik ve asayiş bakımından kollukça olumsuz görüş verilmesi ve davalı şirketçe izin harcının yatırılmaması olarak gösterilmiştir. Yargılamanın bu iki kısım yönünden ayrı ayrı değerlendirerek yapılması ve buna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.
Genel güvenlik ve asayiş bakımından kollukça olumsuz görüş verilmesi sebebine ilişkin kısmı yönünden; Lüleburgaz İlçe Jandarma Komutanlığının … tarih ve … sayılı yazısıyla genel güvenlik ve asayişin korunması açısından uygun olmadığından olumsuz görüş bildirilmesine dayanak olan tutanakta; işletmede 14/10/2015 tarihinde saat 23.30 sıralarında tehdit ve hakaret olayı, 24/07/2016 tarihinde saat 07.00 sıralarında kasten yaralama, 14/08/2016 tarihinde saat 02.30 sıralarında ateşli silahla kasten yaralama ve mala zarar verme olayı, 05/11/2016 tarihinde saat 01.30 sıralarında Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanuna muhalefet/izinsiz çalışma, 12/02/2018 tarihinde saat 22.00 sıralarında kişiyi hürriyetten yoksun kılma, 09/10/2017 tarihinde saat 10.00 sıralarında kasten yaralama, 12/10/2017 tarihinde saat 04.00 sıralarında tehdit, 23/10/2017 tarihinde saat 06.00 sıralarında yağma, 06/01/2018 tarihinde saat 01,00 sıralarında Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununa muhalefet/yasadışı bulunma, 28/10/2019 tarihinde saat 03.20 sıralarında tehdit, 01/11/2019 tarihinde saat 20.00 sıralarında banka veya kredi kartlarını kötüye kullanma, 24/01/2020 tarihinde saat 23.00 sıralarında Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanuna muhalefet/izinsiz çalışma, 24/01/2020 tarihinde saat 23.00 sıralarında Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununa muhalefet/yasadışı bulunma olaylarının vuku bulduğu tespit ve değerlendirmelerine yer verilerek bu olaylar nedeniyle işyerinin genel kolluğun kontrol ve denetimini zorlaştıracak yer ve konumda bulunduğu, genel güvenlik ve asayişin korunması açısından uygun yerde ve konumda bulunmadığı yönünde olumsuz görüş verildiği görülmektedir.
Olumsuz görüş verilmesine dayanak olarak yukarıda bahsedilen olaylar gösterilmiş olmasına rağmen söz konusu olayların, işyerinin eski sahibi döneminde meydana geldiği, söz konusu olayların işyerinin yeni sahibi olan davacı şirketle veya şirketin sahibiyle bir bağlantısının olduğunun somut olarak ortaya konulamadığı, işyerinde çok sayıda asayişi tehdit eden olayın meydana geldiği ve bunun sonucu olarak da adı geçen kişinin işlettiği işyerlerinde de bu tür olayların yaşanacağı iddiasının soyut varsayımlara dayandığı, bu nedenle, idari kolluk olarak, emniyet ve asayiş ile kamu düzenini sağlamanın, korumanın ve kollamanın polisin asli görevlerinden olduğu, bunun gereği olarak emniyet ve asayiş ile kamu düzenini sağlamak amacıyla gerekli önlemleri almak ve gerekli teşkilatı kurmakla yükümlü olduğu da dikkate alındığında dayanak olarak gösterilen sebeplerin kişilerin çalışma hakkının engellenmesine gerekçe olarak gösterilemeyeceğinden dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesine ilişkin başvurusunun genel güvenlik ve asayiş bakımından kollukça olumsuz görüş verildiğinden bahisle reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Davacı şirket tarafından izin harcının yatırılmamasına ilişkin kısım yönünden; mahkemece izin harcının yatırılmadığı kısmı yönünden bir inceleme yapılmadan karar verildiği görülmektedir. Mahkemece eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiğinden istinaf merciince hukuka aykırı mahkeme kararının kaldırılarak, söz konusu ilgili idareden bu hususa ilişkin bilgi ve belgeler istenilmek suretiyle, gelen cevaptaki bilgi ve belgelere göre bu kısım yönünden de inceleme yapılarak karar verilmesi gerekmektedir.
Bu durumda; davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik davacı şirketin istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 13/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının aynen onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.