T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7169
Karar No : 2023/7166
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Ankara İli, Çankaya İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde Emlak Bürosu olarak faaliyet gösteren işyerinde 31/10/2019 tarihinde yapılan kontrolde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunulduğunun tespit edildiğinden bahisle, 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi uyarınca davacıya 320,00-TL idari para cezası verilmesine, ayrıca işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınıncaya kadar 3572 sayılı Kanun ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca işyerinin kapatılmasına ilişkin Çankaya Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Çankaya Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü'nün 25/11/2019 tarihli mühürleme tutanağının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; uyuşmazlık konusu olayda, her ne kadar 31/10/2019 tarihinde yapılan denetimde, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... Çankaya/Ankara adresinde bulunan Emlak Bürosunun işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyette bulunulduğu tespit edilmiş ise de, söz konusu adreste davacının 01/10/2019 tarihine kadar kiracı olduğu, bu tarihten sonra taşınmazın ... tarafından kiralandığı ve ... Emlak İnşaat İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirketi adı altında faaliyette bulunulduğu, anılan adrese ilişkin ... tarih ve ... sayılı makbuzla işyeri açma ve çalışma ruhsatı harcının da anılan şirket tarafından yatırıldığı, bu durumda, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... Çankaya/Ankara adresinde Emlak Bürosu olarak faaliyet gösterilen işyerinde davaya konu encümen kararının ve encümen kararına dayanak teşkil eden tutanağın tutulduğu tarih olan 31/10/2019 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösterildiği sabit ise de, işyerinin davacı tarafından işletildiği hususu somut olarak ortaya konulamadığı gibi aksine işyerinin ... tarafından kiralandığı ve ... Emlak İnşaat İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirketi adı altında işletildiği anlaşıldığından, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınıncaya kadar işyerinin faaliyetten men'i ile mühürlenmesine ve davacının 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince 320,00-TL para cezası ile cezalandırılmasına yönelik dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu yerin büro olarak işletildiği ve dava açıldıktan sonra dava dışı ... Makine İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ruhsat alındığı ve para cezasının ödendiğinden bahisle davanın konusuz kaldığı ve reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Ankara İli, Çankaya İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi No:... adresinde Emlak Bürosu olarak faaliyet gösteren işyerinde 31/10/2019 tarihinde yapılan kontrolde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunulduğunun tespit edildiğinden bahisle, 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi uyarınca davacıya 320,00-TL idari para cezası verilmesine ayrıca işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınıncaya kadar 3572 sayılı Kanun ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca işyerinin kapatılmasına ilişkin Çankaya Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Çankaya Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü'nün 25/11/2019 tarihli mühürleme tutanağının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin ''İşyeri Açılması'' başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında; ''(Değişik birinci fıkra: 19/3/2007 – 2007/11882 K.) Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.'' hükmüne yer verilmiştir.
1608 sayılı Kanunun 1. maddesinde: "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir. Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir. Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır." kuralı ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 32. maddesinde de; "Yetkili makamlar tarafından adli işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir." kuralı yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden; Ankara İli, Çankaya İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde faaliyet gösteren Emlak Bürosu olarak faaliyet gösteren işyerinde 31/10/2019 tarihinde yapılan kontrolde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunulduğunun tespit edildiğinden bahisle, 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi uyarınca davacıya 320,00-TL idari para cezası verilmesine ayrıca işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınıncaya kadar 3572 sayılı Kanun ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca işyerinin kapatılmasına ilişkin Çankaya Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Çankaya Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü'nün 25.11.2019 tarihli mühürleme tutanağının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda anılan Yönetmelik hükümleri uyarınca usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı açık olup, yapılan denetimde davacıya ait işyerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesine aykırı olarak, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmaksızın faaliyet gösterdiğinin tespit edildiği, davacı tarafından, dava dilekçesinde, kira sözleşmesini 01/10/2019 tarihinde feshettiğini, işyerinin yeni kiracısının ... olduğu belirtilmiş ise de; dosyadaki bilgi ve belgeler incelendiğinde, 31/10/2019 tarihli tespit tutanağında işyeri sahibi olarak davacı ...''nun isminin bulunduğu, tutanağın alt kısmında ise davacının babası ... 'nun imzadan imtina ettiğinin belirtildiği, bu işlemden sonra tesis edilen Çankaya Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü'nün 25.11.2019 tarihli mühürleme tutanağında ise yine ruhsat sahibi olarak davacının ismi bulunduğu ve tutanağın işyeri yetkilisi sıfatıyla babası ' ... ' tarafından imzalandığı ve tebliğ alındığı görülmüş olup, işbu tutanaklarda davacının isminin bulunmasına dair herhangi bir itirazın da bulunmadığı görüldüğünden, tespit tarihinde ruhsatsız olarak faaliyete devam eden davacının idari para cezası ile cezalandırılmasına ve işyerinin ruhsat alınıncaya kadar mühürlenmek suretiyle faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi ile istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 20/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının aynen onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.