T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/721
Karar No : 2023/3913
DAVACI : … Sağlık ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Kurumu (… Bakanlığı)
DAVANIN KONUSU :
28/08/2015 tarih ve 29459 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Sigortacılık Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmelik'in kanuni dayanağı bulunmadığı iddiasıyla tamamının; bu uygun görülmediği takdirde 2. maddesinin, 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinin, 7. ve 8. maddelerinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Sigorta şirketlerine hasar tedvir uygulamalarında tıbbi danışmanlık kapsamında destek hizmeti verdiğini beyan eden davacı şirket tarafından, dava konusu Yönetmelik'in;
Tamamı ve "Dayanak" başlıklı 2. maddesi yönünden, yasal dayanağının bulunmadığı, zira 5684 sayılı Kanun'un 31. maddesinin destek hizmetlerini kapsamadığı,
"Hizmet konuları" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi yönünden, "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde, "avukatlık hizmetleri, vergi ve hukuk danışmanlığı dahil her tür danışmanlık" hizmetlerinin Yönetmelik'in kapsamı dışında olduğu belirtilmesine rağmen, dava konusu 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "sigortacılık hasar tedvir uygulamalarında tıbbi danışmanlık hizmeti"nin Yönetmelik'in kapsamında olmasının çelişkili olduğu, bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğu,
"Liste" başlıklı 7. maddesi yönünden, Sigortacılık Kanunu'nda sigorta şirketleriyle çalışacak destek sağlayıcı şirketlerin listeye kayıt olma zorunluluklarının bulunduğu yönünde bir hükmün bulunmadığı, getirilen bu şartın sözleşme özgürlüğüne aykırı olduğu, danışmanlık şirketleri tarafından yapılan işlerden sigortalıya karşı sigorta şirketlerinin sorumlu olması nedeniyle destek sağlayıcı şirketler için getirilen listeye kayıt şartında kamu yararı bulunmadığı,
"Çalışma esasları" başlıklı 8. maddesi yönünden, sigorta destek sağlayıcıları olarak sigorta şirketleriyle çalışan şirketlerin yalnızca sigorta şirketleriyle çalışmadıkları, bu şirketlerin kendi mevzuatları gereği denetime tabi oldukları, sigorta şirketleri ile iş yaptıkları için Hazine Müsteşarlığının denetim ve gözetimine tabi olmalarının beklenemeyeceği iddia edilmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
Davalı idare tarafından, dava konusu Yönetmelik'in, 03/06/2007 tarih ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 31. maddesi ile 28/03/2001 tarih ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu'nun 1. maddesine dayanılarak hazırlandığı; Yönetmelik'in 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinin özel, 1. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinin genel hüküm niteliğinde olduğu, aralarında çelişki bulunmadığı, tıbbi danışmanlık hizmetinin sigortalıya ödenecek miktarla doğrudan ilgili olduğu, konuya ilişkin Genelge çıkarıldığı; destek hizmet sağlayıcılarının listeye kayıt şartının lisanslama niteliğinde olmadığı, Yönetmelik'te kayıt yaptırmayanların çalışamayacakları yönünde bir yaptırımın yer almadığı, dava konusu düzenlemenin amacının sigorta şirketleriyle çalışan şirketleri kayıt altına almak olduğu; şirketlerin, sigorta şirketleri ile destek hizmet sağlayıcı olarak çalışmaları halinde Hazine Müsteşarlığının denetimine tabi olması gerektiği, dava konusu Yönetmelik'in hukuka uygun olarak tesis edildiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; 28.8.2015 tarih ve 29459 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sigortacılık Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin iptali istemiyle açılmıştır.
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun Sigortacılık Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğe dayanak oluşturan ''Sigortacılık Eğitim Merkezi, destek hizmetleri ve diğer organizasyonlar'' başlıklı 31. maddesinde ''(1) Bakan, sigortacılıkla ilgili özellik taşıyan konular için gerekli sınavların tarafsız bir şekilde yapılması, yurt içi veya yurt dışı ya da uluslararası anlaşmalar çerçevesindeki eğitim taleplerinin karşılanması ve benzeri amaçlarla sigortacılık eğitim merkezi kurmaya yetkilidir. Sigortacılık eğitim merkezinin giderleri, sigortacılık alanında faaliyet gösteren meslek kuruluşlarının katkılarından, Hesaptan aktarılacak katkı payından, merkezin hizmet vereceği ilgili kamu ve özel sektör kuruluşlarından ve hibelerden yönetmelikle belirlenecek esaslar çerçevesinde karşılanır. Sigortacılık eğitim merkezince yerine getirilecek eğitim faaliyetleri, Özel Öğretim Kurumları Kanununa tâbi değildir.
(2) Dernek, federasyon ve birlik gibi belirli bir kanuna tâbi olarak kurulan kuruluşlar hariç olmak üzere sigortacılık ve reasürans uygulamaları ile ilgili olarak organizasyonlar oluşturulması Bakanın iznine tâbidir.
(3) (Ek: 13/6/2012-6327/59 md.) Bu Kanun kapsamında faaliyet gösteren kişi ve kuruluşlar, faaliyet alanlarına yardımcı veya tamamlayıcı nitelikteki destek hizmetini almadan önce, gerektiğinde Müsteşarlığa ibraz edilmek üzere, alacakları hizmetten doğabilecek riskler ile bunların yönetilmesine, beklenen fayda ve maliyetin değerlendirilmesine ilişkin yazılı bir rapor hazırlar. Alınacak destek hizmeti, destek hizmeti alanların mevzuattan doğan yükümlülüklerini yerine getirmelerini ve denetlenmelerini engelleyici nitelikte olamaz.
(4) Sigortacılık eğitim merkezi ile ikinci fıkra uyarınca oluşturulacak organizasyonlara ve destek hizmetlerinin veriliş şekli ile destek hizmeti kuruluşlarına ilişkin hususlar yönetmelikle düzenlenir.'' hükmüne yer verilmiştir.
Davacı tarafından, yasal dayanağının bulunmadığı ileri sürülerek dava konusu Sigortacılık Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin tamamının iptali istenilmekte ise de Yönetmeliğin, 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 31. maddesi ile 28/03/2001 tarihli 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu'nun 1. maddesine dayanılarak hazırlandığı, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 31. maddesinde, destek hizmetlerinin veriliş şekli ile destek hizmeti kuruluşlarına ilişkin hususların yönetmelikle düzenlenmesinin öngörüldüğü, başka bir ifadeyle Yönetmeliğin yasal dayanağının mevcut olduğu ve Yönetmeliğin yasal dayanağın gösterilmesine ilişkin 2. maddesi hükmünde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.
Öte yandan, davacı tarafından, dava konusu konusu Sigortacılık Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinin, 7. ve 8. maddelerinin hukuka aykırı oldukları ileri sürüldüğünden bu maddeler yönünden ayrıca inceleme yapılmıştır.
Davacı şirket, sağlık sektöründe, ilaç, sağlık eğitimi, tedavi yardımı hizmetleri konusunda faaliyet gösterdiklerini, zaman zaman hasar tedvir uygulamalarında tıbbi danışmanlık hizmetleri konusunda destek hizmeti verdiklerini, Yönetmeliğin 4. maddesinde, Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara tabi olan hizmetlerin sayıldığını, bu hizmetler arasında ''sigortacılık hasar tedvir uygulamalarında tıbbi danışmanlık'' hizmetlerine yer verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmekte ise de diğer danışmanlık hizmetlerinden farklı olarak sigortalıya ödenecek tazminat miktarını doğrudan etkilemesi nedeniyle diğer danışmanlık hizmetlerinden farklı bir nitelik taşıyan sigortacılık hasar tedvir uygulamalarında tıbbi danışmanlık hizmetlerinin Yönetmelik kapsamında olduğuna ilişkin düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Sigortacılık Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinde ''(1) Destek hizmeti sağlayıcısı olarak faaliyet göstermek isteyenler, Listeye kayıt başvurusunu Bilgi Merkezine yapar. Bilgi Merkezi, başvuruları Listeye kaydeder.
(2) Listede kayıtlı bulunan destek hizmeti sağlayıcıları, kayıtlı bilgilerinde değişiklik olması halinde, değişikliği izleyen en geç 15 iş günü içerisinde, Bilgi Merkezinin İnternet sitesinde yer alan güncelleme beyan formunu doldurarak durumlarını Bilgi Merkezine bildirir.'' hükmü yer almıştır.
Destek hizmeti sağlayıcılarının faaliyetlerinin erişebilirliğini ve şeffaflığını artırmak amacıyla Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından bir liste tutulmasının amaçlandığı davalı idarece savunulmuş olup; davacı iddiasının aksine dava konusu Yönetmeliğin söz konusu listeye kayıt olmayanların sigorta destek hizmeti sağlayıcısı olarak çalışamayacaklarına ilişkin bir düzenleme içermediği anlaşıldığından bu düzenlemede de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Davanın, Sigortacılık Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 8. maddesine ilişkin kısmına gelince;
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun ''Amaç ve kapsam'' başlıklı 1. maddesinde ''(1) Bu Kanunun amacı, ülkemiz sigortacılığının geliştirilmesini sağlamak, sigorta sözleşmesinde yer alan kişilerin hak ve menfaatlerini korumak ve sigortacılık sektörünün güvenli ve istikrarlı bir ortamda etkin bir şekilde çalışmasını temin etmek üzere bu Kanuna tâbi kişi ve kuruluşların, faaliyete başlama, teşkilât, yönetim, çalışma esas ve usûlleri ile faaliyetlerinin sona ermesi ve denetlenmesine ilişkin hususlar ve sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümlenmesine yönelik olarak sigorta tahkim sistemi ile ilgili usûl ve esasları düzenlemektir.
(2) Türkiye’de faaliyet gösteren sigorta şirketleri, reasürans şirketleri, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği, aracılar, aktüerler ile sigorta eksperleri bu Kanun hükümlerine tâbidir.
(3) Sosyal güvenlik kurumları, Türkiye İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketi ile bu Kanunun denetimle ilgili hükümleri hariç olmak üzere özel kanunlarına göre sigortacılık faaliyetinde bulunan diğer kuruluşlar bu Kanun kapsamında değildir.'' hükmü yer almış, ''Tanımlar'' başlıklı 2. maddesinde, destek hizmeti kuruluşunun, bu kanun kapsamındaki kuruluşlara, faaliyet alanlarıyla ilgili konularda yardımcı ve tamamlayıcı nitelikte hizmet veren kuruluşları ifade edeceği vurgulanmıştır.
Anılan Yasa'nın ''Denetim'' başlıklı 28. maddesinde ise ''(1) Türkiye’de faaliyet gösteren sigorta şirketleri, reasürans şirketleri, özel kanunlarına göre sigortacılık faaliyetinde bulunan kuruluşlar, sigorta ve reasürans aracıları, sigorta eksperlik faaliyetleri, aktüerler ve sigortacılık işlemi yapan veya sigortacılık alanında faaliyet gösteren diğer kişilerin her türlü sigortacılık işlemlerinin denetimi, Sigorta Denetleme Kurulu tarafından yapılır.
(2) Sigorta Denetleme Kurulu, bir başkan ile sigorta denetleme uzmanları, sigorta denetleme aktüerleri ile bunların yardımcılarından oluşur. Bu Kanun ve diğer kanunların sigortacılığa, sigortaya veya sigortacılık alanında faaliyet gösteren kişi ve kuruluşlara ilişkin
hükümlerinin Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakanlığa veya Müsteşarlığa verdiği teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma görev ve yetkileri sigorta denetleme uzmanları, sigorta denetleme aktüerleri ve bunların yardımcıları eliyle ifa edilir ve kullanılır
(3) Sigorta şirketleri ile reasürans şirketlerinin faaliyetleri, varlıkları, iştirakleri, alacakları, özkaynakları ve borçları ile kâr ve zarar hesapları arasındaki ilgi ve dengelerin ve malî bünyelerini ve idarî yapılarını etkileyen diğer tüm unsurların, tahsil edilen primler ile birikimlerin değerlendirilmesi ve korunması ile aktüeryal ve finansal hesap ve dengelerin incelenmesi, tespit ve denetimi sigorta denetleme uzmanları, sigorta denetleme aktüerleri ile bunların yardımcıları tarafından yapılır.
(4) Sigorta denetleme uzmanları, sigorta denetleme aktüerleri ile bunların yardımcıları; sigorta şirketleri ve reasürans şirketleri ile bunların bağlı ortaklıkları, iştirakleri, şubeleri ile temsilciliklerinden, aracılar ve bankalar da dahil olmak üzere diğer kişilerden bu Kanun ve diğer kanunların sigortacılıkla ilgili hükümleri bakımından gerekli görecekleri bilgileri istemeye ve bunların tüm defter, kayıt ve belgelerini incelemeye yetkilidir.
(5) Kamu kurum ve kuruluşları, Birlik ile diğer benzeri sivil toplum ve meslek kuruluşları, bu madde kapsamına giren konu ve işlemlerle sınırlı olmak üzere, Devletin güvenliği ve temel dış yararlarına karşı ağır sonuçlar doğuracak haller ile aile hayatının gizliliği ve savunma hakkına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, özel kanunlardaki yasaklayıcı ve sınırlayıcı hükümler dikkate alınmaksızın gizli dahi olsa sigorta denetleme uzmanları, sigorta denetleme aktüerleri ve bunların yardımcıları tarafından istenecek görevleriyle ilgili her türlü bilgi ve belgeyi uygun süre ve ortamda vermeye, istenecek defter ve belgeleri ibraz etmeye ve incelemeye hazır bulundurmakla, bilgi işlem sistemini denetim amaçlarına uygun olarak açmaya ve verilerin güvenliğini sağlamaya mecburdur. Sigorta denetleme uzmanları, sigorta denetleme aktüerleri ve bunların yardımcıları bu madde kapsamındaki kuruluşların yönetim ve denetim kurullarının toplantı tutanakları ile bu kurullara verilen raporları istemeye, inceleme konusu olan işlemlerle ilgisi olan diğer kişi, kurum ve kuruluşlar nezdinde inceleme yapmaya yetkilidir.
(6) Sigorta denetleme uzmanları, sigorta denetleme aktüerleri ve bunların yardımcıları tarafından gerçekleştirilen denetim, inceleme ve soruşturmalar sırasında talep edilmesi halinde, incelemeye, denetime veya soruşturmaya tâbi kuruluşlar tarafından, iç kontrol sistemlerinde çalışanların yardımı da dahil olmak üzere her türlü destek sağlanır.
(7) Bu Kanun hükümleri ile diğer kanunlarda yer alan hükümler çerçevesinde, bu Kanuna tâbi kuruluşların faaliyetlerinin, risk yapısının, varlıkları, alacakları, özkaynakları, borçları, yükümlülükleri ve taahhütleri, gelir ve gider hesapları arasındaki ilgi ve dengelerin ve malî bünyeyi etkileyen diğer tüm unsurların ve bu kuruluşlarca karşılaşılan risklerin gözetim faaliyetleri
çerçevesinde tespiti, tahlili, izlenmesi ve ölçülmesi çıkartılacak yönetmeliğe göre Müsteşarlık tarafından yapılır.
(8) Müsteşarlık, bu Kanuna tâbi kuruluşlara ait bilgi ve belgeleri, bu kuruluşların konsolide ve konsolide olmayan bazda malî bünyeleri ve idarî yapılarının mevzuata uygunluğunu izlemek, analiz etmek, ilgili kuruluşlara ait rapor, tablo ve iç kontrol raporları ile Müsteşarlığın denetim ve
gözetim sonuçlarını karşılaştırmak suretiyle değerlendirmek, elde edilen sonuçlara göre kuruluşların taşıdıkları risklerin türleri, büyüklüğü ve kuruluşları etkileme durumunu, risk yönetim sisteminin güvenilirliği ile denetim riskini dikkate almak suretiyle kuruluşlar hakkında gerekli görülen tüm tedbirlerin alınmasını ve sonuçlandırılmasını sağlamak, söz konusu kuruluşların bağlı ortaklıklarının, malî iştiraklerinin ve şubelerinin faaliyetlerini önemli ölçüde etkileyen veya etkileyebilecek uygulamaları takip etmek, gerekirse ilgililer nezdinde girişimde bulunmak konularında yetkilidir.
(9) Bu Kanuna tâbi kişi ve kuruluşlar hesap ve kayıt düzenleriyle uyumlu olarak Müsteşarlıkça belirlenen formatlara uygun bir şekilde üretecekleri bilgi, belge, cetvel, rapor ve malî tabloları Müsteşarlıkça belirlenen iletişim kanallarını kullanmak suretiyle belirlenen süreler içinde Müsteşarlığa tevdi etmekle yükümlüdür. Kuruluşlar tarafından elektronik ortamda gönderilen bilgiler, iç kontrol sistemi kapsamında yönetim kurulunun sorumluluğundadır.'' hükümlerine yer verilmiştir.
Sigortacılık Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 8. maddesinde de, ''(1) Destek hizmeti sağlayıcıları, Kanunun 28 inci maddesi kapsamında Müsteşarlığın denetim ve gözetimine tabidir. Destek hizmeti sağlayıcıları hakkında Kanunun 28 inci maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında Müsteşarlıkça gerekli işlem tesis edilir.
(2) Destek hizmeti sağlayıcısı ile yapılacak sözleşmede, diğer hususların yanı sıra aşağıda belirtilen hususlara da yer verilir.
a) Destek hizmeti sağlayıcısının hizmet standartlarına, teknik yeterliliğine ve insan kaynaklarına ilişkin şartlar,
b) Destek hizmeti sağlayıcısının, mevzuata ve sözleşme şartlarına göre kendisine verilen talimatlara uygun hareket etmek, görevlerini iyi niyet ve dürüstlükle yürütmek ve taraflara doğru bilgi vermekle yükümlü olduğu,
c) Destek hizmeti sağlayıcısının, sunduğu hizmetler nedeniyle temin ettiği bilgi ve belgeleri sözleşmede belirtilen amaçlar dışında hiç bir şekilde kullanamayacağı ve üçüncü şahıslarla paylaşamayacağı.'' hükmüne yer verilmiştir.
Anılan mevzuat hükümlerinin birlikte incelenmesinden, destek hizmeti kuruluşlarının 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 1. maddesinde bu Kanun'a tabi olduğu belirtilen kişi ve kuruluşlar arasında yer almadıkları, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu kapsamındaki kuruluşlara, faaliyet alanlarıyla ilgili konularda yardımcı ve tamamlayıcı nitelikte hizmet vermelerinin destek hizmeti kuruluşlarının sigortacılık alanında faaliyet gösterdiklerinin kabulü için yeterli olmadığı, dolayısıyla destek hizmeti kuruluşlarının Hazine Müsteşarlığı denetimine tabi olduğuna yönelik yönetmelik düzenlemesinin yasal dayanağının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Sigortacılıkta Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 8. maddesinin 1. fıkrasının iptali, Yönetmeliğin diğer maddeleri yönünden ise davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, dava konusu Yönetmeliğin 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi ile 8. maddesinin 1. fıkrasının iptali, Yönetmeliğin tamamı ve diğer madde ile kısımlar yönünden ise davanın reddi yolundaki Dairemizin 17/05/2021 tarih ve E:2016/1892, K:2021/2273 sayılı kararının davalı idarece temyizi sonrası Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 15/06/2022 tarih ve E:2022/404, K:2022/2165 sayılı kararıyla dava konusu Yönetmelik'in 8. maddesinin 1. fıkrasının iptaline ilişkin kısmının onanması, dava konusu Yönetmelik'in 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinin iptaline ilişkin kısmının bozulması üzerine Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dava, 28/08/2015 tarih ve 29459 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Sigortacılık Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmelik'in kanuni dayanağı bulunmadığı iddiasıyla tamamının; bu uygun görülmediği takdirde 2. maddesinin, 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinin, 7. ve 8. maddelerinin iptalleri istemiyle açılmıştır.
Dairemizin 17/05/2021 tarih ve E:2016/1892, K:2021/2273 sayılı kararıyla; 28/08/2015 tarih ve 29459 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Sigortacılık Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmelik"in 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinin ve 8. maddesinin 1. fıkrasının iptaline, tamamı ile diğer kısımlarına ilişkin iptal istemi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Anılan kararın davalı idarece temyiz edilmesi üzerine İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından, temyize konu Dairemiz kararının dava konusu Yönetmelik'in 8. maddesinin 1. fıkrasının iptaline ilişkin kısmının onanmasına, 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinin iptaline ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay dava daireleri kararlarına karşı Danıştay'da temyiz yoluna başvurulabileceği; 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 38. maddesinde, idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların İdari Dava Daireleri Kurulunca temyizen inceleneceği hükme bağlanmış; 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinin 4. fıkrasında ise, Danıştay dava dairelerine, ilk derece mahkemesi olarak verdikleri kararların temyizen bozulması halinde ısrar olanağı tanınmamıştır.
Bu itibarla, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun bozma kararına uyulmak suretiyle Yönetmeliğin 4.maddesinin 1.fıkrasının (f) bendi hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinin 1.fıkrasında, "Bu Kanunun amacı, ülkemiz sigortacılığının geliştirilmesini sağlamak, sigorta sözleşmesinde yer alan kişilerin hak ve menfaatlerini korumak ve sigortacılık sektörünün güvenli ve istikrarlı bir ortamda etkin bir şekilde çalışmasını temin etmek üzere bu Kanuna tâbi kişi ve kuruluşların, faaliyete başlama, teşkilât, yönetim, çalışma esas ve usûlleri ile faaliyetlerinin sona ermesi ve denetlenmesine ilişkin hususlar ve sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümlenmesine yönelik olarak sigorta tahkim sistemi ile ilgili usûl ve esasları düzenlemektir."; 2.fıkrasında, "Türkiye’de faaliyet gösteren sigorta şirketleri, reasürans şirketleri, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği, aracılar, aktüerler ile sigorta eksperleri bu Kanun hükümlerine tâbidir."; 3. fıkrasında, "Sosyal güvenlik kurumları, Türkiye İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketi ile bu Kanunun denetimle ilgili hükümleri hariç olmak üzere özel kanunlarına göre sigortacılık faaliyetinde bulunan diğer kuruluşlar bu Kanun kapsamında değildir." hükmüne; "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu Kanunda geçen; e) Destek hizmeti kuruluşu: Bu Kanun kapsamındaki kuruluşlara, faaliyet alanlarıyla ilgili konularda yardımcı veya tamamlayıcı nitelikte hizmet veren kuruluşları ifade eder. " hükmüne; "Denetim" başlıklı 28.maddesinin 1. fıkrasında, "Türkiye’de faaliyet gösteren sigorta şirketleri, reasürans şirketleri, özel kanunlarına göre sigortacılık faaliyetinde bulunan kuruluşlar, sigorta ve reasürans aracıları, sigorta eksperlik faaliyetleri, aktüerler ve sigortacılık işlemi yapan veya sigortacılık alanında faaliyet gösteren diğer kişilerin her türlü sigortacılık işlemlerinin denetimi, Sigorta Denetleme Kurulu tarafından yapılır." hükmü; "Sigortacılık Eğitim Merkezi, destek hizmetleri ve diğer organizasyonlar" başlıklı 31. maddesinin 3. fıkrasında, "Bu Kanun kapsamında faaliyet gösteren kişi ve kuruluşlar, faaliyet alanlarına yardımcı veya tamamlayıcı nitelikteki destek hizmetini almadan önce, gerektiğinde Müsteşarlığa ibraz edilmek üzere, alacakları hizmetten doğabilecek riskler ile bunların yönetilmesine, beklenen fayda ve maliyetin değerlendirilmesine ilişkin yazılı bir rapor hazırlar. Alınacak destek hizmeti, destek hizmeti alanların mevzuattan doğan yükümlülüklerini yerine getirmelerini ve denetlenmelerini engelleyici nitelikte olamaz."; 4. fıkrasında, "Sigortacılık eğitim merkezi ile ikinci fıkra uyarınca oluşturulacak organizasyonlara ve destek hizmetlerinin veriliş şekli ile destek hizmeti kuruluşlarına ilişkin hususlar yönetmelikle düzenlenir.
" hükmüne yer verilmiştir.
4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu'nun "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Kanunun amacı, kamu sosyal güvenlik sisteminin tamamlayıcısı olarak, bireylerin emekliliğe yönelik tasarruflarının yatırıma yönlendirilmesi ile emeklilik döneminde ek bir gelir sağlanarak refah düzeylerinin yükseltilmesi, ekonomiye uzun vadeli kaynak yaratarak istihdamın artırılması ve ekonomik kalkınmaya katkıda bulunulmasını teminen, gönüllü katılıma dayalı ve belirlenmiş katkı esasına göre oluşturulan bireysel emeklilik sisteminin düzenlenmesi ve denetlenmesidir. (2)Bu Kanunun kapsamı, emeklilik şirketlerinin kuruluş, çalışma, yönetim ve denetimine, kişilerin sisteme katılma, ayrılma ve emeklilik koşullarına, emeklilik yatırım fonlarının kuruluşuna, katkıların bu fonlarda toplanmasına ve değerlendirilmesine, aracılık hizmetlerine, kamuya açıklanacak bilgilerin kapsamına ve bireysel emeklilikle ilgili diğer hususlara ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir. (3) Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde sermaye piyasası ve sigortacılık mevzuatının ilgili hükümleri ve genel hükümler uygulanır." kuralı yer almıştır.
Yukarıda anılan hükümlere dayanılarak çıkarılan dava konusu "Sigortacılık Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmelik", 28/08/2015 tarih ve 29459 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayım tarihinden 3 ay sonra yürürlüğe girmiştir.
Yönetmeliğin dava konusu 4.maddesinin 1.fıkrasının (f) bendinin incelenmesi:
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu kapsamında faaliyet gösteren şirketlere, faaliyet alanlarıyla ilgili konularda yardımcı veya tamamlayıcı nitelikte hizmet veren kişi veya kuruluşlar olarak tanımlanan destek hizmet kuruluşlarına ilişkin dava konusu Yönetmelik'in "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinin 2. fıkrasında, dışarıdan temin edilmeleri halinde, başka bir kurum bünyesinde istihdam edilmekle birlikte şirketlerde geçici veya sürekli olarak çalıştırılan personele ilişkin hizmet alımları, avukatlık hizmetleri, vergi ve hukuk danışmanlığı dâhil her türlü danışmanlık ve reklam faaliyetlerinin bu Yönetmelik'in kapsamı dışında olduğu ve 5684 sayılı Kanun ve 4632 sayılı Kanun kapsamında aracıların yürüttüğü faaliyetlerin destek hizmeti olarak kabul edilemeyeceği kuralına yer verilmiş; "Hizmet konuları" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, sigortacılık hasar tedvir uygulamalarında tıbbi danışmanlık hizmetleri, sunumunda ve dışarıdan temininde bu Yönetmelik'te belirtilen usul ve esasların uygulanacağı hizmetler arasında sayılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuatın incelenmesinden, her ne kadar söz konusu Yönetmelik'in 1. maddesiyle, dışarıdan temin edilmeleri halinde her türlü danışmanlık işinin Yönetmelik'in belirlediği usul ve esasların dışında olduğu kurala bağlandığı halde, dava konusu 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendindeki düzenlemede hasar tedvir uygulamalarında tıbbi danışmanlık hizmetlerinin bu Yönetmelik kapsamında yürütüleceği düzenlenmişse de, Yönetmelik'in dava konusu 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinin, genel kural niteliğinde olan 1. maddesinin 2. fıkrasının istisnası olarak düzenlendiği ve herhangi bir belirsizliğe ve çelişkiye neden olmadığı anlaşıldığından, dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu 28/08/2015 tarih ve 29459 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sigortacılık Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Davadaki haklılık oranı değiştiğinden ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin takdiren … TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan … TL'nin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, temyiz aşamasında davalı idarece karşılanan toplam … TL tutarındaki yargılama giderinin haklılık oranına göre … TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan … TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına,
3. Yeniden vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 21/06/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.