T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7239
Karar No : 2023/7143
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı (E-Tebligat)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … San. ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Edirne ili, Keşan ilçesi, ... Mah. ... ada ... parsele kayıtlı mülkiyeti Maliye Hazinesine ait olan ve planlarında okul alanı olarak gözüken taşınmaz üzerindeki mevcut halı sahanın iskan ruhsatı eksikliğinin giderilmesi için 15 gün süre verilmesine rağmen eksikliğin giderilmediğinin tespit edilmesi üzerine yapı kullanım izin belgesi bulunmadığı gerekçesi ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali yönünde tesis edilen Keşan Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu uyuşmazlıkta, her ne kadar davalı idarece söz konusu halı sahada iskan ruhsatı eksikliğinin giderilmediğinin tespit edilmesi üzerine yapı kullanım izin belgesi bulunmadığı gerekçesi ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline karar verilmiş ise de, savunma dilekçelerinde, okul alanı olması nedeni ile iskan belgesi aranmayarak daha önce ruhsat düzenlendiği, ancak dava konusu halı saha ve kafeteryanın 3194 sayılı İmar Kanunu'na tabi olduğu ve dolayısı ile ruhsata tabi bir yapı olduğunun ileri sürüldüğü dikkate alındığında, Mahkemelerinin … tarih ve E…. K…. sayılı kararı da dikkate alınarak, iddia edilen söz konusu imara aykırılıkların 3194 sayılı Kanun uyarınca tam olarak tespit edilmeden söz konusu halı sahada iskan eksikliği bulunduğu gerekçesiyle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İmar mevzuatına tabi ve yapı kullanma izin belgesi alması zorunlu olan halı saha ve kafeteryadaki eksikliklerin tamamlanmaması nedeniyle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesinin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, dava konusu taşınmazla ilgili düzenlenen yapı tatil zaptına istinaden verilen yıkım kararı ile idari para cezasına açılan davada verilen iptal kararına dayanılarak dava konusu işlemin iptal edilmesinin hatalı olduğu, İmar Kanunu kapsamında taşınmazdaki yapıların ruhsata tabi oldukları belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde: "3. maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmü, 5. maddesinde; "İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4. maddede belirtilen Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3. maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bütün işyerleri için tek tip olarak düzenlenir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." hükmü, 6. maddesinin ikinci fıkrasında; "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." hükmü yer almaktadır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinde, "Yapı; karada ve suda, daimi veya muvakkat, resmi ve hususi yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesislerdir." şeklinde tanımlanmış, "Yapı ruhsatiyesi" başlıklı 21. maddesinde, "Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26. maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden (....) yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir. Ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır. Bu durumda; bağımsız bölümlerin brüt alanı artmıyorsa ve nitelik değişmiyorsa ruhsat, hiçbir vergi, resim ve harca tabi olmaz. Ancak; derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk, dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile çatı onarımı ve kiremit aktarılması ve yönetmeliğe uygun olarak mahallin hususiyetine göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerinde belirtilecek taşıyıcı unsuru etkilemeyen diğer tadilatlar ve tamiratlar ruhsata tabi değildir." hükmüne yer verilmiştir.
İdare Mahkemesince; savunma dilekçelerinde, okul alanı olması nedeniyle iskan belgesi aranmayarak dava konusu halı saha ve kafeterya için daha önce ruhsat düzenlendiği, ancak dava konusu halı saha ve kafeteryanın 3194 sayılı İmar Kanunu'na tabi olduğu ve dolayısı ile ruhsata tabi bir yapı olduğunun ileri sürüldüğü, ayrıca dava konusu taşınmaz için düzenlenen 16/05/2019 tarihli yapı tatil zaptının iptali istemiyle açılan davada, Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K:… sayılı, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen karar da dikkate alınarak, iddia edilen söz konusu imara aykırılıkların 3194 sayılı Kanun uyarınca tam olarak tespit edilmeden söz konusu halı sahada iskan eksikliği bulunduğu gerekçesiyle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmişse de
, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesinin nedeninin, dava konusu taşınmazla ilgili yapı kullanma izin belgesinin bulunmaması olduğu, Mahkemece bu yönde bir inceleme yapılmadan karar verildiği görülmüştür.
Bu durumda, dava konusu işlemin dayandığı sebep unsuru yönünden eksik araştırma ve inceleme sonucunda işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 20/12/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.