T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7288
Karar No : 2023/6026
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı (E-Tebligat)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, İstanbul ili, Fatih ilçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:…, No: … adresinde bulunan dairesinin pansiyon (apart daire) olarak işletilmek suretiyle ruhsatsız iş yeri olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle 2559 sayılı Kanunun 7. maddesi ile sayılı İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin 32. maddesine istinaden mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin Fatih Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün 16/11/2020 tarihli işlemi ile aynı günlü mühürleme tutanağının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işlemin dayanağı olan 16/11/2020 tarihli tutanakta; "dava konusu davacının maliki bulunduğu konutta yapılan denetimde, ... adlı şahısın kapıyı açtığı, şahısla tercüman aracılığıyla yapılan görüşmede; konutun aylık 50,00 Dolar ücret karşılığında kiralandığı ve pansiyon (apart daire) şeklinde kullanıldığının beyan edildiği, polis memurları tarafından yapılan evrak kontrolünde pasaport olduğu, ikamet izni ve kira kontratının bulunmadığı, ayrıca konutta ..., ..., ... ..., ..., ...isimli kişilerin dairede kaldığına" ilişkin tespitlere yer verildiği, davaya konu konutta kalan şahısların ikamet izinlerinin bulunmaması ve herhangi bir kira kontratının sunulmaması üzerine de dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmakla birlikte davacı tarafından dosyaya sunulan belgeler incelediğinde; söz konusu dairenin, davacı tarafından ... adlı ikamet izni bulunan Somali uyruklu kişiye, 01/12/2018 kira başlangıçlı, aylık 2.000,00 TL kira bedelli kira sözleşmesi kapsamında kiralandığı, ayrıca yine davacı tarafından dosyaya sunulan ve davacıya ait Akbank Aksaray Şubesinde bulunan ... İban numaralı hesabına, kiracı ... tarafından 2019-2020 yıllarına ilişkin belirlenen 2.000,00 TL kira bedellerinin yatırıldığının görüldüğü, davalı idarece, tutulan matbu tutanak harici dava konusu taşınmazın günlük ya da aylık kiraya verilmek suretiyle ruhsatsız pansiyon olarak kullanıldığına dair iddialarını destekleyecek somut bilgi ve belgelerin sunulamadığı, davacı tarafından dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden ise dava konusu taşınmazın usul ve mevzuatına uygun olarak uzun süreli kiralık daire olarak kiralandığı, tesis edilen idari işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı idarece yapılan denetim sonucu düzenlenen tutanak ile dava konusu taşınmazın kiracı dışında yabancı uyruklu farklı kişilerce günü birlik (apart daire) olarak kullanıldığı görüldüğünden ruhsatsız olarak faaliyet gösterilen söz konusu yerin anılan mevzuat hükümleri uyarınca mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu mühürleme tutanağının matbu evrak şeklinde düzenlendiği, usul ve hukuka uygun olarak düzenlenmediği, dava konusu taşınmazın kira sözleşmesi ile kiralandığı ve 2018 yılından bu yana düzenli olarak kirasının ödendiği, davacı aldığı kiralarla alakalı Beyazıt Vergi Dairesi Müdürlüğüne beyanda bulunduğu vergisini ödediği, kiracının iki yıldır taşınmazda oturduğu, kiracısının evinde kalan insanları denetleyebilecek durumda ve yetkide olmadığı ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Polis Vazife ve Selâhiyet ve Kanununun 7. maddesinde; "Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon… ve benzeri yerler umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılır... Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatı bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alındıktan sonra belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanların dışında il özel idareleri tarafından verilir. Kolluk kuvveti görüşünü yedi gün içinde verir. Ruhsat talepleri bir ay içinde sonuçlandırılır. İzin alınmadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri kapatılır.
Bu iş yerlerinin faaliyet göstereceği alanları belirlemeye veya mevcut umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bu amaç için ayrılan yerlerde toplanmasına, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanlar dışında il özel idareleri yetkilidir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bulunacağı alanların tespiti ve bu yerlerin ruhsatlandırılmasında uygulanacak usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. Bu iş yerleri için düzenlenen iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının bir örneği yetkili kolluk kuvvetine gönderilir. Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir.
Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir. Bu yerlerin ruhsatlandırılmasında 14/06/1989 günlü, 3572 sayılı İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 5 inci ve 6 ncı maddelerinin hükümleri uygulanmaz.” hükmü yer almıştır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması başlıklı 32. maddesinde; "Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler… beyan formu ile yetkili idareye başvurur. Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir. İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır. Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir. Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır… İzin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılır. Kollukça, izin almadan açıldığı tespit edilen umuma açık istirahat ve eğlence yerleri düzenlenecek bir tutanakla kapatılmak üzere yetkili idareye bildirilir. Yetkili idare yapılan bildirim üzerine izin almadan açılan yeri kapatarak en geç üç gün içinde kolluğa bilgi verir…” düzenlemesine yer verilmiştir.
11/04/2007 günlü, 26490 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin; zabıtanın görevlerini düzenleyen 10. maddesinin; ( 3). bendinde; belediye karar organları tarafından alınmış kararları, emir ve yasakları uygulamak ve sonuçlarını izlemek; (20). bendinde; 14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak ve gereken işlemleri yapmak; Belediye zabıtasının yetkilerini düzenleyen 11. maddesi (1). bendinde ise “Belediye zabıtası; kanun, tüzük, yönetmeliklerin ve yetkili belediye organlarının yüklediği görevleri yerine getirebilmek için belediye sınırları içinde; a)Umuma açık yerlere girer, gerekli kontrolleri yapar, sahip veya işletenlerinden kontrol konusu ile ilgili belgeler ister ve haklarında tutanak düzenlemek.” kurallarına yer verildiği görülmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, İstanbul ili, … Mahallesi, … Sokak, No:…, No: … adresinde bulunan dairesinin pansiyon (apart daire) olarak işletilmek suretiyle ruhsatsız iş yeri olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle 2559 sayılı Kanunun 7. maddesi ile İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin 32. maddesine istinaden mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin Fatih Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün 16/11/2020 tarihli işlemi ile aynı günlü mühürleme tutanağının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki 16/11/2020 günlü tutanakta; "daire kapısının çalındığı, kapıyı açan ... iisimli yabancı uyruklu şahısla tercüman aracılığı ile yapılan görüşmede kişinin beyanından ... adlı şahıstan aylık olarak 50 Dolar karşılığında kiraladığı, pansiyon (apart daire) şeklinde kullanıldığı, evrak kontrolünde de ikamet izni, kira kontratı olmadığı, tespit edildiği, günübirlik pansiyon olarak kullanıldığı anlaşıldığı, 1 adet denetim tutanağı, 1 adet kimlik bildirme gereği tutanak tutulduğu mühürlenerek faaliyetten men edildiği" ve bu tutanak altına yabancı uyruklu 7 kişinin kimlik bilgilerinin eklendiği, sonrasında aynı gün ve saatte dava konusu diğer işlem olan 16/11/2020 tarihli mühürleme tutanağı ile de "2559 sayılı Kanunun 7. maddesi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 32. maddesine istinaden kapısından mühürlenmek suretiyle faaliyetten men edildiği anlaşılmaktadır.
İdare Mahkemesi kararında yapılan incelemede de; dava konusu işlemin dayanağı olan 16/11/2020 tarihli tutanakta; "dava konusu davacının maliki bulunduğu konutta yapılan denetimde, ... adlı şahsın kapıyı açtığı, şahısla tercüman aracılığıyla yapılan görüşmede; konutun aylık 50,00 Dolar ücret karşılığında kiralandığı ve pansiyon (apart daire) şeklinde kullanıldığının beyan edildiği, polis memurları tarafından yapılan evrak kontrolünde pasaport olduğu, ikamet izni ve kira kontratının bulunmadığı, ayrıca konutta ..., ..., ... ..., ..., ...isimli kişilerin dairede kaldığına" ilişkin tespitlere yer verildiği, davaya konu konutta kalan şahısların ikamet izinlerinin bulunmaması ve herhangi bir kira kontratının sunulmaması üzerine de dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmakla birlikte davacı tarafından dosyaya sunulan belgeler incelediğinde; söz konusu dairenin, davacı tarafından ... adlı ikamet izni bulunan Somali uyruklu kişiye, 01/12/2018 kira başlangıçlı, aylık 2.000,00 TL kira bedelli kira sözleşmesi kapsamında kiralandığı, ayrıca yine davacı tarafından dosyaya sunulan ve davacıya ait Akbank Aksaray Şubesinde bulunan ... İban numaralı hesabına, kiracı ... tarafından 2019-2020 yıllarına ilişkin belirlenen 2.000,00 TL kira bedellerinin yatırıldığının görüldüğü, davalı idarece, tutulan matbu tutanak harici dava konusu taşınmazın günlük ya da aylık kiraya verilmek suretiyle ruhsatsız pansiyon olarak kullanıldığına dair iddialarını destekleyecek somut bilgi ve belgelerin sunulamadığı, davacı tarafından dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden de dava konusu taşınmazın usul ve mevzuatına uygun olarak uzun süreli kiralık daire olarak kiralandığı sonucuna varıldığı anlaşılmaktadır.
Öte yandan dosyada yer alan davalı idare tarafından 16/11/2020 tarihinde yapılan Vergi Dairesi Başkanlığı yoklama fişinin incelemesinden, davacıya ait dairede bulunan kiracı ile görüşmede 01/12/2018 tarihinden bu yana ikamet ettiği, kira olarak aylık 2000 TL ödeme yaptığı mülk sahibinin banka hesabına kiraların düzenli olarak ödendiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının kiracısı ile arasında akdedilen kira sözleşmesinin bulunması, davalı idarece yapılan denetimde taşınmazın davacı tarafından ruhsatsız olarak günü birlik kiralama faaliyeti yapıldığına ilişkin başkaca bir bilgi, belge ve tespit sunulmaması ayrıca adli kolluk tarafında da taşınmazın günübirlik kullanıldığına ilişkin somut bir tespitin de yapılmaması karşısında ruhsatsız olarak günübirlik kiralama faaliyeti sürdürüldüğünü ortaya koyan hukuken itibar edilebilecek, somut ve yeterli tespit bulunmadan tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptaline dair İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile davanın reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan …-TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 07/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının aynen onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.