T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7366
Karar No : 2023/5715
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): … Otel Turizm İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde bulunan otelin içinde bulunan 3. sınıf içkili lokanta olarak faaliyet gösteren iş yerinde Çankaya İlçe Emniyet Müdürlüğünce yapılan kontrolde, masaların Covid-19 tedbirleri kapsamında sosyal mesafeye uygun olarak düzenlenmediğinin tespit edilmesi nedeniyle Umumi Hıfzısıhha Kanununun 282. ve 283. maddelerine aykırı hareket edildiğinden bahisle 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi uyarınca 392,00-TL idari para cezası uygulanması ile işyerinde konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiğinden bahisle 2559 sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca 2.233,00-TL idari para cezası uygulanmasına ve aynı fiil nedeniyle 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi ve 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun ile anılan Kanuna dayanılarak çıkarılan Yönetmelik hükümleri uyarınca ruhsat dışı faaliyetin men'ine ilişkin … tarih ve … sayılı Çankaya Belediyesi Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … gün ve E: …, K: … sayılı kararda; davacı şirkete ait işyerinde yapılan denetimde, konsomatris çalıştırıldığının tespit edilmesi üzerine 1608 sayılı Kanun 1. maddesi, 3572 sayılı Kanun ve İşyeri Açma Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca ruhsat dışı faaliyetin men'ine dair işlem tesis edildiği, dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, içkili lokanta faaliyet alanında (otel içinde) ruhsatı bulunan bir işyerinde (umuma açık istirahat yeri: otel) konsomatris çalıştırılmasının mevzuata aykırı olduğu açık olmakla birlikte davacıya ait işyerinde yapılan denetim sonucu düzenlenen tutanakta, şahısların masada yan yana oturmasından hareketle varsayımsal olarak bir sonuca varıldığı, masalarda yan yana oturan şahısların ifadelerine tutanakta yer verilmediği, bu kişilerin imzasının tutanağa alınmadığı, dolayısıyla davacıya ait işyerine ilişkin olarak atfedilen fiilin (ruhsat kapsamı dışındaki konsomasyon faaliyeti) her türlü şüpheden uzak kesin ve somut delillerle ortaya konulamadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin, iş yerinde konsomatris çalıştırıldığından bahisle ruhsat dışı faaliyetin men'ine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılarak, dava konusu işlemin iş yerinde masaların Covid-19 tedbirleri kapsamında sosyal mesafeye uygun olarak düzenlenmediğinden bahisle Umumi Hıfzısıhha Kanununun 282. ve 283. maddelerine aykırı hareket edildiği gerekçesiyle 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi uyarınca 392,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin kısmı yönünden; Kabahatler Kanununun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı ve görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kanun hükümleri dikkate alınacağı, dava konusu iş yerinde masaların Covid-19 tedbirleri kapsamında sosyal mesafeye uygun olarak düzenlenmediğinden bahisle Umumi Hıfzısıhha Kanununun 282 ve 283. maddelerine aykırı hareket edildiği gerekçesiyle 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca 392,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemin görüm ve çözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin 1. fıkrası uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılarak davanın görev yönünden reddine, dava konusu işlemin, iş yerinde konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiğinden bahisle 2559 sayılı Kanunun 6. maddesine aykırı hareket edildiği gerekçesiyle 2.233,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin kısmı yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine, dava konusu işlemin, iş yerinde konsomatris işçi çalıştırıldığından bahisle 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Yönetmelik hükümleri gereğince ruhsat dışı faaliyetin men'ine ilişkin kısmı yönünden ise işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davalı idare tarafından İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmına dair yapılan istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının işlemin iptaline ilişkin kısmının gerekçesinin; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişin Yönetmeliğin ilgili hükümleri uyarınca, pavyon ruhsatı olmadığı halde konsomatris çalıştıran işletmeler hakkında idari para cezasının uygulanacağı düzenlendiği, olayda, 19/12/2014 tarihli 3. sınıf içkili lokanta ruhsatı bulunan davacının anılan işyerinde konsomatris çalıştırıldığından bahisle dava konusu işlemle ruhsat dışı faaliyetin men'ine karar verildiğinin anlaşıldığı, bu durumda, "içkili lokanta" olarak faaliyet gösteren işyeri hakkında pavyon ruhsatı olmaksızın konsomatris çalıştırılması halinde idari para cezası uygulanabileceği sonucuna ulaşıldığından, dava konusu encümen kararının ruhsat dışı faaliyetin men ile ilgili kısmında hukuka uyarlık görülmediği şeklinde tesis edilmesi gerektiği anlaşıldığından, işlemin iptaline ilişkin kısmı sonucu itibariyle uygun görülmüş olup, istinaf istemine ilişkin dilekçede ileri sürülen iddialar, sözü geçen kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığından istinaf isteminin belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu işyerinin faaliyetten men'i söz konusu olmadığı, söz konusu yerin ruhsatının içkili lokanta şeklinde düzenlendiği, yapılan kontrolde işyerinde ruhsat dışı faaliyette bulunulduğunun tespit edilmesi nedeniyle bu faaliyetinin men'i yönünde işlem tesis edildiği, nitekim daha sonra ruhsat dışı faaliyetin kaldırıldığı tespit edildiğinden başka işlem yapılmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
Davacı tarafından, Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde bulunan otelin içinde bulunan 3. sınıf içkili lokanta olarak faaliyet gösteren iş yerinde Çankaya İlçe Emniyet Müdürlüğünce yapılan kontrolde, masaların Covid-19 tedbirleri kapsamında sosyal mesafeye uygun olarak düzenlenmediğinin tespit edilmesi nedeniyle Umumi Hıfzısıhha Kanununun 282. ve 283. maddelerine aykırı hareket edildiğinden bahisle 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi uyarınca 392,00-TL idari para cezası uygulanması ile işyerinde konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiğinden bahisle 2559 sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca 2.233,00-TL idari para cezası uygulanmasına ve aynı fiil nedeniyle 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi ve 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun ile anılan Kanuna dayanılarak çıkarılan Yönetmelik hükümleri uyarınca ruhsat dışı faaliyetin men'ine ilişkin … tarih ve … sayılı Çankaya Belediyesi Encümeni kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 4. maddesinde: "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmü, 5. maddesinde; "İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4. maddede belirtilen Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3.maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bütün işyerleri için tek tip olarak düzenlenir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." hükmü yer almaktadır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğinin tanımlar başlıklı 4. maddesinde; f) Sıhhî müessese: Gayrisıhhî müesseseler dışında kalan her türlü işyerini, g) Umuma açık istirahat ve eğlence yeri: Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerleri," şeklinde tanımlanmış, 36/6. maddesinde; "Müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrisler sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabilir." düzenlemesi yer almıştır.
Bu durumda, dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile yukarıda alıntısı yapılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, içkili lokanta faaliyet alanında (otel içinde) ruhsatı bulunan bir işyerinde (umuma açık istirahat yeri: otel) konsomatris çalıştırılmasının mevzuata aykırı olduğu açık olmakla birlikte, davacıya ait iş yerinde yapılan denetim sonucu düzenlenen tutanakta, şahısların masada yan yana oturmasından hareketle varsayımsal olarak bir sonuca varıldığı, masalarda yan yana oturan şahısların ifadelerine tutanakta yer verilmediği, bu kişilerin imzasının tutanağa alınmadığı, dolayısıyla davacıya ait işyerine ilişkin olarak atfedilen fiilin (ruhsat kapsamı dışında konsomatris çalıştırılması) her türlü şüpheden uzak kesin ve somut delillerle ortaya konulamadığı anlaşıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmış olup, Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/10/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY : Davacı tarafından, Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde bulunan otelin içinde bulunan 3. sınıf içkili lokanta olarak faaliyet gösteren iş yerinde Çankaya İlçe Emniyet Müdürlüğünce yapılan kontrolde, masaların Covid-19 tedbirleri kapsamında sosyal mesafeye uygun olarak düzenlenmediğinin tespit edilmesi nedeniyle Umumi Hıfzısıhha Kanununun 282. ve 283. maddelerine aykırı hareket edildiğinden bahisle 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi uyarınca 392,00-TL idari para cezası uygulanması ile işyerinde konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiğinden bahisle 2559 sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca 2.233,00-TL idari para cezası uygulanmasına ve aynı fiil nedeniyle 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi ve 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun ile anılan Kanuna dayanılarak çıkarılan Yönetmelik hükümleri uyarınca ruhsat dışı faaliyetin men'ine ilişkin … tarih ve … sayılı Çankaya Belediyesi Encümeni kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, anlaşılmaktadır.
Olayda, davacı şirkete ait işyerinde "pavyon faaliyeti yapıldığı" ihbarı üzerine İlçe Emniyet büro ekiplerinde 28/12/2020 saat 23.50'de yapılan denetim üzerine 1608 sayılı Kanun 1. maddesi, 3572 sayılı Kanun ve İşyeri Açma Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca ruhsat dışı faaliyetin men'ine dair işlem tesis edildiği, dava konusu işlemin dayanağı olan tutanakta; işyerinin "otel ruhsatı" ve otelin içerisinde işletilmek üzere "içkili lokanta ruhsatı" olduğu, söz konusu işyerinin lokanta kısmında ".......masalarda insanların samimi bir şekilde oturduğu, bayan şahsa yanında oturan şahsı tanıyıp tanımadığının sorulduğunda şahsın isminin ....et olduğunu söylediği, şahısların yapılan kimlik kontrolünde bayan şahsın Ya.... K... isimli şahsın ise A.... olduğu..." şeklindeki tutanakta o esnada orada bulunan şahısların masalarda samimi bir şekilde oturduklarının tespit edildiği, samimi bir şekilde oturmalarına rağmen birbirlerini tanıyıp tanımadıkları sorulması üzerine isimlerinin farklı şekilde tanıtılmasının tespiti ile esasında birbirlerini tanımadıkları sonucuna varılmış olup, söz konusu yerde tespit edilen durumun konsomatris faaliyeti olduğu kanaatine varılmıştır.
Bu durumda içkili lokanta faaliyet alanında (otel içinde) ruhsatı bulunan bir işyerinde (umuma açık istirahat yeri: otel) konsomatris çalıştırılmasının mevzuata aykırı olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemin, iş yerinde konsomatris işçi çalıştırıldığından bahisle ruhsat dışı faaliyetin men'ine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, çoğunluk kararına katılmıyoruz.