T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7385
Karar No : 2024/562
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, İzmir ili, Aliağa ilçesi, ... Mahallesi, No:... adresinde bulunan "..." isimli işyerinde yapılan kontrolde ruhsat faaliyeti dışında konsomatris çalıştırıldığı tespit edildiği gerekçesi ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline dair Aliağa Belediyesi Başkanlık Makamının ... tarih ve ... sayılı Olur'u ve Aliağa Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait birahane faaliyet konulu işyerinde davalı idareye ait elemanlarca 10/08/2021 tarihinde yapılan kontrollerde, işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırılık teşkil edecek şekilde konsomatris çalıştırıldığı, işyerinin dışarıdan görünmeyecek şekilde camının renklendirildiği, işyerinin canlı müzik ruhsatının olmadığı, mesul müdürünün yerinde olmadığı ve olası denetimlere karşı dışarıda bir nöbetçi beklediği hususlarının 10/08/2021 tarihli tutanak ile tespit edildiği, anılan tutanak uyarınca Aliağa Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi ve Aliağa Belediyesi Emir ve Yasakları Yönetmeliğinin 19/2. maddesi ve Kabahatler Kanununun 32/1. maddesi uyarınca, mevzuata aykırı hususların giderilmesi için davacıya 15 günlük süre verilmesine ve 427,00-TL idari para cezası verilmesine karar verildiği, 15 gün süre bitiminde yapılan kontrolde ise, işyerinde konsomatris çalıştırılmaya devam edildiği ve bu hususta mevzuata aykırılıkların giderilmediği 17/09/2021 tarihli tutanakla tespit edilmesi üzerine, Aliağa Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ve ... tarih ve ... sayılı Başkanlık Makamı'nın Olur yazısı ile davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı, anılan Yönetmeliğin ilgili hükümlerinde, pavyon ruhsatı olmadığı halde konsomatris çalıştıran işletmeler hakkında idari para cezasının uygulanacağının düzenlendiği, aynı Yönetmeliğin, 13. maddesindeki düzenleme ise işyeri açma ve çalışma ruhsatı alarak faaliyetine başlayan işletmelerin, bu ruhsatlarının kesinleşmesine ilişkin olduğu, başka bir anlatımla, işyeri açma ve çalışma ruhsatı kesinleştikten sonra yapılacak denetimlerde mevzuata aykırılıkların tespit edilmesi halinde, Yönetmeliğin söz konusu 13. maddesi uyarınca ruhsatın iptal edilmesi olanağı bulunmadığı, bakılan davada, davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının 23/06/2006 tarihli olduğu, bu nedenle; işyeri açma ve çalışma ruhsatı kesinleşen işyerinin, ilgili hüküm uyarınca ruhsatının iptal edilemeyeceği, diğer yandan, aynı Yönetmeliğin diğer hükümlerinde, özel olarak, pavyon ruhsatı olmadığı halde konsomatris çalıştıran işletmeler hakkında idari para cezası uygulanacağı hüküm altına alındığı, bu durumda; "birahane işletmesi" olarak faaliyet göstermesine karşın, konsomasyon hizmeti sunduğu iddia edilen iş yeri hakkında idari para cezası uygulanması gerektiği sonucuna ulaşıldığından, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; işyerinde yapıldığı belirlenen pavyon faaliyeti yanında davacının ruhsatta belirtilen faaliyet konusu olan ''birahane'' işletmeciliği faaliyetine devam ettiği, dolayısıyla geçerli bir işyeri açma ve çalışma ruhsatına istinaden yürütülen faaliyetin, ruhsatlandırılan alan dışında yürütülen ruhsatsız bir faaliyet nedeni ile engellenmesinin Anayasa ile uluslararası sözleşmelerde tanınmış ve güvence altına alınmış olan çalışma hakkının özüne aykırı bir durum yaratacağı, idarece, işletmenin mevcut işyeri açma ve çalışma ruhsatı faaliyet konusu dışında kalan faaliyetinin engellenilmesi gerekirken, usulüne uygun alınmış ruhsatının iptal edildiği, dava konusu olayda da olduğu gibi, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca verilen 15 günlük süre sonunda işyerinde pavyon faaliyetinin devam ettiğinin tespiti halinde dahi birahane ruhsatının iptal edilmesine imkan bulunmadığının görüldüğü, öte yandan, davacının birahane işletmeciliği dışında pavyon faaliyeti veya ruhsat konusu dışında faaliyette bulunduğunun tespiti halinde 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu hükümleri uyarınca idari para cezası yaptırımlarının uygulanabileceği ve yine aynı Kanun hükümler işletilmek suretiyle işletmenin izin iptali veya işyeri kapatma yaptırımları ile karşılaşabileceği açık olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçe ile istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka aykırı olduğu, İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiği, dava konusu işlemin dayanağının davacı şirketin işyeri açma ve çalıştırma ruhsatına aykırılık teşkil eden faaliyetlerde bulunması olduğu, birahane ruhsatı ile pavyon ruhsatlı bir işletme şeklinde süreklilik arz edecek şekilde faaliyette bulunmasının hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu, konsomatrislerin sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabileceği, pavyon faaliyetinin denetlenmesi için işyerine bekçi gibi bir kolluk görevlisi atanması şeklinde uygulamanın mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 24/01/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davacı tarafından, İzmir ili, Aliağa ilçesi, ... Mahallesi, No:... adresinde bulunan "... " isimli işyerinde yapılan kontrolde ruhsat faaliyeti dışında konsomatris çalıştırıldığı tespit edildiği gerekçesi ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline dair Aliağa Belediyesi Başkanlık Makamının ... tarih ve ... sayılı Olur'u ve Aliağa Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemi iptal eden idare mahkemesi kararının istinafı isteminin belirtilen gerekçe ile reddine yönelik karar temyiz edilmiştir.
Polis Vazife ve Selâhiyet ve Kanunu’nun 7. maddesinde; kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri, gazino, pavyon, meyhane ve benzeri yerler umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılacağı belirtilmiş, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatının bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alındıktan sonra belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanların dışında il özel idareleri tarafından verileceği, kolluk kuvvetinin görüşünü yedi gün içinde vereceği, ruhsat taleplerinin bir ay içinde sonuçlandırılacağı, izin alınmadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ise kapatılacağı ifade edildikten sonra, bu iş yerlerinin faaliyet göstereceği alanları belirlemeye veya mevcut umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bu amaç için ayrılan yerlerde toplanmasına, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanlar dışında il özel idarelerinin yetkili olduğu, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bulunacağı alanların tespiti ve bu yerlerin ruhsatlandırılmasında uygulanacak usul ve esasların İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmış, bu iş yerleri için düzenlenen iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının bir örneğinin yetkili kolluk kuvvetine gönderileceği, bu iş yerlerinin genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetleneceği hüküm altına alınmış, söz konusu işyerlerinin ruhsatlandırılmasına ilişkin olarak 14/06/1989 günlü, 3572 sayılı İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 5. ve 6. maddelerinin hükümlerinin uygulanmayacağı hükümlerine yer verilmiştir.
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması başlıklı 32. maddesinde de; il özel idaresi ve belediyelerin, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alacağı, yetkili kolluk kuvvetinin, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildireceği, umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvuruların yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılacağı düzenlemesine yer verilmiş, izin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatacağı, kolluk tarafından, izin alınmadan açıldığı tespit edilen umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin düzenlenecek bir tutanakla kapatılmak üzere yetkili idareye bildirileceği, yetkili idarenin, yapılan bildirim üzerine izinsiz açılan yeri kapatarak en geç üç gün içinde kolluğa bilgi vereceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin, "Umuma Açık İstirahat ve Eğlence Yerlerinde Çalıştırılacak Kişiler" başlıklı 3. bölümünde yer alan, "Çalıştırılacak kişilerde aranacak şartlar" başlıklı 36/6. maddesinde, müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrislerin sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabileceği düzenlenmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuata göre içkili lokanta işyerlerinde pavyonlardan farklı olarak müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrislerin çalışamayacağı görülmektedir.
Dava dosyanın incelenmesinden, davalı idareye ait elemanlarca 10/08/2021 tarihinde yapılan kontrollerde, İzmir ili, Aliağa ilçesi, ... Mahallesi, No:... adresinde faaliyet gösteren davacıya ait işyerinde, birahane faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırılık teşkil edecek şekilde konsomatris çalıştırıldığı, işyerinin dışarıdan görünmeyecek şekilde camının renklendirildiği, işyerinin canlı müzik ruhsatının olmadığı, mesul müdürünün yerinde olmadığı ve olası denetimlere karşı dışarıda bir nöbetçi beklediği hususlarının 10/08/2021 tarihli tutanak ile tespit edildiği, anılan tutanak uyarınca Aliağa Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi ve Aliağa Belediyesi Emir ve Yasakları Yönetmeliğinin 19/2. maddesi ve Kabahatler Kanununun 32/1. maddesi uyarınca, mevzuata aykırı hususların giderilmesi için davacıya 15 günlük süre verilmesine ve 427,00-TL idari para cezası verilmesine karar verildiği, 15 gün süre bitiminde yapılan kontrolde ise, işyerinde konsomatris çalıştırılmaya devam edildiği ve bu hususta mevzuata aykırılıkların giderilmediği 17/09/2021 tarihli tutanakla tespit edilmesi üzerine, Aliağa Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ve ... tarih ve ... sayılı Başkanlık Makamı'nın Olur yazısı ile davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından, işletilen işyerine ilişkin işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline ve kapatılmasına dair işlemlerin iptali istemiyle açılan davada; işyerinde yapılan denetimde pavyon ruhsatı bulunmamasına rağmen konsomasyon faaliyetinin devam ettiğine ilişkin olarak kolluk tarafından iki kez tespit yapıldığı ve idari para cezası kesildiği, tutanaklarda tespit edilen diğer eksik hususların da iş yeri sahibine bildirimine rağmen giderilmediği sabit olduğundan, somut olayda amaç dışı ve ruhsatsız yürütülen konsomatris-pavyon faaliyetinin sürekli ana faaliyet konusu haline geldiği ve amaç dışı ruhsatsız faaliyette bulunulduğu görüldüğünden, mevzuata uygun olmayan yasaklanmış faaliyetlerin süreklilik arz ederek asıl faaliyet haline geldiği, bu durumda davacının davranışına verilecek cezanın idari para cezasının yanında, işyeri ruhsatının iptali ile işyerinin kapatılarak faaliyetten men'i şeklinde uygulanabileceği sonucuna varılmış olup, 2559 sayılı Kanunun 7. ve İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin 32. maddesi doğrultusunda ruhsatı veren davalı idare tarafından, ruhsat konusu dışında, pavyon gibi faaliyet gösteren 3. sınıf içkili lokanta için verilen çalışma ruhsatının iptal edilmesine ve işyerinin kapatılmasına ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı düşüncesiyle Dairemiz onama kararına katılmıyorum.
(XX) KARŞI OY :
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." kuralı, 36. maddesinin 6. fıkrasında ise, "Müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrisler sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabilir." kuralı yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait işyerinde, davalı idareye ait ekipler tarafından 10/08/2021 tarihinde yapılan denetim sonucunda, işyerinde konsomatris çalıştırıldığına ilişkin tutanak tutulduğu, buna istinaden Aliağa Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 5326 sayılı Yasanın 32. maddesi uyarınca davacıya 427,00-TL idari para cezası uygulandığı, bu kararın 23/08/2021 tarihinde davacıya bildirildiği, yine 27/09/2021 tarihinde davalı idare ve İlçe Emniyet ekipleri tarafından yapılan denetimde iş yerinin faaliyet amacı olan birahane faaliyeti dışında pavyon olarak faaliyet gösterdiği ve konsomatris çalıştırıldığı tespit edilmiş ve davalı idareye bildirilmesi üzerine, uyuşmazlık konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği görülmektedir.
Bu durumda, ruhsat iptali gerekçelerinden biri olan mevzuata uygun olmayan unsurun tespiti üzerine yapılan denetimlerde davacı tarafından işyerinde ruhsat konusuna ve mevzuata aykırı olarak konsomatris çalıştırılması nedeniyle anılan Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.