T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7515
Karar No : 2024/1591
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Vakfı ... Ekmek Fırını ve Unlu Mamulleri
Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün ... tarih ... sayılı yazısından öğrendiği İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptaline ilişkin 11/01/2021 tarihli Olur işlemi ile bu işleme gerekçe gösterilen Esenyurt Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün 16/12/2020 tarihli tutanağı ve ... tarih, ... sayılı işletme kayıt belgesi başvurusunun iadesine ilişkin işlemlerin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde bulunan fırın niteliğindeki işletmenin işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının ... tarihinde ... ve ... isimli şahısların ortaklığından kurulu olan davacı şirket adına düzenlendiği, anılan işletmenin ticaret sicil gazetesindeki kayıtlardan anlaşıldığı üzere, 30/03/2020 tarihinde tüm paylarının adı geçen şirket ortakları tarafından ... isimli bir şahsa devredildiği, ... isimli şahıs tarafından ise 23/12/2020 tarihinde tüm payların ..., ... ve ... isimli üçüncü şahıslara devredildiği, son devir işleminden sonra davacı şirket tarafından işletilmesine devam edilen işletme ile ilgili 21/10/2021 tarihinde Esenyurt Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nden faaliyetlerine devam edebilmek amacıyla İşletme Kayıt Belgesi başvurusunda bulunulduğu, yapılan incelemede, davacı şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı işyeri açma çalışma ruhsatının usulüne uygun olarak düzenlenmediğinin tespit edilmesi üzerine davacı şirket hakkında işlem tesis edilmesi amacıyla durumun ilçe belediyesine bildirildiği ve davacı şirket adına düzenlenen söz konusu ruhsatın İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğe eklenen Geçici 3. madde ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan ancak ayrık nizamda müstakil binada bulunmayan ekmek fırınlarının devredilemeyeceği kuralının getirildiğinden bahisle iptal edilmesi ve de davacı şirket adına düzenlenen ruhsatın usulsüz olarak düzenlendiğinden bahisle davacının İşletme Kayıt Belgesi başvurusunun iade edildiği görüldüğü, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca hak kayıplarının önlenmesini teminen getirilen düzenlemeden Geçici 3. maddenin yürürlüğe girdiği 10/11/2014 tarihinden önce devir yapılan işletmelerin yararlanacağı, davacı şirketin de işletmeye ilk ruhsatını ... tarihinde aldığı, dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacı şirkette yapılan hisse devirlerinin her birinin 10/11/2014 tarihinden sonra yapıldığının sabit olduğu, şirket hisselerinin devredildiği tarihlerde zaten davacı şirket adına bir hak doğmadığı, davacı şirket adına ... tarihinde düzenlenen ruhsatın meri mevzuat hükümlerine göre devrinin mümkün olmaması karşısında, davacı şirket adına düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ve bu işlem uyarınca davacının İşletme Kayıt Belgesi başvurusunun iadesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından," ... Vakfı ... Ekmek Fırını ve Unlu Mamulleri Ticaret Limited Şirketi" fırın işletmesinin bir limited şirket olup, sermaye şirketi olduğu, dolayısıyla işbu devirlerde hisse devri söz konusu olmayıp sermaye payı devrinin söz konusu olduğu, Esenyurt İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün 16/12/2020 tarihli tutanağında hisselerin ...'na devredildiği yazılmış ise de sermaye payı zaten 16/12/2020 tarihinde yani tutanakla aynı gün devredildiğinden Resmi Gazetede 23/12/2020 tarihinde ilan edildiği, Ticaret Sicil Gazetesi kayıtlarından bu durumun açıkça anlaşıldığı, dolayısı ile davalı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün (izafeten İstanbul Valiliği) ancak şifahen haberdar olduğu bir duruma ilişkin hiçbir yasal dayanağı olmaksızın tutanak düzenleyerek tesis ettiği işlemlerin hukuka aykırı olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
10/08/2005 gün ve 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmelik'in "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde; "... c) Özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna; ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması..." hükmü, "İşletmecinin değişmesi ve işyerinin nakli" başlıklı 8. maddesinde; "Ruhsatta belirtilen faaliyet konusu ve adresin değişmemesi kaydıyla işyerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenlenir. Ruhsatta belirtilen faaliyet konusu ve adresin değişmemesi kaydıyla işyerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenlenir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri ile gayrisıhhî müesseseler hariç olmak üzere, sıhhî işyerleri için adresin değişmemesi kaydıyla faaliyet konusunun değiştiği durumlarda ruhsat başvurusunda bulunulması halinde, dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeni faaliyet konusu ile ilgili şartlar karşılanmak kaydıyla başvuru sahibi adına tekrar ruhsat düzenlenir.İşyerine yeni ortak alınması veya ortaklardan birinin ayrılması durumunda yeni ruhsat düzenlenmez.
İşyerinin başka bir adrese nakledilmesi halinde yeniden ruhsatlandırılması esastır. Mahalle, cadde, sokak ve benzeri yerlerin isim veya numaralarının değişmesi nedeniyle aynı işyeri için yeni ruhsat düzenlenmez. Ruhsatta yer alan bilgiler güncellenir. İşyeri sahibinin ölümü halinde, yeni ruhsat düzenlenmeksizin kanunî mirasçıları adına eski ruhsatın intibakı yapılır.
Ruhsatın yenilenmesi veya intibakı gereken hallerde yetkili idareye en geç üç ay içinde müracaat edilmesi zorunludur. Bu süre mirasçılar için altı ay olarak uygulanır. Süresi içinde müracaat yapılmadığının yetkili idarelerce tespiti durumunda tespit tarihinden itibaren onbeş günlük süre verilir. Bu süre sonunda ruhsat yenilenmediği veya intibak yaptırılmadığı hallerde ruhsat iptal edilir. " düzenlemesi yer almaktadır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 573. maddesinde;" (1) Limited şirket, bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulur; esas sermayesi belirli olup, bu sermaye esas sermaye paylarının toplamından oluşur.
(2) Ortaklar, şirket borçlarından sorumlu olmayıp, sadece taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemekle ve şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdürler.
(3) Limited şirket, kanunen yasak olmayan her türlü ekonomik amaç ve konu için kurulabilir." kuralına, 574. maddesinde de; "1) Ortakların sayısı elliyi aşamaz.
2) Ortak sayısı bire düşerse durum, bu sonucu doğuran işlem tarihinden itibaren yedi gün içinde müdürlere yazıyla bildirilir. Müdürler, bildirimin alınması tarihinden başlayarak yedinci günün sonuna kadar, şirketin tek ortaklı olduğunu, bu ortağın adını, yerleşim yerini ve vatandaşlığını tescil ve ilan ettirirler, aksi hâlde doğacak zarardan sorumlu olurlar. Aynı yükümlülük, şirketin bir ortakla kurulduğu hâllerde de geçerlidir.
3) Şirket, tek ortağının kendisinin olacağı bir şirkete dönüşeceği sonucunu doğuracak şekilde esas sermaye payını iktisap edemez." kuralına yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirket tarafından Esenyurt Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün ...tarih ...sayılı yazısından öğrenilen İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptaline ilişkin 11/01/2021 tarihli OLUR işlemi ile bu işleme gerekçe gösterilen Esenyurt Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün 16/12/2020 tarihli tutanağı ve ...tarih, ...sayılı işletme kayıt belgesi başvurusunun iadesine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, ...Mahallesi, ...Caddesi, No:...adresinde bulunan ve fırın niteliğindeki işletmenin işyeri açma ve çalışma ruhsatının ... tarihinde ... ve ... isimli şahısların ortaklığından kurulu olan davacı şirket adına düzenlendiği, anılan işletmenin ticaret sicil gazetesindeki kayıtlardan anlaşıldığı üzere, 30/03/2020 tarihinde tüm paylarının adı geçen şirket ortakları tarafından ... isimli bir şahsa devredildiği, ... isimli şahıs tarafından ise 23/12/2020 tarihinde tüm payların ..., ... ve ... isimli üçüncü şahıslara devredildiği, son devir işleminden sonra davacı şirket tarafından işletilmesine devam edilen işletme ile ilgili 21/10/2021 tarihinde Esenyurt Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nden faaliyetlerine devam edebilmek amacıyla İşletme Kayıt Belgesi başvurusunda bulunulduğu, yapılan incelemede, davacı şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı işyeri açma çalışma ruhsatının usulüne uygun olarak düzenlenmediğinin tespit edilmesi üzerine davacı şirket hakkında işlem tesis edilmesi amacıyla durumun davalı ilçe belediyesine bildirildiği ve davacı şirket adına düzenlenen söz konusu ruhsatın İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'e eklenen Geçici 3. madde ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan ancak ayrık nizamda müstakil binada bulunmayan ekmek fırınlarının devredilemeyeceği kuralının getirildiğinden bahisle iptal edilmesi ve davacı şirket adına düzenlenen ruhsatın usulsüz olarak düzenlendiğinden bahisle davacının İşletme Kayıt Belgesi başvurusunun iade edildiği görülmüştür.
Limited şirketlerde pay devri neticesinde devredenin ortaklığı sona erer, devralan ise şirketin ortağı sıfatını kazanır ve şirket tüzel kişiliği devam eder. Payların ortaklara veya üçüncü kişilere devredilmesi halinde şirket mukavelesinin değiştirilmesine ve Bakanlığın onaylanmasına gerek bulunmamaktadır.
Uyuşmazlığa konu işyerini işleten ve işyeri açma ve çalışma ruhsatının adına düzenlendiği davacı limited şirketin tüm hisseleri el değiştirmiş ise de 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 573. maddesi ve devamı maddeler uyarınca ruhsatın adına düzenlendiği limited şirketin tüzel kişiliği devam ettiğinden işletmecinin değiştiğinden sözetmek mümkün değildir.
Öte yandan şirketin ünvanının ve adresinin değişmediği hususu tartışmasızdır.
Bu halde, ruhsat sahibi, faaliyet konusu ve adres değişmediğinden, işyerinin devredildiğinden bahisle işyerinin ruhsatının iptaline ve buna istinaden tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmamıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 06/03/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.