T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7536
Karar No : 2024/1472
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DİĞER DAVALI : … Kaymakamlığı
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kırklareli ili, Lüleburgaz ilçesi, … Mahallesi, … Bulvarı, No:… adresinde, … Galeri unvanıyla Otomotiv Galeri/ Satış - Araç Kiralama İrtibat Bürosu faaliyeti gösteren davacıya ait işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının, birden fazla kez 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu’na muhalefet edildiğinden bahisle iptaline ilişkin … tarih ve E:… sayılı işlem ile bildirilen … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; işyeri hakkında 03/11/2018 günü saat 16:00 sıralarında, … plakalı aracın kiralama bilgilerini kiralık araç bilgi sistemi olan KABİS sistemine giriş yapılmadığı gerekçesiyle 5.942,00 TL idari yaptırım kararı verildiği, aynı gün saat 18:23 sıralarında … plakalı aracın kiralama bilgilerini kiralık araç bilgi sistemi olan KABİS sistemine giriş yapılmadığı gerekçesiyle yine 5.942,00 TL idari yaptırım kararı verildiği, 2. kez idari para cezası uygulandığından bahisle 1774 sayılı Kanun uyarınca işletmenin ruhsat iptalinin Lüleburgaz Belediye Başkanlığından istenmesi üzerine dava konusu işyerine ait işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'na istinaden iptal edilmesine ilişkin 18/11/2019 tarih ve 12847 sayılı işlemin tesis edildiği, davacının, uygulanan idari yaptırım kararlarına karşı … Sulh Ceza Hakimliğinin E:… D.İş ve E:… D.iş sayılı dosyaları nezdinde itirazda bulunduğu, davaların halen derdest olduğu, idari yaptırım kararları kesinleşmediğinden, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesince verilen kararda; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine dair kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nun Ek 3. maddesinde "Araç kiralama şirketlerinin sorumlu işleticileri ve yöneticileri, kiralanan araç bilgileri ile aracı kiralayanların kimlik bilgileri ve kira sözleşmesi kayıtlarını usulüne uygun şekilde günü gününe tutmak ve bu kapsamda mevcut bilgi, belge ve kayıtları genel kolluk kuvvetlerinin her an incelemelerine hazır bulundurmak zorundadırlar. Ancak araç kiralayanın kamu kurum veya kuruluşu olması hâlinde sadece kamu kurum veya kuruluşuyla yapılan sözleşme ile araç bilgileri sisteme kaydedilir.
Araç kiralama esnasında gerçeğe aykırı kimlik kullananlar ile birinci fıkra kapsamında elde edilen bilgi ve kayıtları, hukuka aykırı olarak kullanan, bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre cezalandırılır.
Birinci fıkrada belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket edenlere beş bin Türk Lirası, gerçeğe aykırı kayıt tutan veya bilgi verenlere on bin Türk Lirası idari para cezası, mülki idare amirlerince verilir. Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren 1 ay içinde ödenir. İşlenen bir suçun gizlenmesi amacıyla bilgilerin yok edilmesi hâlinde işletme ruhsatı iptal edilir. Bu fıkraya göre idari yaptırımların uygulanması ceza soruşturması ve kovuşturması yapılmasına engel değildir.
Bu maddenin uygulanması ile görevi gereği bu verileri kullanan kamu personelinin denetimine ilişkin esas ve usuller İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenir." hükmüne ve Geçici 4. maddesinde ise, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde araç kiralama şirketleri tüm kayıtlarını bilgisayarda tutmak ve bilgisayar terminallerini genel kolluk kuvvetlerinin ek 1. maddeye göre kurulan bilgisayar terminallerine bağlamak zorundadırlar. Bu şartı yerine getirmeyen işletmelere mülki idare amirlerince on bin Türk Lirası idari para cezası verilir. Bu fiilin tekrarı hâlinde işletme ruhsatları iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacıya ait işyerinde, 27/07/2019 tarihinde yapılan denetimlerde KABİS (Kiralık Araç Bildirim Sistemi) sistemine kayıtlı oldukları ancak veri girişi yapmadıkları tutanağa bağlanmış ve davacının yaklaşık 4 aydır giriş yapamadıklarını beyanla tutanağı imzaladığı; Lüleburgaz Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, … 'ın, 31/10/2019 tarihinde şüpheli sıfatıyla verdiği ifade doğrultusunda, 31/10/2019 tarihinde yapılan denetimde ise, 03/11/20118-29/12/2018 tarihleri arası için araç kiralama sözleşmesi yapılmasına karşın, sisteme veri girişi yapılmadığının tutanağa bağlanarak, idari yaptırım uygulandığı; ancak tutanaklarda işlenen bir suçun gizlenmesi amacıyla bilgilerin yok edildiğine dair herhangi bir ifadeye yer verilmediği gibi, "tüm kayıtlarını bilgisayarda tutmak ve bilgisayar terminallerini genel kolluk kuvvetlerinin" bilgisayar terminallerine bağlamak zorunluluğunu ihlal ettiği hususlarına ilişkin beyan ve belge de sunulmadığı anlaşılmıştır.
Buna göre; araç kiralama şirketlerinin sorumluluklarına ilişkin 1774 sayılı Kanunda öngörülen şartların davacı bakımından oluşmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 05/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinde "1. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;
a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar.
b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar.
2. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;
a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması, sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozar.
3. Kararların kısmen onanması ve kısmen bozulması hâllerinde kesinleşen kısım Danıştay kararında belirtilir.
4. Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır.
5. Temyize konu edilen kararı veren ya da karara katılan hâkim aynı davanın temyiz incelemesinde görev alamaz" kuralına yer verilmiştir.
Dava dosyasının, UYAP kayıtlarıyla birlikte incelenmesinden; davacı hakkında tesis edilen idari yaptırım kararlarına itirazen açılan … Sulh Ceza Hakimliğinin E:… D.İş ve E:… D.iş sayılı dosyalarının, itirazın reddi yolunda 07/07/2020 tarihinde (İdare Mahkemesinin anılan dosyalara atfen iptal kararının verildiği 15/09/2020 tarihinden önce) kesinleştiği; ancak, Sulh Ceza Hakimliği dosyalarının, UYAP Sisteminin niteliği gereği incelemeye açılmasının temin edilmemesi nedeniyle karar sonucu ve kesinleşme tarihlerinin tespit edilebildiği ve yine Lüleburgaz Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma dosyasının da Anayasa'nın 38/4. maddesi ve Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 157. maddesi gereği UYAP sistemi üzerinden incelemeye elverişli olmadığı bu nedenle anılan dosyaların, işbu dava dosyasına celbinin gerektiği; ayrıca ara karar ile davalı Lüleburgaz Kaymakamlığı'ndan (İlçe Emniyet Müdürlüğü) davacının, denetim tarihlerinde, tüm kayıtlarını bilgisayarda tutup tutmadığı, genel kolluk kuvvetlerinin bilgisayar terminallerine bağlanıp bağlanmadığı ve denetim tarihlerinde veri girişi yapmamasının nedeninin işlenen bir suçun gizlenmesi amacıyla olup olmadığı hususlarını açığa kavuşturabilecek tüm bilgi ve belgelerin toplanması suretiyle bir karar verilmesi gerektiği açık olup anılan hususlar yerine getirilmeden ve bu nedenle eksik incelemeye dayalı ve hukuka aykırı olarak verilen kararın bozulması gerektiği oyuyla, kararın gerekçesi değiştirilerek onanmasına ilişkin çoğunluk kararına katılmıyoruz.