T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7579
Karar No : 2024/1650
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... (... Pansiyon)
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının, Samsun İli, Atakum İlçesi, ... Mahallesi, ... Bulvarı, No:... adresinde pansiyon olarak faaliyet gösterdiği "... " unvanlı işyeri adına tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının, Samsun Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı ve Atakum Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazılarına istinaden iptal edilmesine ve 15/04/2019 Pazartesi günü saat 10.30'da mühürlenerek kapatılmasına ilişkin Zabıta Müdürlüğü Ruhsat Servisi'nin 10... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin belediye başkan yardımcısı tarafından tesis edildiği görüldüğünden, Mahkemelerince verilen ara karar ile dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte, ruhsat iptaline yetkili olan belediye başkanının, 5393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca belediye başkan yardımcısına yetki devri yapıp yapmadığı sorulması üzerine; verilen cevapta herhangi bir yetki devri olmadığı, işlemin belediye başkan yardımcısı tarafından imzalandığı, işlem tarihi itibari ile belediye başkan yardımcısının dış yazışmalara imza attığı, buna ilişkin başkaca bir belge olmadığının ifade edildiği, bu durumda, işyeri açma ve çalışma ruhsatını sadece belediye başkanı ya da görevlendireceği kişinin verebileceği düzenlendiğine göre yetki ve usulde paralellik ilkesi gereği, bu şekilde verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalinin de aynı yetki ve usulle yapılması gerektiği gerekçesi ile dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline dair verilen kararın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarihli, E:... , K:... sayılı kararı ile; işlemde adı geçen belediye başkanının belediye başkanı adına işlem tesis etmeye yetkili olduğu dikkate alındığında dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık görülmediği, öte yandan; İdare Mahkemesince, uyuşmazlığın esası hakkında mevzuat hükmü ve deliller hiç tartışılmadan karar verildiği anlaşıldığından, bu hususlar dikkate alınarak davanın esası hakkında yeni bir karar verilmesi gerektiği nedeniyle istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının kaldırılmasına, dosyanın yeniden karar verilmek üzere Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi üzerine ... İdare Mahkemesince verilen ... tarihli ve E:... , K:... sayılı kararı ile; olayda, 11/10/2018 tarihinde pansiyon faaliyet konulu iş yerinde yapılan denetim sonrasında düzenlenen ve iş yerinin kurum müdürü tarafından da imzalanan denetim ve kontrol formunda, uyuşmazlık konusu işyerinde denetim tarihinde 48 öğrencinin barındığının tespit edildiği gibi yine kurum müdürü konu ile ilgili alınan ifadesinde de söz konusu işyerinde sivil vatandaşların yanında öğrencilerin de kaldığını kabul ettiği, ayrıca davacı vekili tarafından da dava dilekçesinde adı geçen işyerinde öğrencilerin de kaldığının ikrar edildiğinin anlaşıldığı, bu durumda uyuşmazlık konusu işyerinde izinsiz öğrenci barınma hizmeti verildiğinin sabit olduğu ve iş yeri ruhsatının, ruhsatı düzenleyen yetkili idarenin yetkili organları tarafından iptal edildiği dikkate alındığında tesis edilen dava konusu işlemde bu nedenle hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davacıya ait pansiyon ruhsatlı işyerinde ruhsat kapsamı dışında öğrenci barındırma faaliyeti yürütüldüğü sabit olmakla birlikte; Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun ve Özel Öğrenci Barınma Hizmetleri Yönetmeliğinin ilgili hükümlerinde belirtildiği üzere izinsiz öğrenci barındırma faaliyeti yürütülen yerler için doğrudan Valilikler tarafından işyerinin kapatılacağı, bu faaliyet yönünden işyerinin men edileceği, ancak kişilerin ayrıca bir işletme ruhsatı bulunuyorsa (davacıya ait ... tarihli ve ... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmaktadır) bu ruhsat yönünden ilgili belediye tarafından söz konusu faaliyetin tespiti üzerine faaliyet yürüten kişiye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükmü kapsamında yürüttüğü faaliyetin ruhsat kapsamı dışında bir faaliyet olduğu ve asıl faaliyetine dönmesi hususunda 15 günlük süre verilerek bu süre sonunda asıl faaliyetine geri dönmemesi halinde ruhsatın iptal edilebileceğinin açık olduğu, bu durumda dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının ilgili Yönetmelik hükmü gereği 15 gün süre verilmeksizin doğrudan iptaline dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davayı reddeden Mahkeme kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin imza devri suretiyle tesis edildiği, 15 gün süre verilmeden tesis edilen işlemin usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 3. maddesinde; "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye aşağıdaki merciler yetkilidir: a) Belediye hudutları ve mücavir alan dışında kalan işyerleri ve işletmelere il özel idareleri. b) Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyeler, c) Belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde; ca) 2 nci ve 3 üncü sınıf gayrisıhhi müesseseler için büyükşehir belediye başkanlığı, cb) Sıhhi ve sair işletmeler için ise büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıkları." hükmüne yer verilmiştir.
Diğer yandan, Ortaokul, imam-hatip ortaokulu ve ortaöğretim kurumları ile yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilere öğrenim dönemlerinde barınma hizmetleri sunmak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından öğrenci yurdu, öğrenci pansiyonu, öğrenci apartları ve öğrenci stüdyo daireleri açılmasına, işletilmesine ve bunların denetimine ilişkin usul ve esasların düzenlendiği Öğrenci Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Bakanlıkça ve valilikçe yapılacak işlemler" başlıklı 5. maddesinin 6. fıkrasında; "Kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeden her ne ad altında olursa olsun öğrenci barınma hizmeti veren yerler ile öğrenci ibaresi kullanılarak faaliyet gösteren barınma yerleri açılamaz ve işletilemez. 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca yetkili idareden otel, motel, pansiyon ve benzeri konaklama tesisi ruhsatı alarak bu Yönetmelik kapsamında öğrenci barınma hizmeti veren veya öğrenci yurdu, öğrenci pansiyonu, öğrenci apartları, öğrenci stüdyo daireleri gibi işletilen ya da tabelasında öğrenci ibaresi bulunduran yerlerin işyeri açma ve çalışma ruhsatları yetkili idare tarafından iptal edilir. Bu yerler, ruhsatı veren yetkili idarece işlem yapılmaması veya ruhsatlarının bulunmaması halinde 10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca valilikçe kapatılır." hükmü düzenlenmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, Samsun İli, Atakum İlçesi, ... Mahallesi, ... Bulvarı, No:... adresinde pansiyon olarak faaliyet gösteren umuma açık istirahat ve eğlence yeri niteliğindeki "... " unvanlı davacıya ait işyerinde, faaliyet kapsamı dışında öğrenci barındırma faaliyeti sürdürüldüğü gerekçesiyle Samsun Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı ve Atakum Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazıları ile söz konusu işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi ve işyerinin kapatılması hususunun bildirilmesi neticesinde dava konusu işlemle davacı adına tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ve işyerinin 15/04/2019 Pazartesi günü saat 10.30'da mühürlenerek kapatılmasına karar verildiği, anılan işlemin iptali istemiyle de bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, 11/10/2018 tarihinde pansiyon faaliyet konulu iş yerinde yapılan denetim sonrasında düzenlenen ve iş yerinin kurum müdürü tarafından da imzalanan denetim ve kontrol formunda, uyuşmazlık konusu işyerinde denetim tarihinde 48 öğrencinin barındığının tespit edildiği gibi yine kurum müdürü konu ile ilgili alınan ifadesinde de söz konusu işyerinde sivil vatandaşların yanında öğrencilerin de kaldığını kabul ettiği, ayrıca davacı vekili tarafından da dava dilekçesinde adı geçen işyerinde öğrencilerin de kaldığının ikrar edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava dosyasında yer alan tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde uyuşmazlık konusu işyerinde izinsiz öğrenci barınma hizmeti verildiğinin sabit olduğu ve iş yeri ruhsatının, ruhsatı düzenleyen yetkili idarenin yetkili organları tarafından iptal edildiği dikkate alındığında tesis edilen dava konusu işlemde bu nedenle hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına dair davacı tarafından yapılan istinaf isteminin reddine karar verilmesi gerekirken aksi yönde verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 11/03/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.