T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/7621
Karar No : 2023/8459
TEMYİZ EDENLER (DAVALILAR) :1- … Büyükşehir Belediyesi-…
VEKİLİ : Av. …
2- … Belediye Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:Kahramanmaraş ili Elbistan ilçesi, … Mahallesi, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … ve … sayılı kararları ile kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli ilave-revizyon uygulama imar planı ve anılan planlara yapılan itirazın reddine ilişkin Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile bu plan doğrultusunda hazırlanan 1/1000 ölçekli ilave -revizyon uygulama imar planında dava konusu taşınmazın üzerinden de geçecek şekilde planlanmış olan, taşınmazın bir bölümünün de güzergahı içerisinde kaldığı taşıt yolu olarak öngörülmüş olan, 1. derece kent içi yol konumunda olan 50 mt enkesitli imar yoluna yönelik plan kararı açısından alanda yürürlükte olan en üst ölçekli plan olan 1/100.000 ölçekli il çevre düzeni planı ile plan kademelenmesi içerisinde ölçekler arası tutarlılığın sağlandığı, ancak dava konusu taşınmazın üst ölçekli plan olan 1/100.000 ölçekli il çevre düzeni planında "tarım alanı" olarak belirlenmesine rağmen dava konusu taşınmazın 1/1000 ve 1/5000 ölçekli planlarda üst ölçekli plana aykırı olarak yerleşime açıldığı, dava konusu taşınmazın 1/1000 ve 1/5000 ölçekli planlarda bir bölümünün konut alanı, bir bölümünün park alanı ve bir bölümünün ise, imar yolu olarak planlandığı, bu nedenle de dava konusu taşınmazın bulunduğu alan ve çevresinin yerleşime açılmasının 1/100.000 ölçekli il çevre düzeni planı kararlarına aykırı olduğu, dava konusu imar planlarının (davacı taşınmazı yönünden) bu yönüyle şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemler hukuka aykırı bulunarak davanın dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Usul ve yasaya uygun olmayan idari dava dairesi kararının hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü kısmen reddi ile dava konusu taşınmaza 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında verilen 50 metrelik yol fonksiyonu dışındaki kullanımlar yönünden iptaline ilişkin istinaf başvurusunun reddine dair idari dava dairesi kararının onanması, 50 metrelik yol fonksiyonu yönünden hüküm kurulmaması nedeniyle idari dava dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :Davacının mülkiyetinde bulunan Kahramanmaraş ili, Elbistan ilçesi, … Mahallesi, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … -… sayılı kararları ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planının 25.09.2018-25.10.2018 tarihleri arasında askıya çıkarılarak ilan edildiği, davacı tarafından askı süresi içerisinde 10.10.2018 tarihli dilekçe ile düzenleme ortaklık payının %72,2 oranında uygulandığı, dava konusu 13.016,00 m2 yüzölçümlü taşınmazın 10.045,08 m2 kısmının park ve yol olarak ayrıldığı, tesis edilen işlemin usul ve yasaya uygun olmadığı iddialarıyla itiraz edildiği, itirazın reddi üzerine 09.02.2019 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 5. maddesinde, nazım imar planı, varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan, uygulama imar planı da, tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1/5000 ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında dava konusu taşınmaza getirilen 50 metrelik yol fonksiyonu dışındaki kullanımlar yönünden;
1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının uyuşmazlık konusu taşınmaza yönelik 50 metrelik yol fonksiyonu dışındaki kullanımlar yönünden iptaline ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair idari dava dairesi kararında 2577 sayılı İdari Yargılama Usülü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında 50 metrelik yol fonksiyonu yönünden uyuşmazlık incelendiğinde;
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından düzenleme ortaklık payının %72,2 oranında uygulandığı, dava konusu 13.016,00 m2 yüzölçümlü taşınmazın 10.045,08 m2 kısmının park ve yol olarak ayrıldığı, tesis edilen işlemin usul ve yasaya uygun olmadığı iddialarıyla davanın açıldığı ve idare mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda, dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile bu plan doğrultusunda hazırlanan ve dava konusu 1/1000 ölçekli ilave -revizyon uygulama imar planında dava konusu taşınmazın üzerinden de geçecek şekilde planlanmış olan, 1. derece kent içi yol konumunda olan, 50 mt enkesitli imar yoluna yönelik plan kararı açısından alanda yürürlükte olan en üst ölçekli plan olan 1/100.000 ölçekli il çevre düzeni planı ile plan kademelenmesi içerisinde ölçekler arası tutarlılığı sağladığı, dava konusu olan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile bu plan doğrultusunda hazırlanan dava konusu 1/1000 ölçekli ilave - revizyon uygulama imar planında bu noktada şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve ilgili mevzuata aykırı bir durumun bulunmadığı tespitlerine yer verildiği ancak bu hususta İdare Mahkemesince hiç bir değerlendirme yapılmadığı görülmüştür.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince, 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında 50 metrelik yol fonksiyonu yönünden mahkeme kararının üst ölçekli planlara şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uygun olup olmadığına ilişkin bir değerlendirme yapılması gerektiği açıktır.
Bu itibarla, 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında uyuşmazlık konusu taşınmaza yönelik 50 metrelik yol fonksiyonu yönünden iptaline ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının; 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında uyuşmazlık konusu taşınmaza yönelik 50 metrelik yol fonksiyonu dışındaki kullanımlar yönünden iptaline ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair bölümünün ONANMASINA, 50 metrelik yol fonksiyonu yönünden BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/11/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.