T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7640
Karar No : 2024/1838
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): … Taahhüt ve Yapı Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, … Mah., … Sokak, No:… adresinde faaliyet gösteren davacı şirket tarafından; .. tarihli … Ruhsat No’lu İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı ile “…” adresinde bulunan taşınmazda “pansiyon” olarak faaliyet gösteren işyeriyle ilgili olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı kapsamında 15(onbeş) gün içerisinde pansiyon faaliyetine dönülmesi, iş yerinde bulunan oda sayısının en az 5(beş) en fazla 25(yirmibeş) olacak şekilde azaltıp Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü’ne müracaat edilmesi aksi halde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceği hususlarını içerir 11.04.2022 tarihli Tebellüğ İlmühaberi ile dayanağı olan Ataşehir Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü’nün … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K: … sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; davacı adına devir suretiyle tanzim edilen … tarihli … Ruhsat No’lu İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının ''pansiyon'' faaliyet konulu olduğu, Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin ''Pansiyonlar'' başlıklı 24. maddesi uyarınca en az 5(beş) en fazla 25(yirmibeş) olacak şekilde işletilmesi gerektiği, bu kapsamda anılan düzenlemeye uygun olarak faaliyette bulunulup bulunulmadığının tespiti bakımından İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik gereğince mahallinde denetim yapılmasına idarece karar verilebileceği ve yapılan denetimde az 5(beş) en fazla 25(yirmibeş) odalı olarak işletilmediğinin tespiti halinde, aynı Yönetmeliğin "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesi uyarınca 15 günlük süre içinde tespit edilen söz konusu aykırılıkların/noksanlıkların giderilmesinin ilgilisinden istenebileceği, idare tarafından yapılan tespitlerin de usulüne uygun ve yeterli olduğu, bu durumda, “pansiyon” olarak faaliyet gösteren işyeriyle ilgili olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı kapsamında 15(onbeş) gün içerisinde pansiyon faaliyetine dönülmesi, işyerinde bulunan oda sayısının en az 5(beş) en fazla 25(yirmibeş) olacak şekilde azaltılıp Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü’ne müracaat edilmesi aksi halde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceğine ilişkin 11.04.2022 tarihli Tebellüğ İlmühaberi ile Ataşehir Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü’nün … sayılı işleminde usule ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; uyuşmazlık konusu işyeri için ilk kez 07/05/2018 tarihinde pansiyon faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, söz konusu yerin 01/09/2021 tarihinde davacı tarafından devralındığı ve devirden dolayı davacı adına yeni ruhsat tanzim edildiği dikkate alındığında, 07/05/2018 tarihi itibariyle Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesine ve Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin yürürlükte olduğu, adı geçen yönetmelikte ise pansiyonlar için oda sayısı yönünden üst sınır öngörülmediği, buna göre davacı adına bulunan işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği tarihi itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine aykırı bir yönünün olmadığı sonucuna varıldığından, ruhsat tanziminden sonra yürürlüğe giren Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin 24.maddesindeki düzenlemeden yola çıkılarak tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık görülmediği belirtilerek, istinaf talebinin kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin kesin ve yürütülebilir işlemler niteliğinde olmadığı ve işlemlerin Kanun ve Yönetmeliğe uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, … mah., … Sokak, No:… adresinde faaliyet gösteren davacı şirket tarafından; … tarihli ... Ruhsat No’lu İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı ile “…” adresinde bulunan taşınmazda “pansiyon” olarak faaliyet gösteren işyeriyle ilgili olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı kapsamında 15(onbeş) gün içerisinde pansiyon faaliyetine dönülmesi, iş yerinde bulunan oda sayısının en az 5(beş) en fazla 25(yirmibeş) olacak şekilde azaltıp Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü’ne müracaat edilmesi aksi halde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceği hususlarını içerir 11.04.2022 tarihli Tebellüğ İlmühaberi ile dayanağı olan Ataşehir Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü’nün … sayılı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 2.maddesinde; "Bu Kanun hükümleri;... c)2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamına giren turizm işletmelerine... uygulanmaz (Bu madde 02/11/2023 tarih ve 32357 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7464 sayılı Konutların Turizm Amaçlı Kiralanmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 18. maddesi ile değiştirilerek " c) Konutların Turizm Amaçlı Kiralanmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında işyeri açma ve çalışma ruhsatı alma yükümlülüğü getirenler hariç olmak üzere turizm amaçlı kiralama izin belgesi verilen konutlara" şeklinde değiştirilmiş ve bu maddenin yürürlük tarihi aynı kanunun geçici 1.maddesinde 01/01/2024 tarihinde yürürlüğe gireceği düzenleme altına alınmıştır.) hükmüne, 3. maddesinde; "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye aşağıdaki merciler yetkilidir: a) Belediye hudutları ve mücavir alan dışında kalan işyerleri ve işletmelere il özel idareleri. b) Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyeler, c) Belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde; ca) 2 nci ve 3 üncü sınıf gayrisıhhi müesseseler için büyükşehir belediye başkanlığı, cb) Sıhhi ve sair işletmeler için ise büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıkları." hükmüne, 4.maddesinde; "3'üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmüne, 5.maddesinde ise, "İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3 üncü maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bütün işyerleri için tek tip olarak düzenlenir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." hükmüne yer verilmiştir.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği'nin 'Amaç' başlıklı 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesinde uygulanacak esas ve usulleri düzenlemektir." düzenlemesine, 'Ruhsatın düzenlenmesi' başlıklı 12.maddesinde; "Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir." düzenlemesine, 'İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi' başlıklı 13.maddesinde ise; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin EK-1 bölümünde işyerlerinde bulunması gereken ortak nitelikler belirtildikten sonra 'I- Otel Ve Pansiyonlar' bölümünde "Otel ve pansiyonlarda ortak hükümlere ilave olarak, sınıflarına göre aşağıdaki şartlar aranır: ... c) Üçüncü sınıf otel ve pansiyon 1- Isıtma odalar dahil kalorifer veya soba ile yapılacaktır. 2- Zemin en az mozaik gibi malzeme ile kaplanacaktır, 3- Giriş ve salonlarda duvarlar alçı sıva, plastik veya yağlı boya ile kaplı olacaktır. 4- Müracaat yeri ve vestiyer bulunacaktır. 5- Dinlenme salonunda yeterli sayıda masa, sandalye ve televizyon bulunacaktır. 6- Dinlenme salonlarındaki koltuk, sehpa ve benzeri eşya iyi cins malzemeden yapılmış olacaktır 7- Odalarda; 7.1- En az % 20’si banyolu ve tuvaletli olacaktır. 7.2- Gardırop, ayna, sandalye ve sehpa bulunacaktır. 7.3- Yatak ortopedik, yatak takımları iyi cins olacaktır. 8- Katlarda her 10 yatağa bir banyo ve tuvalet bulunacaktır. 9- Tuvalet ve banyolar kolay yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir nitelikte olacaktır. 10- Yemek verilmesi halinde üçüncü sınıf lokanta niteliğinde lokantası ve mutfağı bulunacaktır. 11- Odalarda yatak sayısı her beş metrekareye bir olmak üzere en fazla üç adet olacaktır." düzenlemesine yer verilerek pansiyon ruhsatı verilebilmesi için çeşitli kriterlere yer verilmiştir.
2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 37. maddesinin (A) bendinin (2) numaralı alt bendine dayanılarak hazırlanan Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 'Pansiyonlar' başlıklı 24. maddesinde; "(1) Pansiyonlar; bu Yönetmelikte yer alan turizm tesisleri ve konaklama tesislerinin asgari niteliklerini sağlayan, yönetimi basit, yemek ihtiyacının idare tarafından sağlanabildiği veya müşterilerin kendi yemeklerini bizzat hazırlayabilme imkânı bulunan, en az beş, en fazla yirmibeş odalı tesislerdir. (2) Pansiyonlarda; a) Giriş holü, b) Oturma, yemek ve kahvaltı ihtiyacını karşılayabilecek kapalı mahal (yazlık tesislerde bir kısmı açık olabilir), c) Yemek ihtiyacının işletme tarafından verilmemesi durumunda, pansiyon mutfaklarında ihtiyacı karşılayacak sayıda; buzdolabı, pişirme ve ızgara donanımı, bulaşık yıkama, hazırlık ve malzeme istif yerleri, servis malzemeleri ve dolapları, bulunur." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği kapsamında bulunan bir işyerinin, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununa dayanılarak hazırlanan Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik'te yer alan çeşitli kriterleri sağlaması durumunda turizm işletmesi belgesi alabileceği, Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik'te yer alan kriterleri sağlamaması, ancak İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği'nde yer alan kriterleri sağlaması durumunda ise işyerinin turizm işletmesi belgesi olmadan faaliyette bulunmasının önünde bir engel oluşturmayacağı, Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik uyarınca turizm işletme belgesi verilip verilmeyeceğini inceleme ve denetleme görevinin, belediyelerde değil, Kültür ve Turizm Bakanlığı'na ait olduğu, 3572 sayılı Kanun'un 2.maddesinde de "Bu Kanun hükümleri; ... c) 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamına giren turizm işletmelerine ... uygulanmaz." düzenlemesine yer verilerek bu hususun açıkça düzenlendiği, belediyelerin turizm işletme belgesi düzenlenmesinde göz önüne alınacak kriterlerin sağlanıp sağlanmadığını denetleme gibi bir görevi bulunmadığı gibi bu kriterin sağlanmaması durumunda, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesini gerektiren hukuken geçerli bir sebebin varlığından söz edilmesi de mümkün değildir.
Bu durumda; 'pansiyon' olarak faaliyet gösteren ve 'işyeri açma ve çalışma ruhsatına sahip olan' işyerinin ruhsat kapsamında 15(onbeş) gün içerisinde pansiyon faaliyetine dönülmesi, işyerinde bulunan oda sayısının en az 5(beş) en fazla 25(yirmibeş) olacak şekilde azaltılıp Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü’ne müracaat edilmesi aksi halde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceği hususlarını içerir 11.04.2022 tarihli Tebellüğ İlmühaberi ile dayanağı olan Ataşehir Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü’nün … sayılı dava konusu işlemlerinde hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuki aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 18/03/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.