T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7657
Karar No : 2023/5564
TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Turizm Organizasyon Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Tekirdağ ili, Süleymanpaşa ilçesi, … Mahallesi, … Sokak … Blok No:… adresinde "içkili kafe-bar" olarak faaliyet gösteren işyeri için düzenlenen … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; işyerlerinde canlı müzik izin belgesi olmadan canlı müzik yapılmasının mevzuata aykırı olduğu açık olmakla birlikte, anılan durumla ilgili olarak 2559 sayılı Kanunun 6 maddesi gereği ilgililer hakkında belediye encümenince idari para cezası yaptırımının uygulanması mümkün olduğu, dava konusu işleme esas alınan diğer fiillerin, yine esas alınan mevzuat gereği işyerinin ruhsatının iptali için gerekçe oluşturmayacağından, davacıya ait işyerinin ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davacı şirkete ait işyerinin kamu düzeni ve kamu güvenliğinin, toplumun huzuru ve sağlığı ile kişilerin can ve mal güvenliğinin sağlanabilmesi maksadıyla kapatılması ve işyeri ruhsatının iptal edilmesi yönünde yetkili kolluk kuvvetince görüş beyan edilmesi dikkate alındığında, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden de işyerlerinde aranacak genel şartları kaybettiği anlaşılan dava konusu işyerinin ruhsatının iptaline ilişkin işlemin kamu düzeni ve güvenliğinin, toplumun huzur ve sağlığının ve kişilerin can güvenliğinin sağlanması amacıyla kamu yararı doğrultusunda tesis edildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davalı idarenin istinaf talebi kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu işlemin kanunilik ilkesine aykırı olduğu, Bölge İdare Mahkemesince soyut gerekçelere dayalı olarak karar verildiği, şirket yetkililerinin taraf olduğu herhangi adli bir kovuşturma bulunmadığı, kolluk tutanaklarına üstünlük sağlanacak şekilde değerlendirme yapıldığı, kabul anlamına gelmemek üzere, söz konusu fiiller gerçekleşmiş olsa bile, ilgili kanunlara göre yaptırımlarının ancak idari para cezası olabileceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
Tekirdağ ili, Süleymanpaşa ilçesi, … Mahallesi, … Sokak … Blok No:... adresinde "içkili kafe-bar" olarak faaliyet gösteren "…" isimli işyerinde, "canlı müzik izni olmadan müzik yayını yapıldığı, açılış kapanış saatlerine uyulmadığı, işyerinin kapalı alanlarında tütün mamullerinin kullanımına izin verildiği, işyeri içersinde veya önünde adli makamlara intikal eden asayişe müessir olaylar yaşandığı, denetimlerde 2559 sayılı Kanun başta olmak üzere diğer mevzuat hükümlerine aykırı fiillerin işlendiği, bundan sonra da bu fiillerin işlenmesinin muhtemel olduğu, kamu güvenliğinin sağlanması toplum huzuru can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından işyerinin kapatılması, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatın iptali yönünde gereğinin yapılması" hususu Tekirdağ Valiliğinin … tarih … sayılı yazısı ile davalı idareye bildirilmiş, davalı idare tarafından işyerinin … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının dava konusu işlemle iptal edilmesi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır
2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu'nun 6. maddesinde, "umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden; a) faaliyetten geçici olarak men edildiği halde süresinden önce açılan, b) Açık ve kapalı bulunacağı saatlere uymayan, c) Bu Kanunun 12. maddesinde belirtilen yasaklara uymadığı tespit edilen, d) Mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen, İş yerlerinin işletmecilerine beşyüzmilyon Türk Lirası ile birmilyar Türk Lirası arasında idarî para cezasının verilir" hükmüne, 8. maddesinde, "Polisçe kat’i delil elde edilmesi halinde; a) Kumar oynanan umumî ve umuma açık yerler ile her çeşit özel ve resmi kurum ve kuruluşlara ait lokaller, b) Mevzuata aykırı bir şekilde uyuşturucu madde imal edilen, satılan, kullanılan, bulundurulan yerler, c) Mevzuata aykırı faaliyet gösteren genelevler, birleşme yerleri ve fuhuş yapılan evler ve yerler, d) Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Anayasal düzenine, genel güvenliğe ve genel ahlâka zararı dokunacak oyun oynatılan, temsil verilen, film veya video bant gösterilen yerler ile internet üzerinden yapılan yayınlara izin verilen yerler, e) Derneklere, sendikalara, loca ve kulüplere, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile benzeri kurum ve kuruluşlara ait ve yalnız üyelerinin yararlanması için açılan lokallerden, birden fazla denetim sonunda ve yazılı ihtara rağmen, iç yönetmeliğine aykırı faaliyet göstererek umuma açık yer durumuna geldiği tespit edilenler, f) Her türlü denize elverişli araçlarla günübirlik tur düzenleyen veya her türlü mal ve hizmet satanlardan, müşteriye faaliyetlerini duyururken veya müşteri kabul ederken çevreyi veya müşteriyi rahatsız edecek yöntemler kullananlar, mahallin en büyük mülkî amiri tarafından otuz günü geçmemek üzere geçici süreyle faaliyetten men edileceği, bu maddede yazılı fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde, bu fiiller tekrar işlendiği takdirde, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının, mahallin en büyük mülki amirinin bildirimi üzerine, belediye veya il özel idaresi tarafından beş iş günü içinde iptal edileceği" hükümlerine yer verilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde, "(...) İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. (...) " kuralı, 37. maddesinde, "Kolluk, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini genel güvenlik ve asayiş yönünden denetler. Denetimler sırasında tespit edilen mevzuata aykırı hususlar, yetkili idarelerce gereği yapılmak üzere bildirilir." kuralı, 42. maddesinin 1. fıkrasında ise, "2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanununun 8 inci maddesinde belirtilen fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde, bu fiiller tekrar işlendiği takdirde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı mahallin en büyük mülkî idare amirinin bildirimi üzerine yetkili idareler tarafından beş işgünü içinde iptal edilir" kuralı yer almaktadır.
Bakılan uyuşmazlıkta, davacı şirkete ait içkili kafe bar faaliyet konulu işyerinde Emniyet yetkilileri tarafından farklı tarihlerde yapılan denetimler sonucunda, gürültü seviyesi yüksekliğine ilişkin 31/10/2021 tarihli tutanağın tanzim edildiği, açılış kapanış saatlerine uymamaktan 14/12/2021 tarihli 3500 TL para cezası, mesul belgesi bulunmadığından 18/12/2021 tarihli 3500 TL para cezası, canlı müzik saatlerine dikkat etmediğinden 01/03/2022 tarihli 3500 TL para cezası uygulandığı, yine canlı müzik izin saatlerine riayet etmediğine ilişkin 11/08/2022 tarihli ve denetimi engellemek için düzenek kurulduğuna ilişkin 05/10/2022 tarihli tutanak tutulduğu, çeşitli tarihlerde ise, tütün ve tütün ürünleri tüketimine izin vermekten para cezası, yıl içinden tekerrürden 10 gün kapatma cezası, 24/01/2022 tarihinde asayişe müessir fiillerin çokluğundan dolayı Kaymakamlık oluru ile 7 gün kapatma cezasının verildiği, adli işlemler yönünden ise; 13/11/2021 tarihinde yağma, mala zarar verme olayının meydana geldiği,12/12/2021 tarihinde cinsel taciz, hakaret, kasten yaralama olayının meydana geldiği, 26/12/2021, 07/02/2022, 06/09/2022, 02/10/2022 tarihlerinde kasten yaralama, tehdit, hakaret olaylarının meydana geldiği, 09/01/2022 tarihinde görevi yaptırmamak için direnme olayının meydana geldiği, 09/01/2022 tarihinde işyeri mesul müdürünün üzerinde iki adet ruhsatsız tabanca yakalandığı, işyerinde 2559 sayılı Kanun başta olmak üzere diğer mevzuat hükümlerine aykırı fiillerin işlendiği, bundan sonra da bu fiillerin işlenmesinin muhtemel olduğu kanaatiyle, kamu güvenliğinin sağlanması, toplum huzuru can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından işyerinin kapatılması ve işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali yönünde gereğinin yapılmasının Valilik tarafından talep edilmesi üzerine davalı idare tarafından davacı şirkete ait işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği görülmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının hangi koşullarda iptal edileceği belirtilmiş olup, somut olay bu kapsamda değerlendirildiğinde, farklı tarihlerde işyerine yönelik 7 idari işlem ve 8 adli işlem tesis edilmiş ise de, davacıya ait işyerinin anılan Kanun'un 8. maddesinde yazılı fiiller sebebiyle, mahallin en büyük mülki amiri tarafından bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edildiği ve bu fiillerin tekrar işlendiğine ilişkin davalı belediyeye bildirim yapılmadığı veya davalı idarece anılan Yönetmeliğin 13. maddesine göre herhangi bir işlem tesis edilmediği, uyuşmazlık konusu ruhsatın salt anılan Valilik yazısı gerekçe gösterilerek iptal edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, anılan mevzuatta belirtilen koşullar gerçekleşmeden veya anılan prosedür yerine getirilmeden, mevzuata aykırı olarak söz konusu ruhsatın iptal edilmesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediğinden, davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 18/10/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY : Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı usul ve hukuka uygun olup onanması gerektiği görüşüyle, kararın bozulmasına ilişkin çoğunluk kararına katılmıyoruz.