T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7680
Karar No : 2024/1588
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Petrol Turizm İnşaat Nakliye Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait Aydın-Muğla Karayolu ... Mahallesi ... Caddesi No: ... adresindeki akaryakıt istasyonu için (kapatılan) Ovaeymir Belediye Başkanlığı tarafından verilmiş olan 2. sınıf gayrisıhhi müessese işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte, Petrol Piyasası Kanunu ile Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinde öngörülen kilometre veya mesafe kısıtlamalarına uyulmaması halinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının iptal edilebileceğine ilişkin açık bir hüküm yer almamakla birlikte, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 80. maddesi incelendiğinde, belediyelerin, akaryakıt istasyonlarına ruhsat verebilmeleri için, söz konusu yerlerin akaryakıt istasyonu olabilmelerine ilişkin olarak petrol piyasası mevzuatında öngörülen tüm şartları yerine getirmeleri gerektiği, aksinin düşünülmesi halinde, belediyelerin, petrol piyasası mevzuatına göre açık bir şekilde akaryakıt istasyonu olarak kurulması mümkün olmayan yerlere işyeri açma ve çalışma ruhsatı verebileceği sonucunun doğacağı, böyle bir durumda, akaryakıt istasyonu kurulabilme şartlarını taşımayan bir yer için verilmiş olan ruhsatın hukuken geçerli olduğunun kabul edileceği, dolayısıyla, petrol piyasası mevzuatında öngörülen şartları taşımayan bir akaryakıt istasyonuna sehven verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının, söz konusu şartların taşınmadığının sonradan tespiti üzerine iptal edilmesinin mümkün olduğu, olayda Ovaeymir Belediyesince söz konusu mesafe şartına ilişkin tespit tutanağının bulunmadığının belirlenmesi üzerine Tapu ve Kadasto Müdürlüğü tarafından yapılan ölçümler neticesinde, mevzuatta yer alan asgari mesafe şartını, lehine yapılan ölçüm dikkate alındığında dahi taşımadığı açık olan davacı şirkete ait akaryakıt istasyonu için düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Eksik evrak olduğu söylenen Tesis Planı ile Türk Loydunun ruhsatın geçerliliğini etkileyecek öneme sahip olmadığı ve tamamlanması kolay olan evraklar olduğu, Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 45 maddesi gereğince uyulması zorunlu olan asgari mesafe şartını taşımadığından bahisle ruhsatın iptal edilmesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 3. maddesinde; belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde, sıhhi ve sair işletmeler için büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıklarının işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili olduğu belirtilmiş, 4. maddesinde; " 3. maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." kuralı yer almış, 6. maddesinin 2. fıkrasında ise; ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Öte yandan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır. İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz. Ruhsat, Örnek 5’te yer alan bilgileri içerecek şekilde düzenlenir." 13. maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." hükmüne yer verilmiştir
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket tarafından 25/06/2013 tarihinde Ovaeymir Belediye Başkanlığı'ndan GSM Ruhsat talebinde bulunduğu, Ovaeymir Belediye Başkanlığı'nın 30/07/2013 tarihli yazısı ile, eksik olan Tesis Planı, Türk Loydu ve Mesafe Tespit Tutanağı (Yeminli Likab Bürosundan) evraklarının tamamlanarak davacıdan getirilmesinin istenildiği, eksik evrakların tamamlanmaması üzerine Ovaeymir Belediyesince, ilgili ölçüm aletlerinin belediyede bulunmaması nedeniyle Aydın Tapu Kadastro Müdürlüğü'ne asgari mesafe tespitinin yapılması için ... tarih ve ... sayılı yazının gönderildiği, Aydın Tapu Kadastro Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile yapılan ölçümlerin bildirildiği, bunun üzerine Ovaeymir Belediyesi Zabıta Komiseri tarafından davacı Şirket için düzenlenen ... tarih ve ... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın iptal edilerek arşive kaldırılmak üzere 20/11/2013 tarihli tutanağın düzenlenmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İdare Hukukunun yerleşmiş ilkelerden biri de yetki ve usulde paralellik ilkesidir. Bu ilke ile bir işlemin tesisinde uygulanan usul ve esasların aynı işlemin geri alınmasında veya kaldırılmasında da uygulanması gerektiği kabul edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından anılan Yönetmelikte belirtilen sürede imzalanacağı, ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmasına gerek bulunmadığı belirtilmiş olup, yetki ve usulde paralellik ilkesi gereği ruhsatın iptalinin de belediye başkanı veya görevlendireceği yetkili tarafından yapılması gerektiği sonucuna varılarak, Zabıta Komiseri tarafından yapılan ruhsat iptali işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 06/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.