T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7684
Karar No : 2024/2537
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) …
VEKİLİ: Av. …
2-(DAVALI) … Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:..., K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin …. Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, banka hesaplarının komisyon karşılığı kullandırılmasından elde ettiği kazancı kayıt ve beyan dışı bıraktığı yönündeki tespitleri içeren vergi tekniği raporunun done alındığı vergi inceleme raporuna dayanılarak 2015 yılı için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi, aynı yılın Temmuz-Eylül ve Ekim-Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı geçici vergi ile 213 sayılı Kanun'un 353. maddesinin 1. bendi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının ihtilaf konusu dönemlerde muhtelif bankalarda bulunan hesaplarını başka şahıslara kullandırdığı hususunun, gerek vergi tekniği raporundaki tespitler gerek kendi beyanıyla sabit olduğu, davacı tarafından her ne kadar söz konusu hesapların kullandırılması karşılığında hiçbir karşılık alınmadığı iddia edilmiş ise de faaliyet gösterdiği alan ve ekonomik durumuna göre makul olmayacak sayıda banka hesabının olması, söz konusu hesaplara belirli dönemlerde yüklü miktarda ve birden çok kez para giriş çıkışının bulunması göz önünde bulundurulduğunda bu fiilin karşılıksız yapılmasının hayatın olağan akışına ve ekonomik ve ticari icaplara uygun düşmediği, bu durumun aksini ispat edebilecek dosyaya hiçbir bilgi ve belge de sunulmadığı da göz önüne alındığında, inceleme elemanınca %1 oranı esas alınmak suretiyle hesaplanan komisyon kazancı üzerinden yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık görülmediği ancak mahsup dönemi geçen geçici verginin aranmayacağı ve yıllık vergiye mahsuben peşin alınan vergi üzerinden bir kat vergi ziyaı cezası kesilebileceği, kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi yönünden dava reddedilmiş, geçici vergi ve özel usulsüzlük cezası kaldırılmış, geçici vergi üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezası ise bir kata indirilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, eksik inceleme ve varsayıma dayalı olarak tarhiyat yapıldığı, banka hesaplarını komisyon karşılığı kullandırıldığı iddiasının dayanağının bulunmadığı, banka hesaplarını, bir yahut iki aylık dönemde başka bir şahsın kullandığı yönündeki ikrarın, aleyhine sonuç doğuracak şekilde dikkate alındığı, iddia edildiği gibi komisyon geliri elde etmiş olsa idi ticari hayatın olağan akışı içerisinde makul bir kişinin, bu durumu bir kaç ay sürdürmeyeceği gibi banka hesaplarını da kapatmayacağı ve bu şekilde beyanda bulunmayacağı bu durumun aksini iddia etme külfetinin ise idarede olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davalı idare tarafından, yapılan tarhiyatta ve kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının 2015 yılına ait banka hesap hareketlerinin sınırlı olarak incelenmesi neticesinde tanzim edilen vergi tekniği raporunda, 2015 yılında doğrudan bir ticari faaliyetinin olmadığı bazı kişi ve kurumlara banka hesaplarını kullandırmak suretiyle komisyon geliri elde ettiğinin tespit edildiği bu rapora dayalı olarak düzenlenen vergi inceleme raporlarında, davacının elde ettiği komisyon gelirini kayıt ve beyan dışı bıraktığı ayrıca yasal defter ve belgelerini de ibraz etmediğinden bahisle dava konusu tarhiyatın yapıldığı ve özel usulsüzlük cezasının kesildiği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Kanun'un 341. maddesinde vergi ziyaının, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden, verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade ettiği, şahsi, medeni haller veya aile durumu hakkında gerçeğe aykırı beyanlar ile veya sair suretlerle verginin noksan tahakkuk ettirilmesine veya haksız yere geri verilmesine sebebiyet vermenin de vergi ziyaı hükmünde olduğu, 344. maddesinde ise 341. maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği takdirde, mükellef veya sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceği, vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu cezanın üç kat olarak uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemlerine konu yapılan Vergi Dava Dairesi kararının; gelir vergisi üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının, bir katı aşan kısmı haricindeki hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacının komisyon geliri karşılığında banka hesaplarını başkaca kişi ve kurumlara kullandırdığı ve verginin eksik tahakkuk ettirilmesine sebebiyet vermesi nedeniyle dava konusu üç kat vergi ziyaı cezasının kesildiği görülmüş olup vergi ziyaına 213 sayılı Kanun'un 359. maddesinde sayılan fiillerle sebebiyet verilmediği dikkate alındığında, gelir vergisi üzerinden üç kat vergi ziyaı cezası kesilmesi hukuka uygun düşmediğinden Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle söz konusu vergi üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davacı istinaf başvurusunun reddinde hukuka uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı temyiz isteminin kısmen reddine, davalı idare temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; gelir vergisi üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının, bir katı aşan kısmı dışındaki hüküm fıkralarının ONANMASINA,
3. Davacı temyiz isteminin kısmen kabulüne,
4. Kararın; gelir vergisi üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının, bir katı aşan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, 02/05/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar Vergi Dava Dairesi kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz istemlerinin reddi ile kararın onanması gerektiği görüşüyle Daire kararının bozmaya ilişkin kısmına katılmıyorum.
(XX)-KARŞI OY :
Davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer verilen tespitlerden davacının banka hesaplarını başkaca kişi ve şahıslara kullandırmak suretiyle elde ettiği komisyon gelirini kayıt ve beyan dışı bıraktığı ayrıca yasal süresi içerisinde defter ve belgelerini ibraz etmeyerek 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinin a/2 bendinde belirtilen gizleme fiilini işlediği anlaşıldığından re'sen tarh edilen gelir vergisi üzerinden üç kat kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı görüşüyle Daire kararına katılmıyorum.