T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/773
Karar No : 2023/2721
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı - ...
VEKİLİ : Av…
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av…
İSTEMİN KONUSU : ... ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : ... ili, … ilçesi, … Mahallesi, (… Sokak), No:… adresinde açık otopark işletmek için davacı adına düzenlenen … günlü, …sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin 21/03/2012 günlü işlemle söz konusu işyerinin faaliyetten menine yönelik 30/03/2012 günlü işlemin iptali istenilmektedir.
... ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla, dava konusu işlemlerin iptaline hükmedilmiş olup; anılan karar Danıştay Onyedinci (Kapatılan) Dairesinin 13/04/2016 günlü, E:2015/7829, K:2016/2701 sayılı kararıyla onanmış, davalı idarenin karar düzeltme talebi üzerine Danıştay İkinci Dairesinin 09/06/2021 günlü, E:2021/4072, K:2021/2008 sayılı kararıyla, ruhsat iptaline ilişkin kısmının gerekçesi değiştirilerek onanmasına, mühürleme işlemine ilişkin kısım yönünden bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... ... İdare Mahkemesince, Dairemizin 09/06/2021 günlü, E:2021/4072, K:2021/2008 sayılı bozma kararına uyularak verilen temyize konu kararıyla; dava konusu işlemlerin iptali yolundaki kararının, Danıştay İkinci Dairesinin 09/06/2021 günlü, E:2021/4072, K:2021/2008 sayılı kararıyla, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlem yönünden, Mahkeme kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması ve işyerinin mühürlenerek faaliyetinin durdurulmasına ilişkin işlem yönünden ise "davalı idarece mühürlendiği belirtilen yerin … Mahallesi… Sok., No:.. olması nedeniyle denetlenen yer ile mühürlenen yerin aynı işyeri olup olmadığı ve işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bulunup bulunmadığı yönünde araştırma" yapılması gerektiği yolunda bozulması üzerine; kısmen bozma kararına uyulmak suretiyle dosyadaki bilgi ve belgelerle, 09/03/2022 günlü E:2021/3572 sayılı ara kararına verilen cevap dilekçesi ve eklerinin birlikte incelenmesi sonucunda, "08.08.2011 tarihli uyuşmazlık konusu tutanağın … sokak, … Giz … Maslak/… adresinde bulunan otoparkta tutulduğu, bu otoparka ait işyeri ruhsatının bulunmadığı, … mahallesi … sok. No… kapı numaralı işyeri ruhsatının ibraz edildiği, bahse konu mühürleme işleminin de kaçak olarak işletildiği otoparka ilişkin değil, … adına düzenlenmiş olan ruhsatın olduğu anılan adrese ilişkin olduğu dolayısıyla, denetlenen yer ile mühürlenen yerin farklı yerler olduğu anlaşıldığından tesis edilen mühürleme işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle dava konusu 30/03/2012 günlü mühürleme işlemi iptal edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, işyerlerinin ruhsatsız faaliyette bulunamayacağı; dava konusu mühürleme işleminin, mevzuata uygun şekilde ve yetkileri dahilinde tesis edildiği, mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
... ili, … ilçesi, … Mahallesi, (… Sokak), No:… adresinde açık otopark işletmek için davacı adına düzenlenen … günlü, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin 21/03/2012 günlü işlemle söz konusu işyerinin faaliyetten menine yönelik 30/03/2012 günlü işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde, sıhhi ve sair işletmeler için büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıklarının işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Zabıtanın görev ve yetkileri" başlıklı 51. maddesinin birinci fıkrasında; "Belediye zabıtası, beldede esenlik, huzur, sağlık ve düzenin sağlanmasıyla görevli olup bu amaçla, belediye meclisi tarafından alınan ve belediye zabıtası tarafından yerine getirilmesi gereken emir ve yasaklarla bunlara uymayanlar hakkında mevzuatta öngörülen ceza ve diğer yaptırımları uygular." düzenlemesine yer verilmiştir.
11/04/2007 günlü, 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin "Görev alanı" başlıklı 8. maddesinde; "Belediye zabıtası belediye sınırları içerisinde görevli ve yetkilidir. Ayrıca, mücavir alanlarda kanunlarla belediyenin yetki ve sorumluluğuna verilmiş hizmetler bakımından da yetkili ve görevlidir." hükmü, "Görevleri başlıklı" 10. maddesinin 1/a fıkrasının 20. bendinde ise; "14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak ve gereken işlemleri yapmak." hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, herhangi bir ruhsatı bulunmadan, fiilen işyeri açarak faaliyette bulunulan işyerlerinin faaliyet göstermesinin engellendiği ve kapatma kararının uygulanmasının özel kolluk biriminin görev ve yetkileri arasında bulunduğu anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu 30/03/2012 günlü mühürleme zaptında; Milli Savunma Bakanlığına tahsisli alan içinde bulunan (no:10) açık otoparkta, ruhsat olarak; No:9 adresi için davacı adına düzenlenen 24/10/2007 günlü, S-553/2007-1567 sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının ibraz edildiğinin tutanağa bağlandığı ve Mahkemece kısmen bozma kararına uyulmak suretiyle yapılan ara kararına verilen cevapta ise davacı adına sadece iptal edilen … günlü, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatın düzenlendiği, başkaca ruhsat düzenlenmediğinin belirtildiği; bu hususa ilişkin dava dilekçesinde ise; "İlişikte suduğumuz Mühürleme Zaptında da belirtildiği üzere, Milli Savunma Bakanlığı'na tahsis edilen alanın korsan otopark olarak kullanılmasını isteyen iki karşıt grubun 05/03/2012 günü müvekilemin eşi …'ın da aralarında bulunduğu silahlı hafif yaralanma olayı ile … İlçe Emniyet Müdürlüğü Asayiş Büro Amirliğinin … İşlemlerini gerekçe gösterilerek müvekkilemin işyeri mühürlenmiş ve ruhsatnamesi Şişli Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü Ekipleri tarafından geri alınarak iptal edilmiştir." ifadesiyle, mühürlenen işyerinin taraflarınca işletildiğinin beyan ve kabul edildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacının işletmekte olduğu işyerinin, ruhsata tabi bir işyeri olmasına rağmen, ruhsatsız olarak faaliyet göstermesi nedeniyle, kapatılmasına- mühürlenmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, söz konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18/05/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.