T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7752
Karar No : 2024/768
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Diyarbakır İli, Bismil İlçesi, … Mahallesi, … Bulvarı, No:… adresinde faaliyet gösteren "… Otopark" isimli iş yerinin işletmeciliğini yapan davacı tarafından, anılan iş yerine ait kira sözleşmesinin T.C.D.D. tarafından feshedildiğinden bahisle iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine dair … tarih ve … sayılı Bismil Belediye Başkanlığı Encümen kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca iş yeri açma ve çalışma ruhsatının yetkide paralellik ilkesi gereğince belediye başkanı ya da görevlendireceği yetkili tarafından iptal edilmesi gerektiği anlaşılmakla, iş yeri açma ve çalışma ruhsatının dava konusu … tarih ve … sayılı encümen kararı ile iptal edilmesinde yetki yönünden hukuka uyarlılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacıya ait geçerli bir kira sözleşmesinin olmadığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 08/02/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
5393 sayılı Belediye Kanununun 34/e maddesinde, kanunlarda öngörülen cezaları vermek belediye encümeninin görev ve yetkileri arasında; 38/g maddesinde ise, Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak belediye başkanının görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanunun 6/2. maddesinde, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır hükmü yer almış; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin tanımlar başlıklı 4. maddesinin (a) bendinde, Yetkili İdarenin, Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesi, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesi, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye... tüzel kişiliğini, (n) bendinde; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının, yetkili idareler tarafından bu yönetmelik kapsamındaki işyerilerinin açılıp faaliyet göstermesi için verilen izni, ifade ettiği; 6. maddesinin 1. ve 2. fıkrasında, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin ise, yetkili idareler tarafından kapatılacağı, işyeri ruhsatlarının yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanacağı ve ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmayacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda yazılı Belediye Kanunu hükümlerine göre, kanunlarda öngörülen cezaları vermek belediye encümeninin görev ve yetkisinde iken kanunlarla belediyeye verilen belediye meclisi ya da encümeni kararlarını gerektirmeyen görevleri yapmak, yetkileri kullanmak belediye başkanının görev ve yetkileri arasında sayılmış, 3572 sayılı Kanunun 6/2. maddesinde ise, verilmiş olan ruhsatın iptali ve işyerinin kapatılmasında "yetkili mercii"den bahsedilmiş, kanun hükümlerinde söz konusu yetkinin kullanılmasında yetkili merciin hangi organının görev ve yetkili olduğu konusunda ise herhangi bir ayrıma gidilmemiştir. Buna göre ruhsat iptali konusunda belediye encümeni ya da başkanı tarafından yetkili mercii sıfatıyla verilen kararlar yukarıda yazılı Belediye Kanununda belirtilen görev ve yetki kurallarına aykırı olmamak kaydıyla idarenin bütünlüğü ilkesi çerçevesinde geçerli sayılmalıdır.
Her ne kadar, yukarıda yazılı yönetmeliğin 6/2. maddesinde, işyeri ruhsatlarının yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından imzalanacağı, ayrıca meclis veya encümen tarafından bir karar alınmayacağı açıkça düzenlenmiş ise de söz konusu hüküm, işyeri ruhsatlarının verilmesi aşamasında yetkili idarenin 'en üst' amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından imzalanmasının yeterli olacağı, ayrıca bir karar verilmesine gerek bulunmadığını vurgulamak üzere düzenlendiği gibi, aynı maddenin bir önceki cümlesinde “işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır” düzenlemesi yer almakta olup gerek kanunun ve gerekse yönetmeliğin bu konudaki ilgili maddelerinde ruhsat iptali ya da işyeri kapatılması konusunda “yetkili idareler” ifadesine yer verilerek belediye organları yönünden herhangi bir ayrıma gidilmemiştir.
Bu durumda, 3572 sayılı Kanundaki düzenlemeye göre, ruhsat iptali konusunda idarenin bütünlüğü ilkesi kapsamında “yetkili idare” olduğu tartışmasız olan belediye encümeninin verdiği kararda “yetki” yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Kaldı ki, belediye başkanı tarafından kullanılan bir yetkinin başkanın ya da vekilinin başkanlık ettiği belediye encümeni tarafından kullanılması, işlemi yetki yönünden sakatlamayacağı gibi çalışma hak ve özgürlüğünün kısıtlanması sonucunu doğuran ruhsat iptaline ilişkin kararın, belediye başkanı yerine belediye encümeni tarafından verilmesi ilgililerin aleyhine bir durum oluşturmaz.
Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.
(XX) KARŞI OY :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanunun 3. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri için belediyelerin yetkili olduğu, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılacağı belirtilmektedir.
5393 sayılı Belediye Kanununun 34. maddesinde belediye encümeninin görev ve yetkileri sayılmış; 38/p maddesinde ise, Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak belediye başkanının görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; Diyarbakır İli, Bismil İlçesi, ... Mahallesi, ... Bulvarı, No:... adresinde faaliyet gösteren "... Otopark" isimli iş yerine ait kira sözleşmesinin T.C.D.D. tarafından feshedildiğinden bahisle iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine dair ... tarih ve ... sayılı Bismil Belediye Encümen kararının iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır. belediye encümenince, davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ile işyerinin kapatılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yazılı Belediye Kanunu hükümlerine göre, belediye başkanına, belediye meclisi ya da encümeni kararlarını gerektirmeyen görevleri yapmak, yetkileri kullanmak görevi verildiğinden, ruhsat iptaline ilişkin olarak da Belediye Başkanı'nın yetkili olduğu anlaşılmakta ise de; dava konusu ... tarih ve ... sayılı encümen kararında, Encümen Başkanı olarak Belediye Bakanının da imzasının olduğu, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6/2. maddesinde, işyeri ruhsatlarının yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından imzalanacağı, ayrıca meclis veya encümen tarafından bir karar alınmayacağı açıkça düzenlenmiş ise de söz konusu hüküm, işyeri ruhsatlarının verilmesi aşamasında yetkili idarenin 'en üst' amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından imzalanmasının yeterli olacağı, ayrıca bir karar verilmesine gerek bulunmadığını vurgulamak üzere düzenlenmiş olup, ruhsat iptali konusunda yetkili olduğu tartışmasız olan belediye başkanının, encümen kararında yer alan imzasının, belediye başkanın da iradesinin ruhsat iptali yönünde olduğunu ortaya koyduğu, ayrıca ruhsat iptaline ilişkin kararın, belediye başkanınca da imzalanan belediye encümeni kararı ile verilmesi ilgililerin aleyhine bir durum oluşturmadığından, dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyu ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.