T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/777
Karar No:2023/2955
TEMYİZ EDENLER : 1.(DAVALI) … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
2.(DAVALI YANINDA MÜDAHİL) … Medya Sosyal
Sağlık Hizmetler Organizasyon Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Gıda Taşımacılık İnşaat Temizlik Sanayi
ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'nce 13/06/2022 tarihinde açık ihale usûlü ile gerçekleştirilen "İstanbul Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşların 24 Aylık Malzeme Dâhil Yemek Hazırlama ve Dağıtım İşi" ihalesine yönelik itirazen şikâyet başvurusunun ihalenin 1, 2, 3, 4 ve 5. kısımları yönünden kabul edilerek anılan kısımlar yönünden davacı şirketin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesine; 6. kısmı yönünden itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair … tarih ve … sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının, ihalenin 1, 2, 3, 4 ve 5. kısımları yönünden düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; uyuşmazlığa konu ihalenin 6 kısımdan oluştuğu, davacı şirketin ihalenin tüm kısımlarına teklif verdiği, … tarih ve … sayılı İhale Komisyonu kararı ile ihalenin tüm kısımlarının davacı şirketin uhdesinde bırakıldığı, söz konusu ihale komisyonu kararına yönelik dava dışı istekli tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine dava konusu Kurul kararı ile davacı şirketin ihalenin 1, 2, 3, 4 ve 5. kısımlarına yönelik tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve anılan kısımlar yönünden düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği;
İhalenin tüm kısımları üzerinde bırakılan davacı şirket tarafından teklif dosyasında standart forma uygun olarak düzenlenen birim fiyat teklif mektubu ile eki teklif cetvelinin sunulduğu, bahse konu istekliye ait teklif zarfının, birim fiyat teklif mektubunun ve eki teklif cetvelinin son sayfasının C.Ö. tarafından imzalandığı, bu kapsamda C.Ö.'ye ilişkin vekâletname ile imza beyannamesinin de teklif dosyasında sunulduğu, söz konusu vekâletnamede “… T.C. hudutları dâhilinde açılmış veya açılacak bilcümle ihalelere şirketimiz adına katılmaya, … T.C. hudutları dâhilinde açılmış veya açılacak bilcümle ihaleleri düzenleyen kurumlar nezdinde şirketimizi temsile … münferiden yetkili olmak üzere … C.Ö. … tarafımdan vekil tayin edildi. Vekil Eden: … Gıd. Taş. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. …” ifadelerine yer verildiği;
Birim fiyat teklif mektubunun ayrılmaz bir parçası olan birim fiyat teklif cetvelinin, ihaleye sunulan teklif mektubunda yer alan bedelin detaylandırılarak, ihale konusu iş kalemlerinin her biri ile ilgili teklif edilen bedelleri içeren ve iş kalemlerinin sayısına göre bir veya birden fazla sayfadan oluşmasına karşın, tek bir belge niteliği taşıyan ve uygulama yönetmelikleri ekinde standart form olarak düzenlenen belge olduğu;
İlgili mevzuat ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; kısmî teklife açık olarak düzenlenen uyuşmazlık konusu ihalede istekliler tarafından standart forma uygun olarak düzenlenmiş birim fiyat teklif mektubu ile eki teklif cetvelinin teklif dosyasında sunulmasının zorunlu olduğu; birim teklif mektubunda, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin ise vergi kimlik numarasının belirtilmesi ve ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması gerektiği; ayrıca isteklilerin tüzel kişi olmaları hâlinde, teklif mektubunu imzalayan kişinin noter tasdikli imza beyannamesini, vekâleten ihaleye katılma durumunun söz konusu olması hâlinde ise vekilin noter tasdikli imza beyannamesini teklif dosyasında sunmalarının zorunlu olduğu; idare tarafından tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağının anlaşıldığı;
Davaya konu ihalenin kısmi teklife açık olarak birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, idare tarafından hazırlanan ihale dokümanında tek sayfa birim fiyat teklif mektubu ile üç sayfadan oluşan birim fiyat teklif cetvelinin bulunduğu, teklif cetvelinin ilk iki sayfasında 5 kısma ilişkin miktarlar ile kısım toplam tutarlarının, üçüncü sayfasında 6. kısma ilişkin miktar, genel toplam tutarı ile kaşe/imza bölümü ve dipnotların yer aldığı, davacı tarafından tek sayfadan oluşan, kaşeli ve imzalı olarak sunulan birim fiyat teklif mektubunun üzerinde “İhale konusu işin; [ekteki cetvelde yer alan kısımlarını] bu teklif mektubunun ekinde yer alan birim fiyat teklif cetvelindeki her bir iş kalemi için teklif ettiğimiz birim fiyatlar üzerinden Katma Değer Vergisi hariç [Rakam 266.919.717,00 TL] [Yazı İkiyüzaltmışaltımilyondokuzyüzondokuzbinyediyüzonyeditürklirası] bedel karşılığında yerine getireceğimizi kabul ve taahhüt ediyoruz.” ifadelerinin yer aldığı, teklif mektubunun eki birim fiyat teklif cetvelinin 266.919.717,00-TL toplam teklif bedelinin yazılı olduğu üçüncü sayfasının kaşeli ve imzalı olduğu, ihalenin ilk beş kısmı için teklif verilen söz konusu cetvelin ilk iki sayfasında ise herhangi bir kaşe ve imza bulunmadığı görülmekle birlikte; davacı tarafından rakam ve yazıyla uyumlu olarak 266.919.717,00-TL teklif tutarının yer aldığı teklif mektubunda usûlüne uygun şekilde kaşe ve imzanın bulunduğu, rakam ve yazı ile yazılan tutarların birbiri ile uyumlu olduğu, birim fiyat teklif cetvelinin kaşeli ve imzalı olan üçüncü sayfasındaki tutarın 266.919.717,00-TL olduğu, kaşe ve imza bulunmayan ilk sayfada yer alan ihalenin 1. kısmı için 73.871.690,00-TL, 2. kısmı için 89.668.040,00-TL, ikinci sayfada yer alan ihalenin 3. kısmı için 10.961.707,00-TL, 4. kısmı için 42.203.962,00-TL, üçüncü sayfada yer alan ihalenin 5. kısmı için 36.338.045,00-TL nin gerek teklif mektubu gerek kaşe ve imza bulunan teklif cetvelinin üçüncü sayfasındaki toplam tutarla uyum gösterdiği, davacı tarafından ihalenin tüm kısımları için teklif verildiğinin ihale günü ihale komisyonu tarafından tutanağa bağlandığı hususları dikkate alındığında, birim fiyat teklif cetvelinin ilk iki sayfasında imza ve kaşe bulunmamasının esasa etkili bir aykırılık olmadığı;
Diğer yandan, uyuşmazlığa konu ihalenin yaklaşık maliyeti ve geçerli teklif bedelleri incelendiğinde, ihalenin 1. kısmının yaklaşık maliyetinin 77.728.756,57-TL, 2. kısmının yaklaşık maliyetinin 93.705.408,56-TL, 3. kısmının yaklaşık maliyetinin 11.192.687,88-TL, 4. kısmının yaklaşık maliyetinin 45.975,708,03-TL, 5. kısmının yaklaşık maliyetinin 38.947,052,08-TL, 6. kısmının yaklaşık maliyetinin de 13.084,771,32-TL ve toplam yaklaşık maliyetinin 280.634.384,44-TL olduğu; istekliler tarafından verilen geçerli teklifler incelendiğinde, ihalenin; 1. kısmı için ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi davacının teklifinin 73.871.690,00-TL ve bu teklife en yakın geçerli teklif olan başvuru sahibinin teklifinin 110.636.936,40-TL olduğu, 2. kısmı için ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi davacının teklifinin 89.668.040,00-TL ve bu teklife en yakın geçerli teklif olan başvuru sahibinin teklifinin 130.135.860,40-TL, 3. kısmı için ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi davacının teklifinin 10.961.707,00-TL ve bu teklife en yakın geçerli teklif olan başvuru sahibinin teklifinin 15.677.978,80-TL, 4. kısmı için ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi davacının teklifinin 42.203.962,00-TL ve bu teklife en yakın geçerli teklif olan başvuru sahibinin teklifinin 65.590.812,00-TL, 5. kısmı için ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi davacının teklifinin 36.338.045,00-TL ve bu teklife en yakın geçerli teklif olan başvuru sahibinin teklifinin 54.655,290,50-TL olduğu; teklifler arasındaki toplam farkın (376.696.878,10-TL - 253.373.444,00-TL = 123.323.434,10-TL) olduğu, dolayısıyla, esasa etkili olmayan aykırılık sebebiyle davacının davaya konu ihalenin 1, 2, 3, 4. ve 5. kısımlarına ilişkin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması hâlinde yaklaşık 123 milyon Türk Lirası fazla bedelle ihalenin yaptırılmasına yol açılacağı ve bu durumun 4734 sayılı Kanun'da yer alan kaynakların verimli kullanılması ilkesi ile kamu yararına aykırı olacağı değerlendirildiğinden dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin ihalenin 1, 2, 3, 4 ve 5. kısımları yönünden düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, kısmî teklife açık ihalelerde aslında her bir kısmın ayrı bir ihale olduğu, ihale dokümanının eki olan "KİK015.3./H" numaralı Birim Fiyat Teklif Cetveli Standart Formu'nun 8 numaralı dipnotu uyarınca; kısmî teklife açık olan uyuşmazlığa konu ihalede birim fiyat teklif cetvelinin her sayfasının teklif vermeye yetkili kişi tarafından ad ve soyad/ticaret unvanı yazılarak imzalanması gerektiği, ihalenin tüm kısımlarında teklif veren davacı şirket tarafından üç sayfa olarak sunulan birim fiyat teklif cetvelinin yalnızca son sayfasının imzalı ve kaşeli olduğu, söz konusu teklif cetvelinin ilk iki sayfasında ihalenin beş kısmı için verilen tekliflere ilişkin bölümün, son sayfasında ise altıncı kısım için verilen teklife ilişkin bölümün ve toplam teklif tutarının yer aldığı, bu nedenle davacı şirketin ihalenin 1, 2, 3, 4 ve 5. kısımlarına ilişkin sunduğu tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı yanında müdahil tarafından, uyuşmazlığa konu ihale kısmî teklife açık olduğu hâlde davacı şirket tarafından birim fiyat teklif cetvelinin her sayfasının imzalanmadığı, hakedişlerin ödenmesi veya diğer safhalarda altında imza ve kaşe olmayan ihale kısımlarının davacı şirket tarafından inkâr edilebileceği, potansiyel zararın Mahkemece yapılan kamu yararı hesabından daha büyük ve yıkıcı olduğu, kararın hukuka, kamu menfaatlerine, rekabete, eşit muamele ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, ihalenin kısmî teklife açık olmasının, her bir kısım için ayrı bir teklif mektubu ve birim fiyat teklif cetveli düzenlemesini gerektirmediği, diğer bir ifadeyle, kısmî teklife açık ihalede yapılması gerekenin, teklif mektubunun ve birim fiyat teklif cetvelinin teklif verilen kısım sayısınca ayrı ayrı düzenlenmesi değil, birim fiyat teklif cetvelinde teklif verilen her bir kısmın tutarının ayrı ayrı gösterilmesi olduğu, olayda da şirketleri tarafından teklif verilen tüm kısımların tutarlarının birim fiyat teklif cetvelinde ayrı ayrı gösterildiği, dolayısıyla birim fiyat teklif cetvelinin mevzuata uygun düzenlendiği, ayrıca teklif cetvelinin birinci, ikinci ve üçüncü sayfasındaki kısımların tutarlarının toplamının, birim fiyat teklif cetvelinin üçüncü ve son sayfasındaki genel toplamla ve teklif mektubundaki tutarla birebir uyumlu olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının ve davalı yanında müdahilin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin ihalenin 1, 2, 3, 4 ve 5. kısımları yönünden düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin kısmının yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarların davalıya ve davalı yanında müdahile iadesine,
5. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı idareye iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 12/06/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.