T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7830
Karar No : 2024/477
TEMYİZ EDEN (DAVACI):
1- …
2- …
3- …
4- …
5- …
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Mersin İli, Silifke İlçesi, … Mahallesi ... Sk. No. … adresinde bulunan ve murisleri ... adına kayıtlı "…" isimli işyeri için verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline dair … tarih ve … sayılı Zabıta Müdürlüğü işlemi ile daha önce alınmış olan içkisiz istirahat ve eğlence yeri işletme izin belgesinin davacı mirasçılar adına intibakı talebinin reddine dair … tarih ve … sayılı Zabıta Müdürlüğü işlemlerinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Mahkemelerince verilen ara karara cevaben gönderilen bilgi ve belgelerden dava konusu işlemde bahsi geçen düğün salonunun bulunduğu Mersin İli, Silifke İlçesi, … Mahallesi, … ada … parselde tapuya kayıtlı taşınmazın 08.03.1974 tarihli yapı kullanma izin belgesinde niteliğinin mesken olduğu, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5. maddesinin (c) bendinde düğün salonlarının özel yapı şeklini gerektirdiği, dava konusu işlemde bahsi geçen taşınmazın ise düğün salonu olarak yapı kullanma izninin bulunmadığı anlaşıldığından, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline dair … tarih ve … sayılı işlem ile intibak talebinin reddine dair … tarih ve … sayılı işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacılar tarafından, dava konusu işlemde bahsi geçen düğün salonunun yirmi iki yıldan fazladır kullanıldığı, ruhsatın alındığı 1995 yılında idarece yapı kullanma izin belgesi talep edilmediği için anılan belgenin alınmadığı, 2018 yılında ise yapı kayıt belgesi alındığı, bu nedenle de ruhsat iptalinin dayanağının kalmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Mersin İli, Silifke İlçesi, … Mahallesi ... Sk. No…. adresinde bulunan ve murisleri ... adına kayıtlı "…" isimli işyeri için verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline dair … tarih ve … sayılı Zabıta Müdürlüğü işlemi ile daha önce alınmış olan içkisiz istirahat ve eğlence yeri işletme izin belgesinin davacı mirasçılar adına intibakı talebinin reddine dair … tarih ve … sayılı Zabıta Müdürlüğü işlemi tesis edilmiştir.
Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3572 sayılı İşyeri Açma Ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 3. maddesinde; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyelerce verileceği, 4. maddesinde; iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak hususlarında genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliğin esas alınacağı düzenlenmiş, 6/2. maddesinde ise; ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Anılan madde hükmüne dayalı olarak çıkarılan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesinde uygulanacak esas ve usulleri düzenlemektir." hükmüne, 5. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, "Özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna; ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması," hükmüne, İşletmecinin değişmesi ve işyerinin nakli başlıklı 8. maddesinde; "Ruhsatta belirtilen faaliyet konusu ve adresin değişmemesi kaydıyla işyerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenlenir. İşyeri sahibinin ölümü halinde, yeni ruhsat düzenlenmeksizin kanunî mirasçıları adına eski ruhsatın intibakı yapılır. Ruhsatın yenilenmesi veya intibakı gereken hallerde yetkili idareye en geç üç ay içinde müracaat edilmesi zorunludur. Bu süre mirasçılar için altı ay olarak uygulanır. Süresi içinde müracaat yapılmadığının yetkili idarelerce tespiti durumunda tespit tarihinden itibaren onbeş günlük süre verilir. Bu süre sonunda ruhsat yenilenmediği veya intibak yaptırılmadığı hallerde ruhsat iptal edilir." hükmüne, aynı Yönetmelik'in geçici 1. maddesinde ise '' Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce mevzuatına uygun olarak ruhsatlandırılmış bulunan işyerleri yeniden ruhsatlandırılmaz.'' hükmüne yer verilmiştir.
19/10/1999 tarih ve 99/13681 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Mülga ''Açılması İzne Bağlı Yerlere Uygulanacak İşlemler Hakkında Yönetmelik'' in İçkisiz İstirahat ve Eğlence Yerinin Açılma İzni' başlıklı 19. maddesinde, ''İçkisiz istirahat ve eğlence yerlerinin açılması ve faaliyette bulunması, kolluk soruşturması sonucuna göre mahallin en büyük mülki amirinin vereceği izine bağlıdır.'' hükmü, ''İçkisiz istirahat ve Eğlence Yeri Açmak için aranacak şartlar'' başlıklı 20. maddesinde, ''İçkisiz istirahat ve eğlence yeri açmak için aşağıdaki şartlar aranır: a) İçkisiz istirahat ve eğlence yeri açacak gerçek kişi ve varsa ortakları ile özel hukuk tüzel kişilerin mesul müdürlerinde; 1) Banyo, hamam, sauna, masaj salonu, plaj, açık-kapalı havuz ve benzeri yerler için yirmi bir yaşını, diğer içkisiz istirahat ve eğlence yerleri için on sekiz yaşını bitirmiş ve medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak, 2) Kişi güvenliği ve kamu düzeni için sürekli tehlike yarattığı gerekçesiyle daha önce işlettiği veya yönettiği aynı nitelikteki içkisiz istirahat ve eğlence yerine ait işletme izni ikiden fazla iptal edilmemiş olmak, 3) Kahvehane, Kıraathane ve Oyun yeri açacak kişiler için, ayrı ayrı zamanlarda kumar oynamak veya oynatmaktan dolayı üçten fazla ceza almamış olmak veya Türk Ceza Kanununun 119. maddesine göre aynı suçlardan dolayı üçten fazla ön ödemede bulunmamış olmak veya 1072 sayılı Rulet, Tilt, Langırt ve Benzeri Oyun Alet ve Makineleri Hakkında Kanuna muhalefetten dolayı hüküm giymemiş olmak, b) Açılması istenilen içkisiz istirahat ve eğlence yerinde; 1) Genel sağlık, genel ahlak, genel güvenlik ve asayişin korunması açısından uygun yerde ve konumda olmak, 2) Patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı gibi tehlikeli maddeler üretilen, satılan, kullanılan ve depolanan yerler ile gaz dolum tesislerinin yakınında olmamak, 3) Genel kolluğun kontrol ve denetimini zorlaştıracak yerde ve konumda bulunmamak, 4) İtfaiye, ambulans gibi müdahale ve yardım hizmetlerinin kolaylıkla ulaşabileceği bir yerde ve konumda olmak, 5) Kahvehane, kıraathane ve oyun yerleri için okul öncesi eğitim, ilk ve orta öğretim ve eğitim okul bina ve tesisleri ile ilk ve orta öğretim öğrencilerinin devam ettiği kurs, dershane, özel öğretim kurumları ve bu öğrencilerin kaldığı öğrenci yurtlarına ait bina, tesis ve bunların müştemilatına 200 metreden yakın mesafede bulunmamak. Turizmin yoğun olduğu yörelerdeki okulların tatil olduğu dönemlerde,200 metre şartının aranıp aranmayacağı konusunda karar vermeye mahallin en büyük mülki amiri yetkilidir.'' hükmü, ''başvuru ve belgeler'' başlıklı 21. maddesinde ise; İçkisiz istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek kişinin bizzat kendisi, şirket veya diğer özel hukuk tüzel kişilerin yetkili temsilcisi, dilekçe ile mahallin en büyük mülki amirine başvurur. Başvuru dilekçesine; a) İçkisiz istirahat ve eğlence yerini açacak ve işletecek gerçek kişi veya ortakları bakımından;1) Nüfus cüzdanı örneği, 2) İkametgah belgesi, 3) Bulaşıcı hastalıkları olmadığına dair uzman hekimden alınacak sağlık raporu, 4) Adli sicil belgesi, 5) Renkli fotoğraf, b) Şirket veya diğer özel hukuk tüzel kişileri bakımından;1) Kuruluş ilanı, 2) Açılması istenilen yer için, yönetim kurulu karar tutanağı ve yetkili temsilciye yönetim kurulu kararıyla verilmiş yetki belgesi, 3) Açılması istenilen yeri işletecek olan mesul müdür için, yönetim kurulu kararının tasdikli sureti ve (a) bendinde belirtilen belgeler, c) İş yeri bakımından; 1) İş yeri kiralık ise noter tasdikli kira kontratı,2) Tasdikli tapu senedi sureti, 3) Yönetim planında aksine bir hüküm yoksa; tapuda mesken olarak görünen yerler için kat maliklerinin oy birliği ile alacağı karar tutanağı, tapuda iş yeri olarak görünen yerler için ise, kat maliklerinin oy çokluğu ile alacağı karar tutanağı, eklenir. Başvuru sırasında sunulan belgelerin son altı ay içinde düzenlenmiş olması gereklidir. Belgeleri eksik veya mevzuata uygun olmayan başvurular değerlendirmeye alınmaz ve eksikliklerin tamamlanması için otuz günlük ek süre tanınır. Bu süre sonunda eksikliklerin tamamlanmaması halinde başvuru işlemden kaldırılır. İçkisiz istirahat ve eğlence yerinin devri halinde kişi ve yer bakımından yapılan işlemler tekrar edilir. Devir işlemlerinde, devralmak isteyen kişinin başvurusu sonuçlanana kadar işletme, devredenin sorumluluğundadır.'' hükmü bulunmaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun, feragatin hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabileceğini kurala bağlayan 310. maddesine, 28/07/2020 tarih ve 31199 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı Kanun'un 29. maddesiyle birinci fıkradan sonra gelmek üzere iki yeni fıkra eklenmiştir. Temyiz isteminde bulunulmasından sonra davadan feragat edilmesine ilişkin üçüncü fıkrasında da, "Feragat veya kabul, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat veya kabul hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir.” hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1-Davacılardan … ve … tarafından temyiz aşamasında verilen feragat dilekçeleri yönünden:
Yukarıda yer verilen Kanun değişikliğine ilişkin 310. maddenin gerekçesinde; "Maddeye eklenen üçüncü fıkrada ise, feragat veya kabulün dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılması hâlinde Yargıtayın temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat veya kabul hususunda karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye göndermesi gerektiği hüküm altına alınmaktadır. Düzenlemeyle, mevcut hükümden kaynaklanan ve feragat veya kabulün hükmün verilmesinden sonra gerçekleşmesi hâlinde yapılan farklı uygulamaların önüne geçilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca Yargıtayın, davaya son veren taraf işlemleri olan feragat ve kabulün kanun yolu süresi içinde yapılması hâlinde, hükmü veren mahkemenin davadan el çekmiş olması sebebiyle dava hakkında bir karar veremeyeceği, dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtaya gönderilmesi gerektiği şeklindeki içtihadı ile feragat veya kabulün dosya Yargıtayda iken yapılması hâlinde kararın bozularak gerekli kararın verilmesi için dosyanın hükmü veren mahkemeye gönderilmesi yönündeki içtihadından kaynaklanan usul ekonomisine aykırılığın da önüne geçilmesi hedeflenmektedir." açıklaması yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden, temyiz incelemesi sırasında davacı … tarafından verilen 16/12/2021 tarihli, ... tarafından verilen 15/12/2021 tarihli dilekçeler ile davadan feragat edildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda; dosyanın temyiz incelemesi aşamasında davadan feragat edilmesi karşısında, kararın davadan feragat eden davacılara ilişkin kısmı yönünden temyiz incelemesi yapılmaksızın feragat hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2- Diğer davacıların temyiz istemlerine gelince;
Dosyanın incelenmesinden; davacıların murisi ... tarafından 11/01/1995 tarihinde Silifke Belediye Başkanlığınca düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatı uyarınca Mersin İli, Silifke İlçesi, ... Mahallesi ... Sk. No…. adresinde düğün salonu açıldığı, yine muris tarafından dava konusu düğün salonuna ilişkin 25/04/2001 tarihli ve beş yıl geçerli ''İçkisiz İstirahat ve Eğlence Yeri İşletme İzin Belgesi''nin alındığı, anılan şahsın 14/04/2013 tarihinde vefat ettiği, davacıların varis sıfatıyla dava konusu işyeri için daha önce alınmış olan içkisiz istirahat ve eğlence yeri işletme izin belgesinin adlarına intibakı için 20/03/2017 tarihinde idareye başvuru yaptıkları, bu başvuru üzerine davalı idare tarafından … tarih ve … sayılı Silifke Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü işlemi ile intibak dilekçesinin eklerindeki belgelerde ''yapı kullanma izin belgesi'' nin olmadığı gerekçesiyle … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği, … tarih ve … sayılı Silifke Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü işlemi ile de davacıların intibak başvurularının reddine ilişkin işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Olayda; anılan düğün salonunun bulunduğu Mersin İli, Silifke İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parselde tapuya kayıtlı taşınmazın 08/03/1974 tarihli yapı kullanma izin belgesinin bulunduğu ve yapının niteliğinin mesken olduğu, davacıların murisi tarafından 11/01/1995 tarihinde düğün salonu olarak işletilmek üzere işyeri açma ve çalışma ruhsatı alındığı, 25/04/2001 tarihinde ise beş yıl geçerli ''İçkisiz İstirahat ve Eğlence Yeri İşletme İzin Belgesi''nin alındığı ve yirmi yıldan fazla ruhsatlı olarak düğün salonu olarak işletilen bu yerde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alındığı tarih itibarıyla yürürlükte bulunan 19/10/1999 tarih ve 99/13681 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Mülga ''Açılması İzne Bağlı Yerlere Uygulanacak İşlemler Hakkında Yönetmelik'' hükümlerine göre düğün salonlarının ''özel yapı şeklini gerektiren yerler'' den sayılması gerektiğine dair bir hükmün yürürlükte bulunmadığı dikkate alındığında, davalı idarece öncelikle davacıların İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesi uyarınca ruhsat intibakına ilişkin başvurularının yeni ruhsat düzenlenmeksizin kanunî mirasçıları adına intibakının yapılması gerektiği, intibak işleminden sonra ise davalı idare tarafından her zaman yapılabilecek denetimlerde işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırı hususların tespit edimesi halinde mevzuatta öngörülen usul izlenerek işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Bu durumda, davacıların işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline dair … tarih ve … sayılı Zabıta Müdürlüğü işlemi ile intibak talebinin reddine dair … tarih ve … sayılı Silifke Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü işleminde hukuka uyarlık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 23/01/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.