T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/785
Karar No:2023/2334
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1. ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
2. ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Petrol Madencilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLLERİ : Av. ...
MÜDAHİL (DAVACI YANINDA) : ... Petrolcülük Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Depolama lisansı ile faaliyet gösteren davacı şirkete ait tesiste bulunan T-4 ve T-5 numaralı milli tanklardan alınan numunelerin laboratuvarda yapılan analizi sonucunda ulusal marker seviyesi geçersiz çıktığından bahisle milli tankların mühürlenmesine ilişkin Mersin İl Emniyet Müdürlüğü işlemi ile bu işlemin dayanağı olan ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda;
T-4 ve T-5 numaralı tanklar dışındaki tanklar yönünden yapılan değerlendirmede, T-4 ve T-5 numaralı tanklardan alınan numunelerin seyyar kontrol cihazı ile ulusal marker testinin geçersiz sonuç vermesi üzerine yine yalnızca T-4 ve T-5 numaralı tanklardan alınan numunelerin akredite kuruluş olan TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi Enerji Enstitüsü'nde yapılan analizleri neticesinde düzenlenen ... ve... numaralı analiz raporlarına göre sadece millileştirilmiş bu iki tankın (T-4 ve T-5 numaralı tankların) mühürlenmesi gerekirken, millileştirme işlemi yapılmayan ve ulusal marker seviyesi ölçümü yapılmayan diğer tanklar ve tesis içerisinde yer alan antrepoların bütünüyle mühürlendiği görüldüğünden, dava konusu işlemlerin tesiste yer alan T-4 ve T-5 numaralı tankları dışındaki diğer tanklar ve antrepoların mühürlenmesine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı;
Dava konusu işlemler T-4 ve T-5 numaralı tanklar yönünden değerlendirildiğinde ise, dava konusu işlemlerin tesis edilmesinden sonra ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında İl Emniyet Müdürlüğü Kom temsilcisi, EPDK görevlisi ve Gümrük temsilcisinin katılımı ile ve kimya bilirkişisi marifetiyle 24/07/2020 tarihinde mühürlü bulunan T-4 ve T-5 no'lu tankların Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü temsilcisi tarafından açıldığı, tankların alt, üst ve orta bölgelerinden beşer adet numune alındığı, tankların adı geçen temsilci tarafından heyet huzurunda yeniden mühürlendiği ve alınan mühürlü numunelerin ise incelenmek üzere TÜBİTAK ve ODTÜ PAL'e gönderildiği, bağlantı sebebiyle Mahkeme esasına kaydedilmeden önce davanın görülmekte olduğu ... İdare Mahkemesi'nin 18/09/2020 ve 11/11/2020 tarihli ara kararları ile, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Başkanlığı Ulusal Metroloji Enstitüsü Müdürlüğü'nden; davacı şirketin uhdesinde bulunan T-4 ve T-5 tanklarının dip, orta ve üst seviyelerinden alınan motorin numunelerinde marker seviyesi ölçümünün yapılıp yapılmadığının ve yapılmış ise sonuçlarının bildirilmesinin ve böyle bir ölçüm yapılmış ise markerin tanklar içerisindeki farklı seviyelerde homojen olarak dağılıp dağılmadığının, dağılmamış ise bilimsel sebeplerinin, ayrıca işaretleme sonrası yapılan ölçümde geçersiz sonuç alınıp alınmayabileceği hususunun açıklanmasının istenilmesine karar verildiği, ara kararına cevaben 07/12/2020 tarihinde dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden; T4-T5 tanklarının dip seviyelerinden alınan numunelerde ulusal marker seviyesinin geçerli çıktığı, orta ve üst seviyelerden alınan motorin numunelerinde ise ulusal marker seviyesinin geçersiz çıktığı, söz konusu tanklarda mikser bulunmadığı, ulusal marker karışımında homojenliğin tam olarak sağlanmadığı, uygun şekilde sirkülasyon yapılmaması nedeniyle tankların farklı seviyelerinden farklı ölçüm sonuçları elde edildiğinin bildirildiği;
Bu durumda, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Başkanlığı Ulusal Metroloji Enstitüsü Müdürlüğü'nce gönderilen bilgi ve belgelere göre T4 ve T5 numaralı tankların farklı seviyelerinden alınan motorin numunelerinde ulusal marker bakımından farklı sonuçlar elde edildiğinden, bu sonuçların nedenlerinin davalı idarece araştırılıp incelenerek yeni bir değerlendirme yapılması gerekirken, T-4 ve T-5 numaralı tanklardan alınan numunelerin ulusal marker sonuçlarının geçersiz çıktığından bahisle eksik incelemeye dayalı olarak tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemlerde T-4 ve T-5 numaralı tanklar yönünden de hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce, Dairemizin ... tarih ve E:.., K:... sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; kaçakçılık fiilinin sadece ulusal marker seviyesi ile ilgili olması durumunda önce ulusal marker seviyesinin geçersiz çıktığı tank ve düzeneklerin mühürleneceği, alınan numunelerin analiz için akredite laboratuvarlara gönderilmesi üzerine yapılan analiz sonucunda ulusal marker seviyesinin geçersiz çıkması durumunda ise lisansa konu tesisin tamamının geçici olarak mühürlenmesi gerekmekle birlikte; somut olayda 04/03/2020 tarihinde alınan numunelerin alt, orta, üst ve her seviyeden alınmış olarak ve birer takım hâlinde TÜBİTAK MAM ve EGE-PAL'e gönderildiği hâlde anılan laboratuvarlar tarafından numunelerin tek bir noktadan alındığı değerlendirmesiyle analize tabi tutulması ve analizi yapılan numunenin de hangi seviyeden alınmış numune olduğunun iki ayrı ara kararı ile sorulmasına rağmen belirtilmemiş olması karşısında uyuşmazlığın çözümlenmesi bakımından söz konusu analiz sonuçlarına itibar edilemeyeceği, diğer yandan, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nce delil tespiti kapsamında TÜBİTAK ve ODTÜ PAL'e gönderilen numuneler üzerinde yapılan analiz sonuçlarına göre ise T-4 ve T-5 numaralı tankların dip seviyelerinden alınan numunelerin ve paçal motorin numunelerinin ulusal marker seviyesinin geçerli çıktığı, orta ve üst seviyelerden alınan motorin numunelerinde ise ulusal marker seviyesinin geçersiz çıktığı, TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü Müdürlüğünün 24/08/2020 tarihli yazısında bu durumun, söz konusu tanklarda mikser bulunmadığı ve sirkülasyon yetersiz olduğunda ürünün homojenlik kazanmasının çok uzun süreceği, T-4 ve T-5 tanklarında da uzun bekleme süresine rağmen homojenliğin sağlanamadığının anlaşıldığı şeklinde açıklandığı, ara kararı üzerine, anılan Kurumun 17/02/2022 tarihli yazısında da aynı hususlara değinilerek uygun şekilde sirkülasyon yapılmaması nedeniyle tankların farklı seviyelerinden farklı ölçüm sonuçları elde edildiğinin, paçal numunelerin ulusal marker sonuçlarının geçerli olduğu göz önünde bulundurulduğunda T-4 ve T-5 tanklarında sirkülasyon yapılması ve seviyeler arasında homojen dağılımın sağlanması hâlinde tanklara ait ulusal marker ölçümlerinin de geçerli olmasının beklendiğinin ifade edildiği ve ayrıca ceza yargılamasının da eylemin sübut bulmadığı gerekçesiyle beraatle sonuçlandığı hususları dikkate alındığında, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nce TÜBİTAK ve ODTÜ PAL'e yaptırılan analiz sonuçlarına göre dip ve paçal numunelerin ulusal marker ölçümünün geçerli çıkarken salt tanklarda sirkülasyonun sağlanamaması ve dolayısıyla homojenliğin oluşmaması nedeniyle orta ve üst seviyeler için ulusal marker ölçümünün geçersiz çıkmasının ilgili tanklara ulusal marker eklenmediği şeklinde yorumlanamayacağı;
Bu itibarla, davacıya ait tesiste bulunan T-4 ve T-5 numaralı tanklardan alınan numunelerin laboratuvarda yapılan analizi sonucunda ulusal marker seviyesi geçersiz çıktığından bahisle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca tesiste bulunan tüm tankların mühürlenmesine ilişkin Mersin İl Emniyet Müdürlüğü işlemi ile bu işlemin dayanağı olan ... tarihli ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığı işleminde hukuka uygunluk, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, denetim tarihinde tanklardan ürün çıkışı bulunduğu, ulusal marker uygulamasında marker enjeksiyonunun doğru bir şekilde gerçekleştirilerek akaryakıt içindeki ulusal markerin homojen olarak dağıldığından emin olduktan sonra tanktaki ürünün satışa sunulması gerektiği, davacı tarafından yeterli şart ve seviyede ulusal marker içermeyen akaryakıtın piyasaya arz edildiği, laboratuvarda yapılan analiz sonucuna göre ulusal marker seviyesinin geçersiz olduğu, Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı'nca soruşturma başlatıldığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı;
Davalı Mersin Valiliği tarafından, yapılan ölçümlerde ulusal marker seviyesinin geçersiz sonuç verdiği, marker ölçümünün millileştirme işleminden yaklaşık 7 saat sonra yapıldığı, alınan numunelerin yapılan analizinde ürünlerin ulusal marker seviyesinin geçersiz olduğunun tespit edildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
Davacı yanında müdahil tarafından, davalıların temyiz aşamasında iddialarını genişletemeyeceği Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalı idarelere iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 15/05/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.