T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7922
Karar No : 2024/1661
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, unlu mamüller satışı faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Orhangazi Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; davacının "unlu mamüller satışı" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunduğu, davalı idare personellerince farklı tarihlerde yapılan denetimlerde şyerinde üretime yönelik faaliyette bulunulduğunun tutulan tutanaklar ve çekilen fotoğraflarla sabit olduğu, bu denetim tarihleri ile kurulan aparatların garanti belgesini alabilmek amacıyla iki kez imalat denemesi yapıldığının iddia edildiği tarihlerin ise birbiriyle uyuşmadığı, 01/08/2017 tarihli denetim sonrasında tespit edilen mevzuata aykırılıkların düzeltilmesi için davacıya Yönetmelik'te öngörülen onbeş günlük sürenin verildiği ve süre bitiminde yapılan denetimde işyerinde mevcut olan aykırılıkların giderilmediği ve işyeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen faaliyet konusunun dışında faaliyet gösterilmesine devam edildiğinin tespit edilmesi nedeniyle mevzuatta öngörülen yaptırım olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlemin tesis edildiği, anılan işlemin ilgili Yönetmelik'te belirtilen usule uygun olarak tesis edildiği anlaşıldığından, ruhsat iptaline ilişkin dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesince; davacının "unlu mamuller satışı" faaliyet konulu ruhsatı bulunan işyerinde gerçekleşen imalat eyleminin 1608 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi, diğer bir ifadeyle 1608 sayılı Kanun uygulanmak suretiyle davacının tespite konu olan faaliyetine son verilmesi ya da yasak fiilin sonlandırılması şeklinde karar verilmesi mümkün iken, ticari faaliyette bulunmasını engelleyecek şekilde ruhsat iptaline ilişkin tesis edilen işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı belirtilerek, istinaf isteminin kabulüne, Mahkeme kararı kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İşyerinin bulunduğu yapıya ait yapı kullanım izin belgesinin ofis ve işyeri olarak belirtildiği, işyerinin konut alanında kaldığ, süre verildiği halde ruhsat dışı faaliyetin sürdürüldüğü, İşyeri Açam ve Çalışma Ruhsatlarıa İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesi uyarınca tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.
a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak."; 6. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır.
Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." kuralına yer verilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin YönetmeliK'in 13. Maddesinde de, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.
Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." düzenlemesi getirilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacının "unlu mamüller satışı" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunduğu, davalı idare personellerince farklı tarihlerde yapılan denetimlerde davaya konu işyerinde üretime yönelik faaliyette bulunulduğunun tutulan tutanaklar ve çekilen fotoğraflarla sabit olduğu, kurulan aparatların garanti belgesini alabilmek amacıyla iki kez imalat denemesi yapıldığı iddia edildiği tarihlerin birbiriyle uyuşmadığı, 01/08/2017 tarihli denetim sonrasında tespit edilen mevzuata aykırılıkların düzeltilmesi için davacıya Yönetmelik'te öngörülen onbeş günlük sürenin verildiği ve süre bitiminde yapılan 18/08/2017 tarihli denetimde işyerindeki mevcut aykırılıkların giderilmediği ve işyeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen faaliyet konusunun dışında faaliyet gösterilmesine devam edildiğinin tespit edilmesi nedeniyle mevzuatta öngörülen yaptırım olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlemin tesis edildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, dava dosyasında yer alan denetimler üzerine tutulan tutanaklardan davacının "unlu mamüller satış" ruhsatı düzenlendiği tarihten itibaren işyerinde defalarca yapılan denetimde ruhsata aykırı olarak üretim yapıldığının tespit edildiği, ruhsata aykırı faaliyet süreklilik arz edecek şekilde ruhsatta yer alan faaliyet konusunun (unlu mamül satış) önüne geçerek asıl faaliyet konusu haline geldiği anlaşılmış olup, bu haliyle davacıya uygulanacak olan yaptırımın işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali yönünde olacağı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, davacı tarafından işyerinde ruhsat konusuna ve mevzuata aykırı olarak süreklilik arz edecek şekilde unlu mamül üretimi yapılmasına devam edilmesi nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, aksi yöndeki Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 12/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.