T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8019
Karar No : 2024/693
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Derneği
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı dernek tarafından, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek işyerinin kapatılmasına ilişkin … tarih ve E:… sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı ile; davacı hakkında yapılan şikayetler üzerine 22/09/2016 tarihinde yapılan denetim sonucu düzenlenen tutanakla işletmenin ön tarafının açılır kapanır tente ile 130m² genişletildiği, sorumluluğunda bulunan futbol-basketbol sahasının temiz olmadığı, nargile sunumu yapılmadığı halde nargile aletlerinin bulunduğu ve iş sağlığı ve güvenliği belgelerinin ibraz edilemediğinin tespit edilmesi üzerine davacıya 15 gün süre verildiği, sürenin son günü 07/10/2016 tarihinde yapılan kontrolde ilk denetimde bildirilen hususlardan işletmenin ön tarafının açılır kapanır tente ile 130m² genişletildiği ve iş sağlığı ve güvenliği belgelerinin ibraz edilmediğinden bahisle … tarih ve E:… sayılı Başkanlık oluru ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek işyerinin kapatılmasına dair kararın iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, dava konusu işleme "İşletmenin ön tarafının açılır kapanır tente ile 130m² genişletildiği" ve "iş sağlığı ve güvenliği belgelerinin ibraz edilemediği" dayanak olarak gösterilmiş ise de; açılır kapanır tente yapılmadan önce davacı tarafından 02/10/2014 tarihli yazıyla bu işe ilişkin projeler sunulmak suretiyle izin istenildiği, davalı idarece … tarih ve … sayılı yazıyla izin verildiği, iş sağlığı ve güvenliği belgelerinin ise 10/10/2016 tarihinde davalı idareye ibraz edildiğinin görüldüğü, bu durumda; tespit edilen eksikliklerin süresi içerisinde giderilmediğinden bahisle davalı idarece tesis edilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek işyerinin kapatılmasına dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : … tarih … sayılı Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı'nın yazısında, kafeterya önündeki terasta işletmeci tarafından açılır kapanır cam ve tente sistemi imalatı yapılmasının uygun bulunmadığının belirtildiği ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nca yapılan iş ve işlemlerin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. madde hükümlerine uygun olarak tesis edildiği belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
15/5/1930 tarihli ve 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanunun 5728 sayılı Kanun ile değişik 1. maddesinde, belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verileceği hükmü yer almıştır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde: "3. maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmü, 5. maddesinde; "İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4. maddede belirtilen Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3.maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bütün işyerleri için tek tip olarak düzenlenir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." hükmü, 6. maddesinin ikinci fıkrasında; "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; mülkiyeti davalı idareye ait Yenimahalle İlçesi … Mahallesi … Sokak No: … adresinde bulunan kafeterya, halısaha ve basketbol sahasının bir bütün olarak kiralanmasına ilişkin yapılan ihaleyi kazanarak 04/08/2014 tarihli 10 yıl süreli kira sözleşmesiyle kiracı olan davacı hakkında yapılan şikayetler üzerine 22/09/2016 tarihinde yapılan denetim sonucu düzenlenen 386 sayılı tutanakla, a) İşletmenin ön tarafının açılır kapanır tente ile 130m² genişletildiği, b) Sorumluluğunda bulunan futbol-basketbol sahasının temiz olmadığı, c) Nargile sunumu yapılmadığı halde nargile aletlerinin bulunduğu, d) İş sağlığı ve güvenliği belgelerinin ibraz edilemediğinin tespit edilmesi üzerine davacıya 15 gün süre verildiği, sürenin son günü 07/10/2016 tarihinde yapılan kontrolde, ilk denetimde bildirilen hususlardan a) ve d) nolu olumsuzlukların giderilmediğinin tespit edildiğinden bahisle … tarih ve E:… sayılı Başkanlık oluru ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek işyerinin kapatılmasına dair kararın iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Olayda, uyuşmazlığa konu işyerinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alan dışına taşılmak suretiyle faaliyet gösterildiği anlaşılmakta olup, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan alanda başkaca bir aykırılık oluşturulduğu da ileri sürülmediğinden, ruhsatlı alan dışında oluşan işgalin giderilmesi için (söz konusu alanda faaliyetin meni/para cezası) davalı idarece işlem tesis edilebileceği, söz konusu aykırılıklara ilişkin olarak yürütülecek olan hukuki sürecin, işyerinin ruhsatının iptaline yönelik bir yaptırıma bağlanmasının hukuken kabul edilebilir olmadığı, bu durumda, davacıya işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği alanın dışında faaliyet gösterilmesi nedeniyle ruhsatın iptal edilmesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı görüldüğünden anılan kararda sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının gerekçe değiştirerek ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 06/02/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
04/08/2014 başlangıç tarihli kira sözleşmesine istinaden davalı idareye ait Ankara İli, Yenimahalle İlçesi … Mahallesi …Sokak No:… adresinde kiracı olan dernek tarafından işletilen sosyal tesislerde 22/09/2016 tarihinde yapılan denetimde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğe aykırı olarak 130m² alanın kapalı alana çevrildiği, futbol ve basketbol saha içlerinin temizliğinin yapılmadığı, nargilelerin tütün içimine hazır vaziyette olduğu ve iş sağlığı ve güvenliği belgelerinin ibraz edilemediği tespit edildiğinden ve verilen 15 günlük sürede eksikliklerin giderilmediğinden bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin … tarih ve E:… sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada dava konusu işlemin iptaline ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı, davalı idare tarafından temyiz edilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, mülkiyeti davalı idareye ait kafeterya, halısaha ve basketbol sahasının bir bütün olarak kiralanmasına ilişkin yapılan ihaleyi kazanarak 04/08/2014 tarihli 10 yıl süreli kira sözleşmesiyle kiracı olan davacı Dernek hakkında yapılan şikayetler üzerine 22/09/2016 tarihinde yapılan denetim sonucu düzenlenen tutanakla, a. İşletmenin ön tarafının açılır kapanır tente ile 130m² genişletildiği, b. Sorumluluğunda bulunan futbol-basketbol sahasının temiz olmadığı, c. Nargile sunumu yapılmadığı halde nargile aletlerinin bulunduğu, d. İş sağlığı ve güvenliği belgelerinin ibraz edilemediği hususları tespit edilerek davacıya anılan eksikliklerin giderilmesi amacıyla 15 gün süre verildiği, sürenin son günü 07/10/2016 tarihinde yapılan kontrolde ilk denetimde bildirilen hususlardan a. ve d. nolu olumsuzlukların giderilmediğinin tespit edildiğinden bahisle işletmeye ait işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek işyerinin kapatılmasına dair işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından 05/10/2016 tarihinde Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'na, kafeterya önündeki 1. ve 2. terasların yan taraflarında 256 m2 açık, 145,5 m2 kapalı kullanım alanının bulunduğu ve 2. terasta 130m2 alanı açılır kapanır tente ve camla kapattığı, anılan alanın işyeri açma ve çalışma ruhsatına işletilmek istemiyle başvuruda bulunması üzerine Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nca verilen 06/10/2016 tarihi cevabi yazıda, açılır kapanır cam ve tente sistemi imalatının yapılmasının uygun bulunmadığının belirtildiği, kaldı ki daha önceden düzenlenmiş olan ve halen yürütülen faaliyetin dayanağı olan, işyeri açma ve çalışma ruhsatında belirilen alanın da yeni kapatılan alanı kapsamadığı, yani kısacası bu alanın ruhsatsız olduğu açık olup, bu nedenle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki temyize konu Mahkeme kararında da hukuka uyarlık bulunmadığı görüşüyle Dairemiz kararına katımıyorum.