T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8022
Karar No : 2023/5245
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Marketler Ticaret Anonim Şirketi
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Rize ili, Pazar ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde market olarak faaliyet gösteren işyerine 15/11/2016 tarihinde verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ve işyerinin tahliyesi için 1 (bir) ay süre verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Encümen kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; İdare Hukukunda yerleşmiş ilkelerden birinin, yetki ve usulde paralellik ilkesi olduğu, bu ilke ile, bir işlemin tesisinde uygulanan usul ve esasların, aynı işlemin geri alınması ve kaldırılmasında da uygulanması gerektiğinin kabul edildiği, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesinin ikinci fıkrası hükümlerinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının yetkili idarelerin (belediyeler) en üst amiri (belediye başkanı) veya görevlendireceği yetkili tarafından, Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanacağının, ruhsat için ayrıca meclis veya encümen tarafından bir karar alınmasına gerek olmadığının belirtildiği, yetki ve usulde paralellik ilkesi gereğince, ruhsatın iptalinin de belediye başkanı veya görevlendireceği bir yetkili tarafından yapılması gerektiği, bu durumda, davacı şirkete belediye başkanı imzasıyla verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının, belediye başkanı veya görevlendireceği bir yetkili tarafından iptal edilmesi gerekirken, encümen kararı ile iptal edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Marketin faaliyet göstereceği yapının, 3194 sayılı İmar Kanunu'na tabi olduğu ve yapı kullanma izin belgesi almak durumunda olduğu, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali kararının belediye encümeni tarafından alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, kaldı ki bahse konu encümen kararının belediye başkan vekili başkanlığında toplanan encümence alınmış bir kararı olduğu, yetkili idarenin en üst amirinin, iptal kararının verilmesinde yer aldığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 03/10/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
5393 sayılı Belediye Kanununun 34/e maddesinde, kanunlarda öngörülen cezaları vermek belediye encümeninin görev ve yetkileri arasında; 38/g maddesinde ise, Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak belediye başkanının görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanunun 6/2. maddesinde, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır hükmü yer almış; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin tanımlar başlıklı 4. maddesinin (a) bendinde, Yetkili İdarenin, Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesi, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesi, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye... tüzel kişiliğini, (n) bendinde; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının, yetkili idareler tarafından bu yönetmelik kapsamındaki işyerilerinin açılıp faaliyet göstermesi için verilen izni, ifade ettiği; 6. maddesinin 1. ve 2. fıkrasında, 'yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır. İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz' hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yazılı Belediye Kanunu hükümlerine göre, kanunlarda öngörülen cezaları vermek belediye encümeninin görev ve yetkisinde iken kanunlarla belediyeye verilen belediye meclisi ya da encümeni kararlarını gerektirmeyen görevleri yapmak, yetkileri kullanmak belediye başkanının görev ve yetkileri arasında sayılmış, 3572 sayılı Kanunun 6/2. maddesinde ise, verilmiş olan ruhsatın iptali ve işyerinin kapatılmasında "yetkili mercii"den bahsedilmiş, kanun hükümlerinde söz konusu yetkinin kullanılmasında yetkili merciin hangi organının görev ve yetkili olduğu konusunda ise herhangi bir ayrıma gidilmemiştir. Buna göre ruhsat iptali konusunda belediye encümeni ya da başkanı tarafından yetkili mercii sıfatıyla verilen kararlar yukarıda yazılı Belediye Kanununda belirtilen görev ve yetki kurallarına aykırı olmamak kaydıyla idarenin bütünlüğü ilkesi çerçevesinde geçerli sayılmalıdır.
Her ne kadar, yukarıda yazılı yönetmeliğin 6/2. maddesinde, işyeri ruhsatlarının yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından imzalanacağı, ayrıca meclis veya encümen tarafından bir karar alınmayacağı açıkça düzenlenmiş ise de söz konusu hüküm, işyeri ruhsatlarının verilmesi aşamasında yetkili idarenin 'en üst' amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından imzalanmasının yeterli olacağı, ayrıca bir karar verilmesine gerek bulunmadığını vurgulamak üzere düzenlendiği gibi, aynı maddenin bir önceki cümlesinde “işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır” düzenlemesi yer almakta olup gerek kanunun ve gerekse yönetmeliğin bu konudaki ilgili maddelerinde ruhsat iptali ya da işyeri kapatılması konusunda “yetkili idareler” ifadesine yer verilerek belediye organları yönünden herhangi bir ayrıma gidilmemiştir.
Bu durumda, 3572 sayılı Kanundaki düzenlemeye göre, ruhsat iptali konusunda idarenin bütünlüğü ilkesi kapsamında “yetkili idare” olduğu tartışmasız olan belediye encümeninin verdiği kararda “yetki” yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Kaldı ki, belediye başkanı tarafından kullanılan bir yetkinin başkanın ya da vekilinin başkanlık ettiği belediye encümeni tarafından kullanılması, işlemi yetki yönünden sakatlamayacağı gibi çalışma hak ve özgürlüğünün kısıtlanması sonucunu doğuran ruhsat iptaline ilişkin kararın, belediye başkanı yerine belediye encümeni tarafından verilmesi ilgililerin aleyhine bir durum oluşturmaz.
Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi karararının bozulması gerektiği görüşü ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.