T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8024
Karar No : 2023/7007
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …Gıda Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Bursa ili, Osmangazi İlçesi, … Cad., …Plaza, No:… adresinde bulunan iş yerinde yapılan denetim sonucunda ''iş yerinin ön kısmının demir profil üzerine çatı koyarak kapalı alan oluşturduğunun ve ruhsatında belirtilen 110 m² alana bu alanı dahil ettiğinin yapılan kontroller neticesinde tespit edildiği, ilave alanların kaldırılarak, harca esas kullanım alanı olan 110 m² alana dönülmesi için verilen 15 günlük süre sonunda aykırılığın giderilmediği, ayrıca ruhsatın faaliyet konusunun ''2. Sınıf İçkili Lokanta İşletmeciliği'' olduğu, dosyasındaki ruhsat faaliyet konusunun ''2. Sınıf İçkisiz Lokanta İşletmeciliği'' olduğu dosyadaki bazı yazışma evraklarının silinerek faaliyet konusunun değiştirildiğinden bahisle iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin … tarih ve …sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirket tüzel kişiliği bünyesinde ticari faaliyet yürüten iş yerinde yapılan denetimde ruhsata aykırı imalatların olduğu ve kullanım alanının artırıldığının tutanak altına alındığı görülmekle birlikte ruhsatın faaliyet konusuna aykırılık olduğuna ilişkin olarak 19/12/2016 tarihli tutanak içeriğinde herhangi bir ifadeye yer verilmediği, buna mukabil aynı tarih ve 15 dakikalık zaman farkı ile komşu işletmeye ilişkin olarak tutulan tutanak içeriğinde iş yerinin ruhsatında 2. sınıf lokanta olduğu ama iş yerinde içki satıldığının görüldüğü şeklinde tespite yer verildiği, aynı gün içinde komşu iki işletmede yapılan denetim sonucunda tutulan tutanak içeriklerinin birbirinden farklı olduğu, tutanak içeriklerinin farklı olmasının mevzuat kapsamında işleyen yasal sürecin de farklı olması sonucunu doğuracağı, dava konusu işlemde yer alan ruhsatın faaliyet konusunun ''2. Sınıf İçkili Lokanta İşletmeciliği'' olduğu, dosyasındaki ruhsat faaliyet konusunun ise ''2. Sınıf İçkisiz Lokanta İşletmeciliği'' olduğunun dosyadaki bazı yazışma evraklarının silinerek faaliyet konusunun değiştirildiği şeklindeki ifadenin davacıyla ilgisi bulunmadığı gibi daha önce yapılmış olan tespitin komşu işletmeye ait olduğu, bu haliyle ruhsat faaliyet konusuna aykırılığın davacıyla ilgisi bulunmadığı görülmediği, bu durumda, yukarıda yapılan değerlendirme sonucunda ruhsat faaliyet konusuna ilişkin olarak iş yerinde yapılan denetim sırasında tutulan tutanakta ve daha sonraki bir tarihte düzenlenen denetim raporunda ruhsat faaliyet konusuna ilişkin hukuka aykırılıktan söz edilmediği halde işlem içeriğinde ruhsat faaliyet konusuna aykırılıktan bahsedildiği, bahsi geçen ruhsat konusuna aykırı faaliyetin davacıyla ilgisi bulunmadığı gibi daha önce yapılmış olan tespitin komşu işletmeye ait olduğu, kaldı ki ruhsat faaliyet konusuna ilişkin hukuka aykırılık mevcut olsa dahi tespit ve denetimlerden sonra aykırılıkların giderilmesi için 15 günlük süre verilmesi gerekirken bu usule uyulmadığı anlaşıldığından dava konusu ruhsat iptali işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 19/01/2017 tarihli denetim formu ile iş yerinde iş yerinin ön kısmına demir profil üzerine çatı koyarak kapalı alan oluşturduğu, ruhsatında belirtilen 110 m² alana bu alanın dahil edildiğinin tespit edildiği, söz konusu şirket yetkilisine imza karşılığında tebliğ edilmek üzere ilave alanların kaldırılması için 15 gün süre verildiği, süre sonunda tebligat hükümlerine riayet edilmediğinin 15/02/2017 tarihli denetim formundan anlaşıldığı, … tarih ve … sayılı Başkanlık Oluru ile ruhsatın iptal edildiği, ayrıca ruhsatın faaliyet konusunun ''2. Sınıf İçkili Lokanta İşletmeciliği'' olduğu, dosyasındaki ruhsat faaliyet konusunun ''2. Sınıf İçkisiz Lokanta İşletmeciliği'' olduğu, 17/02/2017 tarihinde 15 günlük süre içinde tebligat şartlarını yerine getirdiği hususunda verilen dilekçenin süresinde olmadığı, işlemin usul ve yasaya uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 3. maddesinde; Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan işyerleri ve işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyenin yetkili olduğu belirtildikten sonra; 4. maddesinde yetkili idarenin, iznin verilmesi için yapacağı beyan ve incelemelerde; a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı; 6. maddesinde ise, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılacağı kurala bağlanmıştır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyeri Açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.", 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanuni işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. ... " düzenlemelerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca; iş yeri açma ve çalışma ruhsatları verilirken yetkili idarelerce, insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelerin esas alınarak inceleme yapılacağı, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, söz konusu kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, iş yerine bir defaya mahsus olmak üzere 15 (onbeş) günlük süre verileceği, verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsatların yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından iptal edileceği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden; Bursa ili, Osmangazi İlçesi, … Cad., …Plaza, No:… adresinde bulunan iş yerine ilişkin olarak 01/11/2016 tarihinde haftanın belirli günleri canlı müzik çalındığı ve aşırı ses açıldığından kendi müşterilerinin de rahatsız olduğu şeklinde iletilen şikayet üzerine davacıya ait iş yerinde 19/12/2016 tarih ve saat 11.05 de yerinde yapılan denetimde ''iş yerinin 04/07/2013 tarihli içkili lokanta faaliyet konulu … tabela unvanıyla 110 m² kullanım alanına sahip iş yeri açma çalışma ruhsatının bulunduğu, ancak yapılan denetimde iş yerinin ön kısmının demir profiller üzerine çatı koyarak kapalı alan oluşturduğu bahse konu ruhsatında belirtilen 110 m² alana bu alanı dahil ederek ruhsatına hilaf davranışta bulunduğu'' şeklinde tespitlere yer verilerek tutanak tutulduğu, ayrıca aynı binada bulunan … adlı firma hakkında da 19/12/2016 tarih ve 11:20 saatinde yapılan denetim neticesinde ön tarafına demir profiller konularak 330 m² kapalı alan oluşturulduğunun tutanak tutulmak suretiyle tespit edildiği, belirlenen aykırılığın giderilmesi için 19/01/2017 tarihli denetim raporu ile davacıya 15 günlük süre verilerek 25/01/2017 tarihinde tebliğ edildiği, süre sonunda iş yerinde yapılan kontrolde, tebligata riayet edilmediğinin görüldüğü şeklinde 15/02/2017 tarihinde ikinci denetim raporunun düzenlendiği, bu durum üzerine …Belediye Başkan Yardımcısı imzalı olarak ''iş yerinin ön kısmının demir profil üzerine çatı koyarak kapalı alan oluşturduğunun ve ruhsatında belirtilen 110 m² alana bu alanı dahil ettiğinin yapılan kontroller neticesinde tespit edildiği, ilave alanların kaldırılarak, harca esas kullanım alanı olan 110 m² alana dönülmesi için verilen 15 günlük süre sonunda aykırılığın giderilmediği, ayrıca ruhsatın faaliyet konusunun ''2. Sınıf İçkili Lokanta İşletmeciliği'' olduğu, dosyasındaki ruhsat faaliyet konusunun ''2. Sınıf İçkisiz Lokanta İşletmeciliği'' olduğu dosyadaki bazı yazışma evraklarının silinerek faaliyet konusunun değiştirildiğinden bahisle iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; davalı idare İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsat Yönetmeliğinin 13. maddesine göre harca esas kullanım alanına aykırı kullanımın tespit edildiği, bu aykırılığın giderilmesi için 15 gün süre verildiği, 15 günlük sürenin bitiminden sonra da işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği, öte yandan, yapılan denetimler ve ruhsat dosyasının incelenmesinden işyeri açma ve çalışma ruhsatı üzerinde tahrifat yapıldığının davaya konu işlemde ayrıca belirtilmesinin davaya konu işlemi hukuka aykırı hale getirmeyeceği açıktır.
Bu durumda; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin yukarıda belirtilen 13. maddesinde, mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, iş yerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere 15 (onbeş) günlük yasal süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde ruhsatın iptal edilerek iş yerinin kapatılacağının belirtildiği, davacıya ait iş yerinde ruhsata aykırılıkları giderilmediğinin tespiti ile anılan maddede sayılan usulü işlemlerin yapıldığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 13/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava; Bursa ili, Osmangazi İlçesi, … Cad., …Plaza, No:… adresinde bulunan iş yerinde yapılan denetim sonucunda ''iş yerinin ön kısmının demir profil üzerine çatı koyarak kapalı alan oluşturduğunun ve ruhsatında belirtilen 110 m² alana bu alanı dahil ettiğinin yapılan kontroller neticesinde tespit edildiği, ilave alanların kaldırılarak, harca esas kullanım alanı olan 110 m² alana dönülmesi için verilen 15 günlük süre sonunda aykırılığın giderilmediği, ayrıca ruhsatın faaliyet konusunun ''2. Sınıf İçkili Lokanta İşletmeciliği'' olduğu, dosyasındaki ruhsat faaliyet konusunun ''2. Sınıf İçkisiz Lokanta İşletmeciliği'' olduğu dosyadaki bazı yazışma evraklarının silinerek faaliyet konusunun değiştirildiğinden bahisle iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin … tarih ve …sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlıkta, davacı Şirket tarafından iş yerinin ön kısmının demir profil üzerine çatı koyarak kapalı alan oluşturduğunun ve ruhsatında belirtilen 110 m² alana bu alanı dahil ettiğinin yapılan kontroller neticesinde tespit edildiği sabit olmakla birlikte, davalı idare tarafından yasaklanan faaliyetin menine karar verilmesi gerekirken, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek işyerinin tamamen faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının, yukarıda belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği oyu ile Daire kararına katılmıyorum